فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر تحلیل و مصورسازی روند انتشار تولیدات علمی در زمینه تحقیقاتی مدیریت داده‌های پژوهشی بالینی است. این پژوهش با رویکرد علم‌سنجی انجام شده است. جامعه آماری شامل تمام پژوهش‌های انجام شده در مدیریت داده‌های پژوهشی بالینی است که در بازۀ زمانی 1990 تا 2023 در پایگاه اسکوپوس و کلریویت آنالیتیکس نمایه شده‌اند. همچنین ابزار گردآوری داده‏ها در این پژوهش یادداشت‏برداری و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها، از نرم افزارهای سانتویپای، راورماتریس، وُس ویووِر، یوسینت و اکسل و پایتون استفاده شده است. تعداد مقالات کلریویت آنالیتیکس و اسکوپوس در بازۀ زمانی 1990 تا 2023 دارای رشدی چشمگیر بوده است. کشورهای ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و آلمان به ترتیب رتبه یک تا سه را در تولیدات علمی مدیریت داده‌های پژوهشی در حوزه بالینی را داشته‌اند. روند انتشار تولیدات علمی حوزه مدیریت داده‌های پژوهشی بالینی را می‌توان مطلوب ارزیابی کرد. شناسایی کشورها و پژوهشگران پیشرو در حوزه مدیریت داده‌های پژوهشی بالینی، می‌تواند الگویی را برای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی پژوهش‌های مرتبط با این حوزه ارائه دهد.

چکیده هدف از انجام پژوهش حاضر ترسیم و تحلیل ساختار فکری و تکامل دانش در حوزه آر‌دی‌اف با روش هم‌واژگانی و خوشه‌بندی مفاهیم و رویدادهای این عرصه است. این پژوهش از نوع کاربردی است که با رویکرد علم‌سنجی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام پژوهش‌های انجام شده در حوزه آردی‌اف در پایگاه وب‌آو‌ساینس از سال 1998-2021 است. همچنین ابزار گردآوری داده‏ها در این پژوهش یادداشت‏برداری و ابزار تجزیه‌وتحلیل داده‏ها، تحلیل هم‌واژگانی و تحلیل شبکه رهیافتی با استفاده از نرم‏افزارهای Vosviewer، Netdrow، Spss و Bibexecl است. یافته‌های پژوهش نشان داد که کلیدواژه‌های RDF، Semantic web، Ontoloty، linked data و SPARQL پربسامدترین واژه‌ها و کلیدواژه‏هایRDF*semantic Web، RDF*Academic Ontology و RDF* SPARQL بیشترین زوج‌های واژگان هستند. همچنین شبکه هم‌واژگانی شامل شش خوشه با نام‌های «مقیاس‌پذیری مدل داده»، «بازنمون RDF موجودیت‌ها و روابط کتابشناختی»، «همترازی هستان‌شناسی»، «وب معنایی و داده‌های پیوندی»، «مدیریت و انتشارداده» و «داده‌کاوی» است. علاوه بر این چگالی شبکه برابر با 068/0 است که از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست. خوشه‌های «مقیاس‌پذیری مدل داده»، «هم‌ترازی هستان‌شناسی»، «مدیریت و انتشار داده» و «داده‌کاوی» هنوز به بلوغ کافی نرسیده‌اند و نیازمند پژوهش بیشتری است. همچنین نتایج نشان داد که تولیدات علمی حوزه آردی‌اف علی‏رغم روند صعودی خود، از پراکندگی موضوعی بیشتری برخوردار است و بیشتر به سمت وب معنایی گرایش داشته و تحلیل شبکه هم‏رخدادی واژگان این حوزه نیز پراکندگی موضوعی بیشتری دارد.