جایگاه دانشگاه‌های ایران در نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی منتخب دانشگاه‌ها با تأکید بر دانشگاه علامه طباطبائی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین جایگاه دانشگاه‌های ایران در چهار نظام‌ رتبه‌بندی بین­المللی دانشگاه‌ها شامل «شانگهای»، «کیو.اس»، «تایمز» و «آی‌اس‌سی» با تأکید بر دانشگاه علامه طباطبائی انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی بود. روش پژوهش تطبیقی، روش گردآوری اطلاعات کتابخانه­ای و ابزار پژوهش سیاهه وارسی مبتنی بر شاخص­های هرکدام از نظام­های رتبه‌بندی مذکور بوده است. یافته­ها نشان داد که تقریباً ۸۰٪ مقالات چاپ‌شده (به‌عنوان یک شاخص مهم) با وابستگی سازمانی دانشگاه علامه طباطبائی در مجلات داخل کشور و تنها ۲۰ ٪ در مجلات بین­المللی به چاپ رسیده­اند. به لحاظ سایر شاخص­ها، با وجود حرکت روبه‌رو رشد، وضع موجود دانشگاه علامه طباطبائی، فاصله نسبتاً زیادی با دانشگاه‌های برتر در سطح بین­المللی دارد. نتایج نشان داد که دانشگاه علامه طباطبائی تا سال ۲۰۱۶ در میان دانشگاه‌های برتر جهان در سه نظام «شانگهای»، «کیو.اس» و «تایمز» قرار نگرفته است. بااین‌حال، در نظام رتبه‌بندی «آی‌اس‌سی» در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ در جایگاه دوم کشور در حوزه علوم انسانی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Position of Iranian Universities in the Selected International Ranking Systems of University, with an emphasis on Allameh Tabatab’i University

نویسندگان [English]

  • Golnessa Galyani-Moghaddam
  • Seyed Mahdi Taheri
Dept. of Knowledge and Information Science, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Purpose: This study evaluates the position of Iranian Universities with an emphasisonAllameh Tabatab’i University (ATU) in four international university ranking systems including Shanghai, QS, Times, and ISC.
Methodology: This is an applied research. The method of comparative research, the method of collecting library information, and the tool for checklist research are based on the indicators of each of the mentioned ranking systems.
Results: Findings show that 80 percent of the total published papers (as a key indicator) with an ATU affiliation appeared in Iranian journals and only 20 percent of the papers appeared in international journals. Despite the improving state of Allameh Tabataba'i University, it is still positioned relatively far from the top international universities in various other ranking indicators.
Conclusion: The results show that until the end of 2016 Allameh Tabatab’i University did not have a great position in three of the international university ranking systems—Shanghai, QS, and Times. However, in 2015 and 2016 the ISC ranked Allameh Tabatab’i University the second in Iranian universities in the field of humanities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shanghai Rankings (Academic Ranking of World Universities)
  • QS World University Rankings
  • Times Higher Education World University Rankings
  • ISC ranking
  • Allameh Tabatab’i University
  • Iran

ﭘﺎﮐﺰاد، ﻣﻬﺪی، ﻗﺎﺋﻢ ﭘﻨﺎه، ﻋﺒﺎس، ﺟﻬﺎن، ﻣﺠﯿﺪ (1391). ﺑﺮرﺳﯽ ﺟﺎﯾﮕﺎه داﻧﺸﮕﺎه‌های ﻣﺎدر اﯾﺮان در ﻧﻈﺎم‌ﻫﺎی بین‌المللی رتبه‌بندی داﻧﺸﮕﺎه‌ها و ﻣﺮاﮐﺰ آﻣﻮزش ﻋﺎﻟﯽ، رﻫﯿﺎﻓﺖ، 53، 33-45.

حق‌دوست و همکاران (1392). راهبردهای توسعه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور در راستای حضور فعال در عرصه بین‌الملل. گام‌های توسعه در آموزش پزشکی. 10(2): 1-10.

دادرس یگانه، محمد (1386). ارزشیابی کاربردی برنامه‌های آموزشی در سازمان‌های تولیدی و خدماتی. تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

دهقانی، محمدجواد (1395). گزارش عملکرد تولید علم دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی دولتی کشور در حوزه­های علوم پایه، فنی و مهندسی، کشاورزی، علوم پزشکی و علوم انسانی در ISC و ISI ۲۰۱۴-۲۰۰۰. شیراز: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC).

سانیال، جی. کاس (1982). تعالی و ارزیابی در آموزش عالی: دیدگاه‌های بین‌المللی، ترجمه ویدا میری (1374)، تهران: مرکز تحقیقات علمی کشور.

کرمی، نورالله و دیگران. (1388). رتبه‌بندی وبی دانشگاه‌های جهان و پیامدهای آن برای دانشگاه‌های ایران. ارتباط علمی،17: 2.

ﻧﻮرﻣﺤﻤﺪی، ﺣﻤﺰهﻋﻠﯽ، ﺻﻔﺮی، ﻓﺎﻃمه (1392). ﻣﻌﺮﻓﻰ ﻧﻈﺎم‌های رتبه‌بندی ﺟﻬﺎﻧﻰ داﻧﺸﮕﺎه‌ها و ﺑﺮرﺳﻰ ﺷﺎخص‌های اﯾﻦ ﻧﻈﺎم‌ها، ﻧﺎﻣﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری، ﺳﺎل 2(3)، 5-25.

نیازی، عیسی و ابونوری، اسمعیل (1390). رتبه‌بندی دانشگاه‌های منتخب بر اساس زیرساخت‌های مدیریت دانش، دانشور رفتار- مدیریت و پیشرفت، 18 (50): 263-286.

Aguillo, I., Bar-IIan, J., Levene, M., & Ortega, J. L. (2010). Comparing university rankings. Scientometrics, 85(1), 243–256.

Erkkilä T. (2014). Global university rankings, transnational policy discourse and higher education in Europe, European Journal of Education, 49(1), 91-101.

Hägga, I., Wedlina, L. (2013). Standards for quality? A critical appraisal of the Berlin principles for international rankings of universities, Quality in Higher Education, 19(3), 326–342.

Kehm B.M. (2014). Global university rankings — impacts and unintended side effects, European Journal of Education, 49(1), 102-112.

Marginson, S. (2016). Global university ranking and performance improvement: What kind of international academic relations are created by rankings?, IREG-8 CONFERENCE: University rankings and international academic relations – A bridging tool or a hindrance?, LISBON 4-6 May.

Marginson, S., & Wan der Wende, M. (2007). To Rank or to be ranked: the impact of global rankings in higher education. Studies in International Education, 11(3,4), 308-313.

Pusser, B., Marginson, S. (2013). University rankings in critical perspective, The Journal of Higher Education, 84(4), 544-568.

Shin, J. Ch., Toutkoushian, R. K., & Teichler, U. (2011). University ranking: theoretical bases, methodology, and impacts on global higher education. London: Springer Science, pp.1-55.

Taylora, P, Braddocka, R. (2007). International University Ranking Systems and Idea of University Excellence. Higher Education Policy and Management, 29(3), 245-260.

Wu, H., Chen, J. K., Chen, I. C., Zhuo, H. H. (2012). Ranking universities based on performance evaluation by a hybrid MCDM model, Measurement, 45, 856–880.