فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده این پژوهش با هدف بررسی قدرت پیش‏بینی تعداد استنادات دریافتی مدارک حوزه فیزیک ذرات در پایگاه اسکوپوس از طریق نمرات دگرسنجی، به سنجش رابطه بین نمرات دگرسنجی مربوط به مدارک پراستناد حوزه فیزیک ذرات در پایگاه پلام‏ایکس و تعداد استنادات دریافتی در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع بنیادی است که به شیوه توصیفی و با رویکرد دگرسنجی صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل 5702 عنوان مقاله حوزه فیزیک ذرات است که بین سال‌های 2000-2019 در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس نمایه شده‏اند. نمونه آماری تحقیق شامل 103 عنوان مقاله است که توسط پایگاه اسکوپوس به‌عنوان پراستنادترین مقالات حوزه فیزیک ذرات معرفی شده‏اند. به‌منظور بررسی رابطه شاخص‌‏های علم‌‏سنجی مقالات موردبررسی در پایگاه‌‏های اطلاعاتی و سنجه‏‌های حاصل از حضور این مقالات در شبکه‏‌های اجتماعی، علاوه بر آزمون‌های آمار توصیفی، از آزمون‌های همبستگی و رگرسیون چندگانه جهت بررسی رابطه بین متغیرهای پژوهش استفاده شده است. نرم‌افزارهای موردکاربرد در این پژوهش، اکسل و اس‌‏پی‌‏اس‌‏اس ویرایش 23 هستند. یافته‌‏های حاصل از بررسی رابطه همبستگی بین تعداد استنادات اسکوپوس و نمرات دگرسنجی پلام‏ایکس نشان می‏‌دهد که رابطه قوی بین تعداد استنادات پلام‏ایکس و اسکوپوس برقرار است. همچنین بین ذکر و یادداشت پلام‏ایکس با تعداد استنادات دریافتی در اسکوپوس رابطه معناداری وجود دارد؛ اما بین کاربرد پلام‏ایکس و شبکه‌‏های اجتماعی رابطه‏ای وجود ندارد. نتایج آزمون رگرسیون بین متغیرهای پژوهش نشان می‏دهد که به ترتیب استنادات پلام‏ایکس 85 درصد، دریافت‏ها 62 درصد، کاربردها 60 درصد، مشاهدات 55 درصد و شبکه‏های اجتماعی 47 درصد استنادات دریافتی مدارک حوزه فیزیک ذرات در پایگاه اسکوپوس را پیش‌‏بینی می‏‌کنند. نتایج نشان داد که نمرات دگرسنجی به‌دست‌آمده از انتشار، مشاهده، استفاده و استناد در پلام ایکس، قدرت پیش‏‌بینی استنادات دریافتی در اسکوپوس را دارند؛ بنابراین می‌‏توان نتیجه گرفت که افزایش فعالیت در پلام‏ایکس، زمینه جذب استنادات بیشتر در اسکوپوس را فراهم می‏‌کنند.

چکیده با توجه به این‌که استناد یکی از معیارهای مهم در سنجش میزان ارتباط و تأثیر انتشارات پژوهشی است، این پژوهش به بررسی امکان پیش‌بینی تعداد استنادات دریافتی تولیدات علمی حوزه وب‌ معنایی از طریق شاخص‌­های سایت‌­اسکور، اس.ان.آی.پی. و اس.جی.آر. نشریات این حوزه پرداخته‌ است. پژوهش حاضر از نوع بنیادی است که به شیوه توصیفی و با رویکرد علم‌سنجی صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش شامل 42270 مدرک تولیدشده در حوزه وب‌ معنایی است که توسط مجلات نمایه‌شده در پایگاه اسکوپوس در بازه زمانی 2021-1960 منتشر شده‌اند. پس از بررسی اولیه تعداد 10 عنوان از نشریات پرتولید حوزه وب‌ معنایی که 15182 مدرک از تولیدات علمی این حوزه را منتشر نموده‌­اند به‌منزله نمونه آماری انتخاب گردید. به‌منظور بررسی روابط بین متغیرهای پژوهش از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه به کمک نرم‌افزارهای اکسل و اس.پی.اس.اس. استفاده شده است. با توجه به سطح معناداری 812/0 و ضریب همبستگی 860/0، بین تعداد استنادات با شاخص اس.ان.آی.پی. همبستگی وجود ندارد. همچنین با توجه به سطح معناداری 874/0 و ضریب همبستگی 580/0 بین تعداد استنادات با اس.جی.آر. رابطه معناداری وجود ندارد. مقدار سطح معناداری 896/0 و ضریب همبستگی 480/0 بین تعداد استنادات با سایت‌­اسکور نیز مؤید عدم وجود رابطه معنادار در این زمینه است. نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که هیچ‌یک از شاخص‌­های سه‌گانه سایت­‌اسکور، اس.ان.آی.پی. و اس.جی.آر. توان پیش­‌بینی تعداد استنادات دریافتی در پایگاه اسکوپوس را ندارند. عدم وجود رابطه معنادار بین شاخص‌­های سایت‌­اسکور، اس.ان.آی.پی. و اس.جی.آر. با تعداد استنادات دریافتی توسط نشریات پرتولید حوزه وب‌ معنایی بیان‌کننده سهم ناچیز تعداد استنادات دریافتی از تولیدات حوزه وب‌ معنایی نسبت به تعداد کل استنادات دریافتی این نشریات است.

چکیده این پژوهش با هدف شناسایی تأثیر شاخص­ های آلتمتریکس شبکه علمی-­ اجتماعی ریسرچ­ گیت بر شاخص ­های علم ­سنجی پایگاه­های علمی استنادی اسکوپوس، وب ­او­ساینس و گوگل اسکالر صورت گرفته است. پژوهش حاضر یک تحقیق کاربردی و از نوع پیمایشی-توصیفی بود که به روش علم ­سنجی و با رویکرد آلتمتریکس انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل پژوهشگران و نویسندگان ایرانی حوزه پرستاری بود که در بازه زمانی 2000-2019 و در تاریخ اجرای پژوهش (16/03/2020)، مدرک نمایه شده ­ای در پایگاه استنادی اسکوپوس داشته و همچنین عضو شبکه اجتماعی علمی ریسرچ ­گیت بوده اند. نمونه آماری پژوهش شامل 158 نویسنده پرتولید بود که توسط اسکوپوس معرفی شدند. علاوه بر آماره های توصیفی، در بخش آمار استنباطی، به کمک نرم‌افزار اس‌ پی­ اس ­اس  و اکسل از آزمون همبستگی بین شاخص ­های مورد مطالعه استفاده گردیده است. پژوهش نشان داد که بین اغلب شاخص­ های ریسرچ­ گیت با شاخص ­های مورد بررسی در پایگاه اسکوپوس، وب­ اوساینس، و گوگل‌اسکالر رابطه ­ی معناداری وجود دارد. اما بین شاخص دنبال شوندگان با شاخص­ های اچ- ایندکس و استناد دریافتی در پایگاه­ های اسکوپوس و وب­ اوساینس رابطه­ ی معناداری وجود ندارد. بررسی ارتباط بین میزان استناد دریافتی در پایگاه ­های گوگل اسکالر، اسکوپوس، و وب ­اوساینس نشان داد رابطه معناداری بین میزان استناد دریافتی در پایگاه ­های اسکوپوس، وب­ او­ساینس و گوگل اسکالر وجود دارد. به ترتیب قوی­ترین رابطه همبستگی در این مورد بین شاخص استناد دریافتی در پایگاه گوگل اسکالر و اسکوپوس، وب ­اوساینس و اسکوپوس، و نهایتاً گوگل اسکالر و وب اوساینس است. همچنین رابطه معناداری بین شاخص اچ­ ایندکس در پایگاه­ های اسکوپوس، وب ­او­ساینس و گوگل­ اسکالر وجود دارد. میران همبستگی بین شاخص اچ ­ایندکس اسکوپوس و گوگل­ اسکالر از همبستگی بین شاخص اچ ­ایندکس سایر پایگاه­ های مورد بررسی در این بخش قوی ­تر است.

چکیده این پژوهش ضمن مطالعه میزان حضور و فعالیت نویسندگان پرتولید ایرانی حوزه مدیریت بازرگانی در شبکه ­های اجتماعی ریسرچ­ گیت و آکادمیا به بررسی ارتباط سنجه­ های حاصل از شبکه ­های اجتماعی مزبور با شاخص ­های علم ­سنجی پایگاه ­های اسکوپوس و وب اوساینس پرداخت. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بود که به شیوه توصیفی و با رویکرد دگرسنجه صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل نویسندگان پرتولید حوزه مدیریت بازرگانی ایرانی بود که بین سال‌های 2000-2019 مدارک آن‌ها در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس بارگذاری گردید. تعداد 160 نفر از این نویسندگان که به ترتیب بیشترین مدارک نمایه شده در اسکوپوس را داشتند، به عنوان نمونه آماری پژوهش معرفی شدند. میزان حضور و فعالیت نویسندگان حوزه مدیریت بازرگانی در شبکه اجتماعی ریسرچ­ گیت بسیار بیشتر از آکادمیا بود. ارتباط میان شاخص­های تعداد مدارک، استنادات، اچ­ ایندکس و هم ­نویسندگی در اسکوپوس با سنجه‌های تعداد انتشارات، استنادات، اچ‌ایندکس، خوانندگان، نمره آرجی و دنبال ­کنندگان در ریسرچ ­گیت مثبت و معنادار بود. در صورتی که بین شاخص ­های علم ­سنجی اسکوپوس و سنجه های دنبال‌کنندگان، بینندگان و هم نویسندگی در آکادمیا ارتباط معناداری وجود ندارد. ارتباط میان شاخص ­های تعداد مدارک، استنادات، اچ ­ایندکس و هم ­نویسندگی در وب­ اوساینس و سنجه ­های حاصل از شبکه­ های اجتماعی ریسرچ ­گیت و آکادمیا مثبت و معنادار بود. اما میزان ارتباط در ریسرچ­ گیت قوی ­تر از آکادمیا بود. نتایج نشان داد که میزان فعالیت نویسندگان در شبکه ­های اجتماعی، به جذب بیشتر خوانندگان، افزایش تعداد استنادات و در نتیجه افزایش نمره اچ ­ایندکس در پایگاه­ های اطلاعاتی منجر خواهد شد. بنابراین، نویسندگان و محققان به منظور افزایش نمره اچ ­ایندکس خود و ترویج نتایج فعالیت­ های علمی خود، نیازمند فعالیت هرچه بیشتر در شبکه­ های اجتماعی-علمی هستند.