بررسی رابطه سبک رهبری مدیران کتابخانه‌ها و میزان خلاقیت آنان (مطالعه موردی: کتابخانه‌های دانشگاه تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تربیت مدرس

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر، مطالعه سبک مدیریت حاکم بر کتابخانه‌های دانشگاه تهران از دیدگاه مدیران و کارکنان و تبیین رابطه بین سبک رهبری مدیران با خلاقیت آنان بود. برای ارزیابی مؤلفه‌های مذکور از پژوهش پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان و مدیران کتابخانه‌های وابسته به دانشگاه تهران در شهر تهران بود که 110 نفر کارمند و 18 نفر مدیر از 23 کتابخانه را شامل می‌شد. اطلاعات لازم با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری گردید. برای تعیین سبک رهبری مدیران از پرسشنامه سبک رهبری لیکرت و از پرسشنامه خلاقیت سازمانی رندسیپ جهت تعیین میزان خلاقیت مدیران استفاده گردید. با استفاده از پرسشنامه سبک رهبری لیکرت هشت شاخص سازمانی موردبررسی قرار گرفتند که نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، حاکی از وجود تفاوت معنی‌دار بین دیدگاه مدیران و کارکنان درباره سبک رهبری حاکم بر کتابخانه‌های دانشگاه تهران بود. مدیران سبک رهبری خود را با توجه به سبک‌های چهارگانه لیکرت، سبک سه و بسیار نزدیک به سبک چهار (مشارکتی) اعلام نمودند درحالی‌که کارکنان سبک رهبری مدیرانشان را سبک سه لیکرت یعنی مشورتی و متمایل به سبک دو (آمرانه- خیرخواهانه) ارزیابی کردند. انجام آزمون کروسکال- والیس تفاوت معنی‌دار میان سبک‌های رهبری مدیران در کتابخانه‌های مختلف را تأیید نمود. همچنین میزان ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میان سبک رهبری مدیران و میزان خلاقیت آنان رابطه معنی‌داری وجود ندارد. نتایج نشان داد که بین میزان خلاقیت مدیران کتابخانه‌ها با سمت هیأت علمی و مدیران کتابخانه‌ها با سمت کتابدار تفاوت معنی‌داری وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between The Leadership Style of Librarians and Their Creativity (Case Study: Tehran University Libraries)

نویسندگان [English]

  • Fateme Zandian 1
  • Maryam Janm Mohammady 2
  • Mohammad Hassanzadeh 3
1 Corresponding Author, Assistant Professor of Information Science and Dentistry, Tarbiat Modares University, Tehran) Authors responsible(
2 Master of Science in Tarbiat Modarres University.
3 Associate Professor of Information Science and Dentistry, Tarbiat Modares University, Tehran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the management style of Tehran University libraries from the viewpoint of managers and staff and also to explain the relationship between the leadership style of managers and their creativity. A survey research was used to evaluate the mentioned components. The statistical population included all the staff and directors of affiliated libraries of University of Tehran located in Tehran with 110 staff and 18 managers from 23 libraries. The required data was collected using questionnaires. The Leadership Style Questionnaire of Likert was used to determine the leadership style of the managers and the organizational creativity questionnaire was used to determine the managers' creativity. The Likert leadership style questionnaire was used to examine eight organizational indicators. The results of the analysis showed that there was a significant difference between the views of managers and staff about the leadership style of the Tehran University libraries. Managers rated their leadership style, according to the four Likert styles, as the third style and very close to the fourth (collaborative) style, while the staff assessed their managers’ leadership as the third Likert style, namely, advisory and leaning towards the second (Dedicative-Benevolent) style. Conducting the Kruskal-Wallis test confirmed a significant difference between the leadership styles of managers in different libraries. Also, the Pearson correlation coefficient showed that there was no significant relationship between the leadership style of managers and their creativity. The latest finding of the research shows that there is no significant difference between the level of creativity in library managers with a faculty member position and library managers with a librarian's position.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Librarian managers
  • Likert leadership style
  • Organizational creativity
  • Library staff
  • Tehran University libraries

باواخانی (1395). تبیین نقش سبک رهبری کتابخانه‌های دانشگاهی در استقرار نظام مدیریت دانش. کتابداری و اطلاع‌رسانی. دوره 19، شماره 1 (پیاپی 73)، بهار 1395، صفحه 32-49.

بهرامی نیا، یزدان (1394). ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻣؤﺛﺮ ﺑﺮ ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ کتابخانه‌های ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ. ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻫﻤﺎﯾﺶ ﻣﻠﯽ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ، ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﺎﺕ، ﻣﺮﺩﻡ ﻭ ﺟﺎﻣﻌﻪ.

دانش، فرشید. 1385، بررسی سبک مدیریت مدیران کتابخانه‌های مرکزی فردوسی مشهد و شهید چمران اهواز. مجله الکترونیکی نما. دوره 3. شماره چهارم. بازدید شده در 20 تیر 1388. http://www.irandoc.ac.ir/data/E_J/vol3/danesh.htm

دیانی، محمدحسین. 1369، روش‌های تحقیق در کتابداری. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

سام خانیان، محمد ربیع. 1384، خلاقیت و نوآوری در سازمان آموزشی (مفاهیم، نظریه‌ها، تکنیک‌ها و سنجش). تهران: رسانه تخصصی.

علیرضایی، ابوتراب؛ تولایی، روح اله.1387، ترغیب خلاقیت و نوآوری در میان کارکنان سازمان. دوماهنامه توسعه انسانی پلیس. 5: 39-60.

قرایی مقدم،‌ امان اله. 1387، خلاقیت و نوآوری در مدیریت و سازمان‌ها. کار و جامعه. 94-95. فروردین و اردیبهشت 1387: 11-18.

کشاورز، لیلا. 1387، شناسایی سبک مدیریت مدیران کتابخانه‌های دانشگاه‌های دولتی شهر تهران و ارتباط آن با رضایت شغلی کتابداران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.

ماهاپاترا، پیوشکانتی. 1385، مدیریت منابع انسانی در کتابخانه‌ها. ترجمه مجتبی کفاشان؛ ثریا ضیایی و اسدا... آزاد. تهران: مرندیز.

Buheji, M., Al-Hasan, S., Thomas, B., Melle, D. (2014), “The influence of knowledge management on learning in government organisations”. AmericanJournal of Industrial and Business Management, (4), 657-670.

Gumusluoglu, L.; Iisev, A. (2009). Transformational Leadership, Creativity and Organizational Innovation. Journal of Bussiness Research. Vol.62, No.4, pp.461-473.

Huysamen, Ch. A. (2007). The behavioural and personality correlates of transactional and transformational leadership.Ph.D. Thesis, The University of Johannesburg.