فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده پژوهش حاضر، با هدف تبیین رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی براساس مدل رویدادی بلکین برای استفاده در خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات انجام شد. از لحاظ ماهیت و هدف، از نوع کاربردی بود و با روش پیمایشی- تحلیلی انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه، اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی تشکیل شده از 562 نفر و نمونه پژوهش شامل 226 نفر بود که با روش تصادفی طبقه‌‌ای انتخاب شد. ابزار مورد استفاده برای گردآوری داده‌ها پرسشنامه نیمه‌ساختاریافته درنظر گرفته شد. روایی پرسشنامه توسط سه تن از متخصصان موضوعی موردتأیید قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، 90/0 برآورد گردید. پرسشنامه پژوهش در دو بخش طراحی شد. بخش اول، داده‌های مربوط به مشخصات جمعیت‌شناختی و بخش دوم با 25 گویه، داده‌هایی را درباره رفتار اطلاع‌جویی پاسخ‌دهندگان بر اساس مدل رویدادی بلکین و با مقیاس اندازه‌گیری لیکرت جمع‌آوری نمود. داده‌های جمع‌آوری شده به کمک نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که رفتار اطلاع‌جوئی اعضای هیئت علمی در «سطح متوسط» است و با سطح مطلوب فاصله دارد. درنتیجه، به نظر می‌رسد طرح ظاهری پایگاه‌های اطلاعاتی، کلیدواژه‌ها و عبارات کلیدی پیشنهادی پایگاه‌های اطلاعاتی و قابلیت‌ها و امکانات نظام جست‌وجوی پایگاه‌های اطلاعاتی برای کاربران به منظور جست‌وجوهای مفهومی باید کاربرمحورتر طراحی گردد تا به حل نیاز اطلاعاتی و بهبود رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیئت علمی کمک نمایند. افزون بر آن، استفاده اعضای هیئت علمی از اصطلاحنامه‌های موضوعی به‌منظور بهره‌گیری از اصطلاحات مصطلح تخصصی در راستای بازیابی منابع اطلاعاتی منطبق با نیاز اطلاعاتی خود نیز می‌تواند راهگشا باشد.

چکیده امروزه با توجه به پیشرفت‌های حاصل‌شده در عرصه فناوری، گوشی‌های هوشمند تلفن همراه نیز به‌عنوان یکی از ابزارهای دسترسی به اطلاعات مطرح می‌شوند؛ در همین راستا هدف پژوهش حاضر، بررسی رفتار اطلاع‌جویی دانشجویان مقطع دکترا دانشگاه شهید چمران اهواز در محیط گوشی‌های هوشمند تلفن همراهبوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی و به روش پیمایشی اجرا شده است. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه پژوهشگر ساخته استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر را 285 نفر از دانشجویان مقطع دکترا دوره روزانه که در سال 1395 در دانشگاه شهید چمران اهواز مشغول به تحصیل هستند، تشکیل می‌دهد. یافته‌ها نشان داد که مهم‌ترین انگیزه دانشجویان، برای استفاده از گوشی‌های هوشمند تلفن همراه حضور در شبکه‌های اجتماعی، گفتگو کردن (chat)، تماس صوتی و دسترسی به اینترنت بوده است. همچنین برای مرور اخبار، جستجوی اطلاعات جهت پژوهش‌های دانشگاهی و خواندن کتاب و مقالات الکترونیکی بعد از رایانه‌های کیفی، گوشی‌های هوشمند تلفن همراه پرکاربردترین ابزار هستند. نتایج نیز به این نکته اشاره دارند که مهم‌ترین مزایای استفاده از گوشی‌های هوشمند تلفن همراه، تبادل مستمر اطلاعات، دسترسی فوری به اطلاعات از هر نقطه، امکان انجام چند کار به‌صورت هم‌زمان و جستجوی سریع اطلاعات بوده است