فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده پژوهش حاضر با هدف تعیین جایگاه دانشگاه‌های ایران در چهار نظام‌ رتبه‌بندی بین­المللی دانشگاه‌ها شامل «شانگهای»، «کیو.اس»، «تایمز» و «آی‌اس‌سی» با تأکید بر دانشگاه علامه طباطبائی انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی بود. روش پژوهش تطبیقی، روش گردآوری اطلاعات کتابخانه­ای و ابزار پژوهش سیاهه وارسی مبتنی بر شاخص­های هرکدام از نظام­های رتبه‌بندی مذکور بوده است. یافته­ها نشان داد که تقریباً ۸۰٪ مقالات چاپ‌شده (به‌عنوان یک شاخص مهم) با وابستگی سازمانی دانشگاه علامه طباطبائی در مجلات داخل کشور و تنها ۲۰ ٪ در مجلات بین­المللی به چاپ رسیده­اند. به لحاظ سایر شاخص­ها، با وجود حرکت روبه‌رو رشد، وضع موجود دانشگاه علامه طباطبائی، فاصله نسبتاً زیادی با دانشگاه‌های برتر در سطح بین­المللی دارد. نتایج نشان داد که دانشگاه علامه طباطبائی تا سال ۲۰۱۶ در میان دانشگاه‌های برتر جهان در سه نظام «شانگهای»، «کیو.اس» و «تایمز» قرار نگرفته است. بااین‌حال، در نظام رتبه‌بندی «آی‌اس‌سی» در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ در جایگاه دوم کشور در حوزه علوم انسانی قرار گرفته است.

چکیده هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی میزان استفاده‌ی متخصصان مراکز تحقیق و توسعه‌ی صنعت خودروی ایران از کتابخانه‌های تخصصی این مراکز بود. این پژوهش به روش پیمایشی انجام گرفته است و جامعه‌ی موردبررسی 885 نفر شامل کلیه متخصصان سه مرکز اصلی تحقیق و توسعه صنعت خودرو، یعنی ایپکو، ان.پی.دی (ایران‌خودرو) و سایپا که در فرایندهای تحقیق و توسعه نقش دارند، بوده است که بر طبق جدول مورگان حجم نمونه برابر با 265 نفر بود. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق‌ساخته بود. یافته‌ها نشان داد بیشتر متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودروی ایران (52.8 درصد) کمتر از یک ساعت در هفته از کتابخانه استفاده می‌کنند و مهم‌ترین هدف آن‌ها در استفاده از کتابخانه، افزایش معلومات تخصصی (80.8 درصد) و روزآمد کردن اطلاعات (47.7 درصد) بوده و پرکاربردترین روش تأمین اطلاعات در میان متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودرو جستجو از طریق اینترنت (96.1 درصد) و استفاده از کتابخانه محل کار (66.9 درصد) بوده است. نتایج نشان داد که بیشتر متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودرو بیشتر از منابع الکترونیکی استفاده می‌کنند و همچنین آن‌ها گاهی در استفاده از کتابخانه با مشکلاتی از قبیل کمبود تعداد منابع، روزآمد نبودن منابع، عدم آگاهی از وجود منابع و محدود بودن ساعت کار کتابخانه روبه‌رو هستند. پرکاربردترین روش تأمین اطلاعات در میان متخصصان مراکز تحقیق و توسعه صنعت خودرو جستجو از طریق اینترنت است.

چکیده هدف از پژوهش حاضر شناخت ویژگی­های مرتبط با کارآفرینی در 3 مؤلفه انگیزشی (روان‌شناختی)، صلاحیتی و حمایتی و ارائه الگوی مفهومی کارآفرینی کتابداران کتابخانه­های دانشگاهی بود. نوع پژوهش، کاربردی و روش آن پیمایشی- تحلیلی بوده است. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه خوداظهاری محقق ساخته بود که بین 109 نفر از کتابداران کتابخانه­های 15 واحد جامع دانشگاه آزاد اسلامی ایران توزیع شد. یافته‌ها نشان داد ویژگی‌های انگیزشی و صلاحیتی کارآفرینی کتابداران در حد زیاد و ویژگی‌های حمایتی از حد متوسط پایین‌تر بود. از بین 62 ویژگی کارآفرینی،12 ویژگی انگیزشی، 15 ویژگی صلاحیتی و 5 ویژگی حمایتی به دست آمد که بر مبنای آن، الگوی کارآفرینی طراحی شد. این الگو، به 3 عامل زمینه‌سازها، تسهیل گرها و توانمندسازها اشاره داشت. توجه به ویژگی­های کارآفرینی در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی، نیازمند الگوی کارآفرینی در خدمات‌رسانی به بهره­گیران اطلاعاتی در رقابت­های ملی و بین­المللی بود. کتابداران باید با کمک فناوری­های جدید، نوآوری­هایی که قابلیت تطبیق با نیازهای مراجعان را دارد در سایه کارآفرینی، خلق و با شناخت و تقویت ویژگی­های فردی کارآفرینی خود، موجبات رشد و توسعه اجتماعی با انجام فعالیت­های کارآفرینانه در کتابخانه­ها را فراهم آورند. الگوی مفهومی این مقاله، از سیر فکری و نتایج تحقیقات علمی در حوزه‌های روان‌شناسی، کارآفرینی، اقتصاد و مدیریت استنتاج شده و درواقع رویکرد نوآورانه در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی که خود نتیجه یک رویکرد خردمندانه و با ملاحظه مبانی ویژه حاصل از مطالعات دانش‌های دیگر بوده، پیشنهاد و تجویز شده است.

چکیده هدف این پژوهش بررسی رابطه بین اشتراک دانش و گرایش به نوآوری سازمانی در دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل بود. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و ازنظر هدف، کاربردی بود. جامعه آماری شامل کارکنان دانشگاه فناوری نوین آمل بودند. از بین جامعه آماری بر اساس فرمول کوکران تعداد 132 نفر از کارکنان به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه ساختاریافته بود. داده­ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه به روش گام‌به‌گام با استفاده از نرم‌افزار SPSS21 تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد بین اشتراک دانش و گرایش به نوآوری سازمانی رابطه وجود دارد. تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که رفتار اشتراکی، تمایل به اشتراک دانش و باورهای کنترلی نوآوری سازمانی کارکنان را پیش‌بینی می‌کنند.

چکیده پژوهش حاضر، با هدف شناسایی نقش آموزگاران در بهبود کتاب­خوانی دانش‌‌‌‌آموزان مقطع ابتدائی استان مازندران صورت گرفته است. روش پژوهش، پیمایشی و ازنظر هدف کاربردی بود. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روش آماری پژوهش آزمون تی استیودنت تک نمونه بود. جامعه آماری پژوهش، آموزگاران مدارس ابتدائی استان مازندران که شامل 9115 نفر بودند و حجم افراد نمونه، با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 374 نفر و نمونه‌گیری به‌صورت خوشه‌ای تصادفی انجام گرفت. ازنظر آموزگاران مقطع ابتدائی استان مازندران 5 شاخص ترویجی کتاب­خوانی (قصه­گویی و شعرخوانی، جلسات معرفی و نقد کتاب، خواندن گروهی، برگزاری نمایشگاه کتاب و نمایش فیلم و انیمیشن) در بهبود کتاب‌خوانی دانش­آموزان تأثیر زیادی دارد. آموزگاران مقطع ابتدائی استان مازندران از شاخص­های «قصه‌گویی در کلاس»، «معرفی و نقد کتاب در کلاس»، «داستان‌نویسی و مشارکت دانش‌آموزان در برگزاری نمایشگاه»، «آزاد گذاشتن دانش‌آموزان در انتخاب منبع برای پژوهش و کار گروهی»، «استفاده از انیمیشن» در بهبود کتاب­خوانی دانش‌آموزان استفاده می‌کنند. استفاده از قصه­گویی و شعرخوانی و نمایش فیلم و انیمیشن در بهبود کتاب­خوانی دانش‌آموزان مقطع ابتدائی استان مازندران تأثیر زیادی داشت؛ بنابراین، به آموزگاران مقطع ابتدائی توصیه می­شود از این شاخص­ها در محیط مدرسه و کلاس درس دانش­آموزان بهره گرفته شود تا هم جذابیت کلاس‌بالا رود و هم دانش­آموزان از همان ابتدای تحصیل به کتاب­خوانی و مطالعه کتاب ترغیب شوند.

چکیده هدف: پژوهش حاضر به بررسی تأثیر سواد دیجیتالی بر افزایش سطح علمی دانشجویان تربیت بدنی دانشگاه شمال می‌پردازد.
روش پژوهش: روش انجام تحقیق حاضر، توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی بوده و به لحاظ هدف کاربردی است. جامعه‌ی آماری این تحقیق را دانشجویان رشته تربیت بدنی دانشگاه شمال تشکیل می‌دهند که 120 دانشجو به روش نمونه گیری تصادفی ساده و در دسترس انتخاب شد. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته طبق الگوی سواد دیجیتالی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات با توجه به آزمون کولموگروف اسمیرنف و نرمال بودن داده‌های تحقیق از آزمون تی تک نمونه ای، تی مستقل و تحلیل واریانس درسطح معناداری 05/0=α استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد متغیر سواد دیجیتالی بر افزایش سطح علمی دانشجویان تربیت بدنی تأثیرگذار بوده است (001/0= sig). همچنین نتایج مقایسه میانگین ها نشان داد از بین متغیرهای سواد دیجیتالی، مولفه‌های کاربرد اطلاعات، ابزارها و تعامل آنلاین؛ یافتن اطلاعات و درک تجربیات دیجیتالی به ترتیب بشترین تأثیرگذاری را بر افزایش سطح علمی دانشجویان داشته است. همچنین نتایج آزمون تی مستقل نشان داد از لحاظ جنسیت (791/0 = sig) و تأهل (634/0 = sig) نگرش متفاوت و معناداری به سواد دیجیتالی وجود ندارد.
نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان داد سواد دیجیتالی و تمامی مولفه‌های آن در افزایش سطح علمی دانشجویان تأثیر گذار است و می‌تواند نگرشی‌ مثبت برای دانشجویان در جهت یادگیری ایجاد ‌کند. بنابراین می بایستی این موضوع مورد توجه مسئولین دانشگاه‌ها قرار گیرد و با افزایش فناوری های نوین رویکر علمی جدید را برای دانشجویان ایجاد نمایند.