تحلیل الگوی مرجع دلوس و چار چوب پنج اس. در سازماندهی منابع علمی و ارزیابی کتابخانه های دیجیتالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران،

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل مفهومی الگوی  مرجع دلوس و چارچوب پنج اس و شناسایی روابط بنیادین بین مفاهیم و شاخص های این الگو و چارچوب در سازماندهی و ارزیابی کتابخانه های دیجیتالی انجام شده است. روش پژوهش حاضر تحلیل مفهومی الگوی مرجع دلوس و چارچوب پنج اس در سازماندهی و ارزیابی کتابخانه های دیجیتالی بوده است. تمرکزالگوی مرجع دلوس بر شناسایی شش مفهوم اصلی و نیز روابطی است که کل یک کتابخانه دیجیتالی را در بر می­گیرد ، درحالیکه تمرکز چارچوب پنج اس. بریکپارچه سازی مفاهیم کتابخانه دیجیتالی با پنج اس است . یافته ها نشان داد، الگوی دلوس و چارچوب پنج اس درحوزه­هایی مانند جریان ها، محتوا، اجتماع­ها و کاربران  ، روابط مشترکی با کتابخانه های دیجیتالی دارند. در نتیجه، انعطاف پذیری چارچوب پنج اس در بخش ساختار به عنوان ابزاری قدرتمند برای تحلیل و سازماندهی محتوا در کتابخانه های دیجیتالی می تواند با به کارگیری انواع فراداده ها در سامانه کتابخانه های دیجیتالی مبتنی بر الگوی مرجع دلوس ، کاربردی شود . بخش سناریو در چارچوب پنج اس می تواند در پیش بینی هایی که در خصوص خدمات اطلاعاتی کتابخانه های دیجیتالی با توجه به رشد و افزایش فناوری های نوین اطلاعاتی  در جهان اتفاق می افتد ، کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Delos Reference Model and 5S Framework in Organizing and Evaluation of Digital Libraries

نویسنده [English]

  • Mitra Sameie
. Assistant Professor, Knowledge and Information Science, Allameh Tabataba’i University, Tehran, IRAN.
چکیده [English]

This study aims to conceptually analyze the Delos reference model and the 5S Framework and to identify key relations between the concepts and indicators of the model and the framework in the organization and evaluation of digital libraries. The research method is conceptual analysis of Delos reference model and 5S Framework in the organization and evaluation of digital libraries. The Delos reference model focuses on the identification of core concepts and relations that encompass a digital library, while the 5S Framework focuses on the concepts of information and knowledge organization. The six areas of Delos reference model include content, user, functionality, quality, policy, and architecture that explain the core concepts and relations of digital libraries in a transparent and structured manner and are used as a foundation for evaluation of digital libraries. However, the 5S Framework mostly focuses on explaining key concepts and information organization in digital libraries such as digital objects, metadata, sets, and services. The organization of the three separate systems (digital library, digital library system, and digital library management system) in the same framework has made the Delos reference model complicated. However, the 5S Framework simply depicts all activities and services of a digital library in five processes. The Delos reference model, compared with the 5S Framework, lacks a strong emphasis on the social aspects of digital libraries. The Delos reference model and the 5s Framework can assist digital library designers in organizing, designing and evaluating digital libraries for coordination of practices, solutions, and development and integration of digital library systems. The Delos model and the 5S Framework have common relationships with digital libraries in the areas such as streams, content, communities, and users.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Digital Libraries
  • Delos Reference Model
  • Evaluation
  • 5S Framework
  • Organizing

مختاری اسکی ، حمید رضا و علیدوستی ، سیروس(1392). مروری بر مفهوم کتابخانه دیجیتالی: تحلیل پایگاه اطلاعاتی ایرانداک با استفاده از مدل رسمی 5 اس . در مجموعه مقالات کنفراس ملی کتابخانه دیجیتالی : یک دهه کتابخانه های دیجیتالی درایران با نگاهی به آینده .زیر نظر مهدی علیپور حافظی .تهران: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.

Athanasopoulos, G; Candela, L; ., El Raheb, K., Innocenti, P., Ioannidis, Y., katifori, A & Vullo, G. (2011) .Digital library trechnology & methodology cookbook: An interoperoperbility framework , best practices & solutions., Retrieved July 2, 2015, from

http://www.dlorg.eu/uploads/Booklets/booklet21x21_cookbook.pdf

Candela, L., Athanasopoulos, G., Castelli, D., El Raheb, K., Innocenti, P., Ioannidis, Y. ... & Ross, S. (2011). Digital library reference model-in a nutshell. Retrieved July 2, 2015, from

http://www.dlorg.eu/uploads/Booklets/booklet21x21_nutshell_web.pdf

Candela, L. (2010). DL. Org: Coordination action on digital library interoperability, best practices and modelling foundations. Project Funded under the Seventh Framework Programme, ICT Programme-Project, (231551). Retrieved 25 June, 2015, from

http://www.dlorg.eu/uploads/DL%20Reference%20Models/The%20Digital%20Library%20Reference%20Model_v1.0.pdf

Carter, D. S. (2002) .Elements of digital libraries,presents and future. Retrieved 25 June, 2015, from

http://www.dl.slis.tsukuba.ac.jp/DLjournal/No_22/1-superman/1-superman.html

Casarosa,V.(2007).DELOS Reference Model for digital libraries. Retrieved 25 June, 2015, from

file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/9F900XSU/casarosa.pdf

Fax, E. A (2002) .Overview of digital library components and development. Retrieved 12 June, 2015, from

http://repository.unm.edu/bitstream/handle/1928/1711/www.smete.org?sequence=7

Fax, E A; Gonçalves, M.A (2009) .5 S framework for digital libraries: introduction. Retrieved 2 June, 2015, from

http://dlrl.cc.vt.edu/projects/5S-Model/

Gonçalves,M.A ;Fax ,E .A ; Watson , Layne T.(2008) .Towards a digital library theory: a formal digital library ontology. International Journal on Digital Libraries, 8(2).Retrieved 12 June, 2015, from

file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/N5HQXEPH/MFIR_DLOntology4.pdf

Gonçcalves, M.A.) 2004(. Streams, structures, spaces, scenarios, and societies (5s): a formal digital library framework and its applications. Retrieved 12 June, 2015 from

http://eprints.cs.vt.edu/archive/00000653/01/5s11.pdf.

Gradmann, S. (2009). Interoperability challenges in digital libraries. Retrieved 12 June, 2015 from

http://www.dlorg.eu/uploads/Workshop%20Corfu/Interoperability%20Challenges%20in%20Digital%20Libraries_Gradmann.pdf

Henry, G. (2012).Core infrastructure considerations for large digital libraries. Washington, DC: CLIR publication. Retrieved July 2, 2015, from http://www.clir.org/pubs/reports/pub153/pub153.pdf

Innocenti, p and et.al (2011). Towards a holistic approach to policy interoperability in digital libraries and digital repositories. The International Journal of Digital Curation. Retrieved 12 June, 2015 from file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/9F900XSU/235.pdf

Logoze,C;& Fielding ,D(1998 ). Defining collection in distributed digital libraries. D-Lib Magazine. Retrieved July 2, 2015, from http://www.dlib.org/dlib/november98/lagoze/11lagoze.html

Murty, U and et.al (2010) .Extending the 5S framework of digital libraries to support complex objects, superimposed information, and content-based image retrival services. Virginia Tech Computer Science Technical Report. Retrieved 12 June, 2015 from file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/N5HQXEPH/IJDL.pdf

National Information Standards Organization (2007).A framework of guidance for buiding good digital collections. Retrieved 5 June, 2014 from http://www.niso.org/publications/rp/framework3.pdf

Pandey, R. (2003).Digital library architecture. In DRTC Workshop on digital libraries: theory and practice. Retrieved 12 June, 2015 from file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/9F900XSU/B_architecture.pdf

Parida, B. (2004). Emergence of digital library services in India. Retrieved 12 June, 2015 from

file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/0LK476VK/04cali_26.pdf

Shen ,R ; Vermuri ,N.s. ; Fan ,W and Fax ,E.A.(2008).Integration of complex archeology digital libraries : An ETANA-DL experience . Retrieved 10 september, 2015 from file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/DOP93U4E/10.1.1.199.7536.pdf

Tibenderana, P; Ogao, p; Ikoja-odongo, J and Wokadala, J. (2010) .Measuring levels of end-users acceptance and use of hybrid library services. Retrieved 10 september, 2015 from

file:///C:/Users/pc/AppData/Local/Microsoft/Windows/Temporary%20Internet%20Files/Content.IE5/N5HQXEPH/PriscaTibenderana.pdf

Varatharajan, N. & Chandrashekara, M. (2007) .Digital library initiatives at India. Retrieved 10 September, 2015 from

http://www.slideshare.net/mksinha2013/digital-library-initiatives-in-india-mks