فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین رابطه بین مدیریت سرمایه فکری با عملکرد و ابعاد آن در کارکنان کتابخانه‌های عمومی استان گلستان بوده است. روش: نوع پژوهش، توصیفی و روش آن پیمایشی- تحلیلی بود. کل جامعه آماری 158 نفر از کتابداران در 57 کتابخانه عمومی بودند که 113 نفر به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی ساده با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد مدیریت سرمایه فکری بونتیس و پرسشنامه عملکرد اچیو، موردسنجش قرار گرفتند. تحلیل یافته­ها با آمار توصیفی و استنباطی صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد میانگین سرمایه فکری کارکنان، با میانگین 21/3 در حد متوسط به بالا بوده و بین مدیریت سرمایه‌های انسانی، ساختاری و ارتباطی با عملکرد کارکنان و ابعاد آن رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. از بین ابعاد هفت‌گانه عملکرد، بُعد انگیزه به­عنوان نخستین عامل، تأثیر مثبتی بر بهره­وری عملکرد کارکنان داشت. اصالت اثر: اگر سرمایه فکری در سازمان به‌طور دائم در جریان باشد، می‌توان عملکرد بالای سازمان را انتظار داشت و به‌تبع آن رضایت کارکنان و مراجعان را. برای تولید ارزش در سازمان، دارایی‌های نامشهود که به‌طور بالقوه وجود دارد باید به فعل درآیند. سرمایه‌های انسانی، ساختاری و ارتباطی به‌عنوان مؤلفه‌های سرمایه فکری می‌تواند تأثیر مثبتی بر عملکرد کارکنان کتابخانه داشته باشد. کارکنان در کتابخانه با تولید دانش به اشاعه آن می‌پردازند (سرمایه انسانی)، با ارتباطاتی که با یکدیگر برقرار کرده، در ارتقای خدمات کتابخانه تلاش می‌کنند (سرمایه ساختاری) و ارتباطات بیرونی کتابخانه را از طریق درک بهتر مراجعان و استفاده‌کنندگان بهبود می‌بخشند (سرمایه ارتباطی).

چکیده هدف از پژوهش حاضر شناخت ویژگی­های مرتبط با کارآفرینی در 3 مؤلفه انگیزشی (روان‌شناختی)، صلاحیتی و حمایتی و ارائه الگوی مفهومی کارآفرینی کتابداران کتابخانه­های دانشگاهی بود. نوع پژوهش، کاربردی و روش آن پیمایشی- تحلیلی بوده است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه خوداظهاری محقق ساخته بود که بین 109 نفر از کتابداران کتابخانه­های 15 واحد جامع دانشگاه آزاد اسلامی ایران توزیع شد. یافته‌ها نشان داد ویژگی‌های انگیزشی و صلاحیتی کارآفرینی کتابداران در حد زیاد و ویژگی‌های حمایتی از حد متوسط پایین‌تر بود. از بین 62 ویژگی کارآفرینی،12 ویژگی انگیزشی، 15 ویژگی صلاحیتی و 5 ویژگی حمایتی به دست آمد که بر مبنای آن، الگوی کارآفرینی طراحی شد. این الگو، به 3 عامل زمینه‌سازها، تسهیل گرها و توانمندسازها اشاره داشت. توجه به ویژگی­های کارآفرینی در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی، نیازمند الگوی کارآفرینی در خدمات‌رسانی به بهره­گیران اطلاعاتی در رقابت­های ملی و بین­المللی بود. کتابداران باید با کمک فناوری­های جدید، نوآوری­هایی که قابلیت تطبیق با نیازهای مراجعان را دارد در سایه کارآفرینی، خلق و با شناخت و تقویت ویژگی­های فردی کارآفرینی خود، موجبات رشد و توسعه اجتماعی با انجام فعالیت­های کارآفرینانه در کتابخانه­ها را فراهم آورند. الگوی مفهومی این مقاله، از سیر فکری و نتایج تحقیقات علمی در حوزه‌های روان‌شناسی، کارآفرینی، اقتصاد و مدیریت استنتاج شده و درواقع رویکرد نوآورانه در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی که خود نتیجه یک رویکرد خردمندانه و با ملاحظه مبانی ویژه حاصل از مطالعات دانش‌های دیگر بوده، پیشنهاد و تجویز شده است.

چکیده هدف کلی این پژوهش تعیین رابطه بین مدیریت کیفیت جامع و وفاداری کاربران کتابخانه موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه (خواهران) بوده است. این تحقیق توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش، کاربران کتابخانه موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه در شهر قم بوده‏اند که با استفاده از فرمول کوکران 264 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده پرسش‏نامه بوده و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‏های آماری توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است. یافته‏ها نشان داد که در میان مؤلفه‌های مدیریت کیفیت جامع، مؤلفه «تمرکز بر مشتری» با 37/2 بالاترین میانگین را به خود اختصاص داده است. دیگر مؤلفه‌ها به ترتیب «مدیریت فرآیند»، «رهبری در مدیریت» و «مدیریت منابع انسانی» در جایگاه بعدی قرار می‏گیرند. در مؤلفه‌های وفاداری کاربران نیز مؤلفه «وفاداری نگرشی» با میانگین 21/2 بالاتر از مؤلفه «وفاداری رفتاری» با میانگین 91/1 قرار داشت. ‏نتایج تحقیق بیانگر این است که بین مدیریت کیفیت جامع و وفاداری کاربران در کتابخانه موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه (خواهران) رابطه مستقیم و معناداری وجود داشت. همچنین در بین مؤلفه‌های دو متغیر نیز رابطه مستقیم و قوی وجود دارد که تمرکز بر مشتری نسبت به دیگر مؤلفه‌های مدیریت کیفیت جامع بیشترین رابطه را با مؤلفه‌های وفاداری کاربران داشت.