بررسی رابطۀ بین اشتراک دانش و تعهّد سازمانی در کتابداران دانشگاه‌های دولتی شهر تبریز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار فلسفه آموزش‌وپرورش، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، دانشگاه آزاد عجب‌شیر، عجب‌شیر، ایران

چکیده

هدف کلی تحقیق حاضر بررسی رابطه بین اشتراک دانش و تعهّد سازمانی کتابداران شهر تبریز در سال‌ 95-1394 بوده است. برای این منظور اشتراک دانش در دو بعد؛ اشتراک ضمنی دانش و اشتراک آشکار دانش و تعهّد سازمانی در سه بعد؛ تعهّد عاطفی، تعهّد مستمر و تعهّد هنجاری تعریف گردیده است. جامعه آماری تحقیق حاضر کتابداران دانشگاه‌های دولتی شهر تبریز در سال‌ 95-1394 بود که تعداد آن‌ها 143 نفر است. کل اعضای جامعه به‌صورت سرشماری در تحقیق شرکت داده شدند که تعداد پرسشنامه‌های برگشتی برابر 136 معادل 95 درصد بود. ابزار جمع‌آوری اطلاعات دو پرسشنامه استاندارد؛ پرسشنامه 13 گویه‌ای اشتراک دانش وانگ و وانگ و پرسشنامه 24 گویه‌ای تعهّد سازمانی آلن و می‌یر بود. آلفای به‌دست‌آمده از این آزمون برای هر یک از متغیّرهای اشتراک دانش و تعهّد سازمانی به ترتیب برابر 81/0 و 72/0 به دست آمد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های آماری از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شده است. بدین ترتیب که برای طبقه‌بندی، تلخیص و تفسیر داده‌های آماری از روش آمار توصیفی و در سطح استنباطی برای بررسی نرمال بودن متغیّرها از آزمون کلموگروف-اسمیرنف، برای بررسی رابطه بین متغیّرها در متغیّرهای نرمال از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و در متغیّرهای غیر نرمال از آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن و برای مقایسه متغیّر اشتراک دانش با سطح متوسط از آزمون t-تک نمونه‌ای استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد: (1) رابطه معنادار مثبت و مستقیم بین متغیّر اشتراک دانش و ابعاد آن با تعهّد سازمانی وجود دارد. (2) میانگین نمره اشتراک دانش بالاتر از حدّ متوسط است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Knowledge Sharing and Organizational Commitment in Public Tabriz Universities Librarians Ali Imanzadeh

نویسندگان [English]

  • ali imanzadeh 1
  • Kobra Palangi 2
1 Assistant Professor, Department of Philosophy of Education, Faculty of Psychology & Educational Science, University of Tabriz, Tabriz, Iran,
2 M.A. in Educational Research, Islamic Azad University, Ajabshir Branch, Ajabshir, Iran
چکیده [English]

The main objective of the present research was to study the relationship of knowledge shar-ing and organizational commitment in Tabriz universities Librarians. (N=143), all of whom were selected as the sample based on the census sampling method. The number of returned question-naires was equal to 136 (95%). The required data and information were collected using the 13-item Wang and Wang Knowledge Sharing Questionnaire, and the 24-item Meyer and Allen’s Model of Organizational Commitment.. Cronbach’s alpha coefficient for knowledge sharing, and organizational commitment was obtained 0.81, and 0.72, respectively. For data analysis, descrip-tive and inferential statistical methods were used. Descriptive statistics was used for data classi-fication, summarization, and interpretation. In inferential statistics, Kolmogorov-Smirnov test and Pearson correlation coefficient, Spearman correlation coefficient and one-sample t-test were used. The study findings showed that there is a direct and significant positive relationship be-tween knowledge sharing (and its dimensions) and organizational commitment. The results re-vealed that mean scores of knowledge sharing for principals participated in this study were high-er than the average.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Knowledge Sharing
  • organizational commitment
  • librarians
  • University Librarians
  • public universities
  • Tabriz

احمدی، سید علی‌اکبر و صالحی، علی. (1391). مدیریت دانش. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

اخباری، مریم سادات؛ عریضی، حمیدرضا و علوی، سید کمال. (1389). رابطۀ تعهد سازمانی و ابعاد آن با تعهد حرفه‌ای در بین کارکنان پالایشگاه استان اصفهان. فصلنامه علمی-پژوهشی مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، 4(12)، 129-157.

ارمغان، نگار. (1393). موانع فرهنگی در اشتراک دانش از منظر مدیریت تغییر. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 2(3)، 85-108.

امینی، محمد؛ امینی، یوسف و حسینیان، سیمین. (1394). رابطۀ ویژگی‌های شخصیتی با تعهد سازمانی کارکنان پلیس راهنمایی و رانندگی شهر ارومیه. مطالعات پژوهشی راهور، (13)، 69-88.

آغاز، عسل و نگین تاجی، فهیمه. (1391). اعتماد درون‌سازمانی: عاملی کلیدی در جهت اشتراک واقعی دانش. فصلنامه علوم مدیریت ایران، 7(28)، 67-86

بهروان، حسین و سعیدی، رقیه. (1388). عوامل مؤثر بر میزان تعهد سازمانی کارکنان شرکت گاز نمونه موردمطالعه: اداره مرکزی استان خراسان رضوی، شهر مشهد. مجلۀ علوم اجتماعی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 6(2)، 181-199.

جعفری، پریسا، رجائی پور، سعید و مهرابی، حسینعلی. (1393). بررسی رابطه استرس شغلی با گرانباری شغلی و تعهد سازمانی معلمان مدارس ابتدایی شهر اصفهان. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 8(3)، 31-50.

حاتم سیاهکل محله، علیرضا؛ رضایی، سجاد؛ کوچکی نژاد، لیلا و یوسف زاده، شاهرخ. (1393). بررسی نقش عدالت سازمانی، تعهد سازمانی و رضایت از شغل بر کیفیت زندگی کاری: مطالعه موردی کارکنان بیمارستان دولتی پور سینای رشت. فصلنامه بیمارستان، 13(4)، 133-144.

حریری، نجلا و محمدپور، لیلا. (1102). بررسی رابطه ویژگی‌های شغلی کتابداران با انگیزه اشتراک دانش در کتابخانه‌ها (مطالعه موردی: کتابخانه‌های دانشگاه‌های تابعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش. پزشکی مستقر در شهر تهران). پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 3(1)، 69-86.

حسین زاده شهری، معصومه؛ فخریان، سارا و باغچه‌سرایی، محبوبه. (1394). بررسی رابطه ابعاد هوش هیجانی با تعهد سازمانی. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 7(1)، 19-38.

دانایی‌فرد، حسن؛ خائف الهی، احمد و حسینی، مجتبی. (1390). تأملی بر ارتقاء اشتراک دانش در پرتو رفتار شهروندی سازمانی (موردمطالعه: وزارتخانه مسکن و شهرسازی و وزارتخانه راه و ترابری). پژوهش‌های مدیریت عمومی، 4(14)، 63-84.

دهقانیان، حامد؛ صبور، الهام و حجتی، علی‌رضا. (1392). بررسی رابطه بین مؤلفه‌های عدالت سازمانی و تعهد سازمانی در یک شرکت بیمه. پژوهشنامۀ بیمه، 28(2)، 153-180

رجائی آذرخوارانی، عباس؛ رجائی پور، سعید و هویدا، رضا. (1395). بررسی میزان رفتار اشتراک دانش اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های منتخب اصفهان. مجلۀ توسعۀ آموزش در علوم پزشکی، 9(21)، 37-46.

رحیمی، لیلا و نادی، محمدعلی. (1393). رابطه دل‌بستگی شغلی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی و ادراک از رفتار شهروندی سازمانی با رفتار اشتراک دانش در بین کتابداران و معاونان دبیرستان‌های دخترانه شهر اصفهان. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، 8(3)، 63-77.

زارعی، ابراهیم و مؤمنی، عصمت. (۱۳۹۳). رابطه بین تسهیم دانش و خلاقیت در کتابداران کتابخانه‌های دانشگاه تربیت مدرس. فصلنامه مطالعات دانش شناسی، 1(1)، 19-31.

ساکی، رضا؛ قلی پور، زهره و رضایی، منیره. (1389). بررسی رابطه تعهد سازمانی معلمان با عملکرد تحصیلی دانش آموزان در مدارس راهنمایی دخترانه منطقه 6 شهر تهران. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، 4(3)، 61-85.

شاه‌حسینی، سکینه و نادی، محمدعلی. (1393). تحلیل رابطه تعهد سازمانی و سلامت سازمانی با رفتار اشتراک دانش بین دبیران دوره متوسطه. مجموعه مقالات کنفرانس بین‌المللی مدیریت و مهندسی صنایع، تهران مرکز همایش‌های بین‌المللی صداوسیما.

صیف، محمدحسن؛ ثابت مهارلویی، عباس؛ رستگار، احمد و طالبی، سعید. (1394). عوامل مؤثر بر تمایل به اشتراک دانش در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 15(5)، 41-50.

عصاری، حمیده. (1390). رابطه اعتماد بین فردی و تعهد سازمانی با اشتراک دانش (مطالعه موردی: وزارت بازرگانی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبائی.

عطافر، علی؛ علامه، سید محسن و قراباغی، علی. (1394). بررسی موانع فرهنگی پیاده‌سازی مدیریت دانش در شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در شهرک‌های صنعتی استان همدان. مجموعه مقالات همایش ملی مدیریت و آموزش، دانشگاه ملایر.

عموزاده، محمد؛ موسوی، سید امین و مدنی، حسین. (1390). بررسی عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی کارکنان شرکت ملی صنایع پتروشیمی. فصلنامه علمیپژوهشی مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، (15)، 55-82.

فصیحی هرندی، فریبا. (1384). مدیریت دانش در حمایت از خلق دانش. دومین همایش ملی مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه صنعتی اصفهان.

قلی پور، رحمت‌الله؛ صمدی میارکلائی، حمزه و صمدی میارکلائی، حسین. (1394). ارتقای توانمندسازی روان‌شناختی در پرتو اشتراک دانش. مدیریت فرهنگ‌سازمانی،13(3)، 879-905.

قلیچ‌لی، بهروز و اسدی قراباغی، مهدی. (1394). تأثیر نیت و شایستگی‌های اشتراک دانش بر عملکرد شغلی کتابداران سازمان‌های پروژه محور (مطالعه موردی: شرکت مدیریت توسعه صنایع پتروشیمی). پژوهش‌های مدیریت در ایران، 19(4)، 161-184.

کاملی، محمدجواد و نظری، سودابه. (1393). بررسی رابطه بین اعتماد و تعهد سازمانی در کارکنان کلانتری‌های فرماندهی انتظامی تهران بزرگ. فصلنامه دانش انتظامی، 16(2)، 75-95.

کفاش پور، آذر و شکوری، ندا. (1394). بررسی رابطه توانمندسازی روان‌شناختی و تعهد سازمانی (مطالعه موردی: شرکت برق منطقه‌ای خراسان). فصلنامه رسالت مدیریت دولتی، 6(20-19)، 63-72.

مرادی، مرتضی و جلیلیان، حمیدرضا. (1394). تأثیر توانمندسازی روان‌شناختی بر عملکرد سازمانی کارکنان ناجا، نقش میانجیگری تنش شغلی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی. فصلنامه نظارت و بازرسی، 9(31)، 73-98.

مشاری، فاطمه؛ رشادت جو، حمیده و محمدی البرزی، اعظم. (1394). رابطه رهبری تحول‌آفرین و تعهد سازمانی در سازمان آموزش‌وپرورش شهر تهران. فصلنامه رسالت مدیریت دولتی، 6(20-19)، 73-90.

مظلومی سوینی، فرزانه؛ جابری، اکبر و خزائی پول، جواد. (1394). طراحی مدلی به‌منظور بررسی تأثیر خلاقیت، اشتراک دانش ضمنی و اشتراک دانش آشکار بر عملکرد سازمان‌های ورزشی با استفاده از رویکرد کارت امتیازی متوازن. مدیریت ورزشی، 7(6)، 847-864.

یوسفی، سجاد؛ مرادی، مرتضی و تیشه ورز دائم، محمدکاظم. (1389). نقش تعهد سازمانی کارکنان در اشتراک دانش. دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، 7(30)، 23 – 36.

یزدانی، مریم؛ اعتباریان، اکبر و ابزری، مهدی. (1393). بررسی اثر تعدیلی تعهد سازمانی بر رابطه بین هوش معنوی و رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامه روان‌شناسی صنعتی-سازمانی، 5(18)، 81-91.

Anvari, R., Mansor, N. N. A., Rahman, S. A. B. P. A., Rahman, R. H. B. A., & Chermahini, S. H. (2014). Mediating effects of affective organizational commitment and psychological contract in the relationship between strategic compensation practices and knowledge sharing. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 129, 111-118.

De Araujo, M. S. G., & Lopes, P. M. P. R. (2014). Virtuous leadership, organizational commitment and individual performance. Tékhne, 12, 3-10.

Bircham-Connolly, H., Corner, J., & Bowden, S. (2005). An empirical study of the impact of question structure on recipient attitude during knowledge sharing. Electronic Journal of Knowledge Management, 32(1), 1-10.

Davenport, T. H. & Prusak, L. (1998). Working Knowledge, Cambridge, MA: Harvard Business School Press.

Kim, Y. J., Chun, J. U., & Song, J. (2009). Investigating the role of attitude in technology acceptance from an attitude strength perspective. International Journal of Information Management, 29(1), 67-77.

Lin, W. B. (2008). The exploration factors of affecting knowledge sharing–The case of Taiwan’s high-tech industry. Expert Systems with Applications, 35(3), 661-676.

Lin, S. C., & Huang, Y. M. (2005). The role of social capital in the relationship between human capital and career mobility: Moderator or mediator?. Journal of Intellectual Capital, 6(2), 191-205.

Nartgun, S. & Menep, I. (2010). The analysis of perception levels of elementary school teachers with regard to organizational commitment. International Journal of Human Sciences, (1)7, 122–131.

Masrek, M. N., Osman, M. A. F., Ibrahim, Z., & Mansor, A. N. (2015). Malaysian computer professional: Assessment of emotional intelligence and organizational commitment. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 172, 238-245.

Polanyi, M. (1967). The tacit dimension. 1967. Garden City, NY: Anchor.

Rousseau, D. M. (1989). Psychological and implied contracts in organizations. Employee Responsibilities and Rights Journal, 2, 121-139.

Tong, C., Tak, W. I. W., & Wong, A. (2015). The impact of knowledge sharing on the relationship between organizational culture and job satisfaction: The perception of information communication and technology (ICT) practitioners in Hong Kong. International Journal of Human Resource Studies, 5(1), 19-47.

Wang, S., & Noe, R. A. (2010). Knowledge sharing: A review and directions for future research. Human resource management review, 20(2), 115-131.

Van Den Hooff, B., & De Ridder, J. A. (2004). Knowledge sharing in context: the influence of organizational commitment, communication climate and CMC use on knowledge sharing. Journal of knowledge management, 8(6), 117-130.

Rafiq Awan, M., & Mahmood, K. (2010). Relationship among leadership style, organizational culture and employee commitment in university libraries. Library management, 31(4/5), 253-266.