فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده هدف: این مطالعه با هدف مولفه‌های موثر بر بهبود کیفیت نظام خدمات اطلاع رسانی دانشجویی در میز خدمات اطلاع رسانی دانشگاه‌های دولتی کشور انجام گرفت.
روش‌شناسی: مطالعه حاضر از نظر فلسفی مبتنی بر الگو‌واره عمل‌گرایی عمل‌گرایی است که با رویکردی جز به کل، مولفه‌ها انتخاب شده و در نهایت با مقایسه آنها، موثرترین‌ها انتخاب شده‌اند. از نظر هدف یک پژوهش کاربردی-توسعه‌ای است. در راستای دستیابی به هدف، از طرح پژوهش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) استفاده شده است. جامعه مشارکت‌کنندگان در بخش کیفی، متخصصان علم اطلاعات و دانش‌شناسی و مدیران با سابقه دانشگاه‌های دولتی تهران بوده‌اند که به روش نمونه‌گیری نظری و هدفمند انتخاب شدند و با انجام 10 مصاحبه، اشباع نظری حاصل شد. جامعه آماری بخش کمی شامل دانشجویان دانشگاه‌های دولتی تهران است که با فرمول کوکران حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید. با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده حجم نمونه مورد نیاز تامین شد. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. سازه‌های مدل آسیب‌شناسی میز خدمات با روش تحلیل کیفی مضمون در نرم‌افزار Maxqda 20 شناسایی شد و مدل نهایی با روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار Smart PLS 3 اعتبارسنجی گردید.

چکیده هدف پژوهش‌ حاضر تعیین نقش‌ واسطه‌ای‌ نوآوری در رابطه‌ بین‌ خرد سازمانی‌ و مدیریت‌ دانش‌ در کتابخانه‌های‌ عمومی‌ استان قم است‌. پژوهش‌ کاربردی‌ حاضر با روشی‌ توصیفی‌ و به‌ شیوه همبستگی‌ انجام شده است‌. در پژوهش‌ حاضر، داده‌ها از طریق‌ سه‌ پرسش‌نامه‌ استاندارد (پرسش‌نامه‌ مدیریت‌ دانش‌ لاوسون، خرد سازمانی‌ آلبرخت‌ و نوآوری‌ شغلی‌ جزنی‌) گردآوری‌ گردید. جامعه‌ آماری‌ شامل‌ ١١٢ کتابدار کتابخانه‌های‌ عمومی‌ استان قم بود که‌ تعداد ٨٦ نفر از آن‌ها به‌ شیوه نمونه‌گیری‌ تصادفی‌ ساده به‌عنوان نمونه‌ انتخاب گردید. پایایی‌ ابزار پژوهش‌ با استفاده از آزمون آلفای‌ کرونباخ تعیین‌ شد. نتایج‌ نشان داد که‌ نمره شرکت‌کنندگان مطالعه‌ در سه‌ متغیر مدیریت‌ دانش‌، خرد سازمانی‌ و نوآوری به‌صورت معناداری‌ متفاوت و بیشتر از حد متوسط‌ است‌. همچنین، خرد سازمانی‌ و نوآوری به‌صورت مجزا به‌صورت معناداری‌ پیش‌بینی‌ کننده مدیریت‌ دانش‌ هستند. یافته‌ها حاکی از‌ همبستگی‌ مثبت‌ معناداری‌ بین‌ خرد سازمانی‌ و نوآوری‌ و اینکه خرد سازمانی‌ به‌صورت معناداری‌ پیش‌بینی‌ کننده مدیریت‌ دانش‌ و نوآوری‌ است‌ درحالی‌که‌ نوآوری‌ نقش‌ واسطه‌ای‌ در ارتباط بین‌ خرد سازمانی‌ و مدیریت‌ دانش‌ نداشت‌. دیگر یافته‌ها نشان دادند که‌ جنسیت‌، مدرک تحصیلی‌ و رشته‌ تحصیلی‌ تأثیری‌ بر میانگین‌ نمرات مدیریت‌ دانش‌، خرد سازمانی‌ و نوآوری‌ نداشت‌.

چکیده هدف این پژوهش تعیین وضعیت مدیریت دانش در سرفصل­‌های دروس تخصصی دوره‌­های دکتری در رشته­‌های علوم انسانی آموزش عالی بود. پژوهش حاضر از نوع طرح‌های پژوهش آمیخته اکتشافی بوده است. از این‌رو، ترکیبی از روش‌های کیفی و کمی استفاده شده است. ابتدا مؤلفه‌­های مدیریت دانش با روش تحلیل محتوا با رویکردی استقرایی استخراج گردید و بر مبنای آن پرسشنامه‌­ای در قالب 9 مؤلفه اصلی و 44 پرسش تهیه شد و در اختیار خبرگان قرار گرفت. علاوه بر آن سیاهه وارسی نیز در قالب 442 گویه فرعی تهیه شد. در تحلیل محتوای دروس تخصصی در 11 رشته علوم انسانی در مقطع دکتری، 2250 درس در 3260 شناسه استخراج گردید. این بررسی نشان داد که مؤلفه اشتراک دانش 46/25 درصد، مؤلفه کاربست دانش 48/17 درصد، مؤلفه تغییر دانش 73/12 درصد، مؤلفه خلق دانش 75/11 درصد، مؤلفه شناسایی دانش 97/9 درصد، مؤلفه سازماندهی دانش 73/7 درصد، مؤلفه توسعه دانش 23/6 درصد، مؤلفه ارائه دانش97/4 درصد و مؤلفه حفاظت از دانش 68/3 درصد از داده­‌ها را کسب کردند. برای آماده‌سازی دانش‌­آموختگان به عنوان رهبران توانمند آینده، لازم است آموزش عالی در آموزش مدیریت دانش به دانشجویان نقشی محوری و مؤثر داشته باشد. بهره­‌گیری از برنامه‌­های درسی مبتنی بر مدیریت دانش، مهارت‌­های لازم برای به‌کارگیری دانش و اتکا به آن را هموار می­سازد. همچنین موجباب خلق دانش و نوآوری دانشجویان را فراهم می­سازد. بکارگیری شیوه‌­های استاندارد در آموزش و پژوهش، مدیران آینده را برای ارائه و اشتراک دانش در سازمان­‌ها آماده می­سازد. اگرچه اشتراک دانش عنصر کلیدی برنامه‌های مدیریت دانش کارآمد و مؤثر است، اما در دسترس گذاشتن دانش، بدون کاربست آن (تبدیل دانش تئوری به دانش عملی)، نمی‌تواند تضمینی برای استفاده از آن باشد. بنابراین توسعه دانش از طریق کاربردی‌سازی دانش تئوری، به‌روز رسانی و تغییر آن حاصل می­شود. مدیریت دانش ارتقای یک رویکرد جامع برای شناسایی، تسخیر، بازیافتن، اشتراک‌ و ارزشیابی، سرمایه دانشی سازمان‌­هاست.

چکیده هدف پژوهش بررسی وضعیت ارتباطات در کتابخانه‌های عمومی جهت جذب کودکان و نوجوانان در استان آذربایجان غربی بوده است. روش پژوهش، پیمایشی - توصیفی و از نوع همبستگی و ازنظر هدف نیز جزء پژوهش‌های کاربردی بود. جامعه آماری شامل 13000 نفر اعضای فعال کودک و نوجوان کتابخانه‌های عمومی استان آذربایجان غربی بود. داده‌های موردنیاز با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. در نمونه‌گیری بر اساس درجه‌بندی کتابخانه‌ها، 9 کتابخانه‌ی عمومی در سطح استان انتخاب شد و سپس به روش تصادفی طبقه‌ای، تعداد 250 پرسشنامه بین اعضای فعال کودک و نوجوان کتابخانه‌های عمومی موردمطالعه در استان آذربایجان غربی توزیع و درنهایت 234 پرسشنامه جمع‌آوری گردید. پرسشنامه شامل دو بخش 1- پرسشنامه 7 عاملی کیفیت خدمات کتابخانه‌ای (نیروی انسانی، فنّاوری، فضا و تجهیزات، مجموعه، برنامه‌ریزی، ارتباطات و برنامه‌ها، خدمات) 2- پرسشنامه رضایت کاربران کودک و نوجوان از خدمات کتابخانه است. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری spss-16، تحلیل شد و از آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t و تحلیل واریانس استفاده گردید. نتایج حاصل بیانگر این بود که بین کیفیت وضعیت خدمات (وضعیت ارتباطات) در کتابخانه‌های عمومی موردمطالعه استان آذربایجان غربی با میزان رضایت اعضای کودک و نوجوان این کتابخانه‌ها همبستگی معناداری وجود دارد. همچنین نتایج پژوهش نشان داد از دیدگاه پاسخ‌گویان در سطح نسبتاً متوسطی، ارتباطات در این کتابخانه‌ها جهت جذب آن‌ها وجود دارد. نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت توجه بیشتر به ارتباطات در کتابخانه‌های عمومی تأکید می‌کند. ارتباطات یکی از عوامل تأثیرگذار بر میزان رضایت و جذب کودکان و نوجوانان به کتابخانه‌های عمومی تعیین شده است.

چکیده هدف از انجام این پژوهش بررسی میزان رضایت‌مندی استفاده‌کنندگان کتابخانه مرکزی تبریز از طبیعت و معماری کتابخانه و نقاط قوت و ضعف معماری این کتابخانه‌ها است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته بود. جامعه آماری پژوهش 100 نفر از دانشجویان مراجعه‌کننده به کتابخانه مرکزی تبریز بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. روایی پرسشنامه بر اساس شاخص‌های CVR و CVI با 10 نفر از متخصصان مطرح و تأیید شد. پایایی پرسشنامه با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ از طریق باز آزمایی و ضریب همبستگی بالاتر از 75/0 محاسبه و تأیید شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش‌های آماری توصیفی (میانگین ± انحراف معیار و فراوانی – درصد) و آزمون ضرایب همبستگی پیرسون و با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS.20، موردبررسی و تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد، که میزان رضایت پاسخ‌گویان از معماری داخلی کتابخانه در سطح خوب (47 درصد)، از معماری و نمای بیرونی کتابخانه در سطح بسیار خوب (43 درصد)، از طراحی محوطه کتابخانه در سطح بسیار خوب (33 درصد)، میزان رضایت از طراحی فضاهای سبز و چشم‌اندازهای محیط کتابخانه در سطح خوب (42 درصد)، از جذابیت نمای بیرونی ساختمان کتابخانه در سطح خوبی (36 درصد)، قرا داشت. همچنین میزان از راحت، دلپذیر و جذاب بودن مکان کتابخانه در سطح خوب (39 درصد)، از ساختمان و تجهیزات کتابخانه در سطح خوب (35 درصد) و از موقعیت مکانی کتابخانه نیز در سطح بسیار خوب (38 درصد)، از فضای مناسب جهت ترغیب به مطالعه و یادگیری در سطح خوب (38 درصد) و از کافی بودن مساحت فیزیکی فضاهای کتابخانه نیز در سطح خوبی (29 درصد)، قرار داشت.

چکیده در این تحقیق نشریات ادواری که از سوی دانشگاه تهران انتشاریافته، موردبررسی قرار گرفته‌اند و هدف تعیین وضعیت (تعداد، موضوع، تغییرات، دوره انتشار، وب‌سایت، رتبه علمی-پژوهشی) نشریات منتشرشده در این دانشگاه از ابتدای تأسیس (1313) تا پایان سال 1394 بوده است. روش پژوهش حاضر، پیمایشی توصیفی است. جامعه آماری حدود 600 عنوان نشریه دانشگاهی و دانشجویی انتشاریافته در دانشگاه تهران از آغاز تأسیس (1313) تا پایان سال 1394 است. روش نمونه‌گیری از نوع سرشماری است و کل جامعه آماری را شامل می‌شود. مراحل گردآوری داده‌ها با روش مطالعات کتابخانه‌ای و سیاهه برداری انجام‌شده و اطلاعات گردآوری‌شده در جدولی شامل عنوان، سال آغاز ]و پایان[ انتشار، دوره انتشار، موضوع، وابستگی، زبان، آدرس وب‌سایت، محل نمایه شدن و توضیحات دیگر قرار گرفته است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و نرم‌افزار SPSS انجام‌گرفته و در قالب نمودارهایی ارائه شده است. 256 نشریه دانشگاهی و 306 نشریه دانشجویی در دانشگاه تهران شناسایی شد. از 185 عنوان نشریه در حال انتشار، 8/48 درصد با موضوع علوم انسانی است و حدود نیمی دیگر به سایر موضوعات اختصاص دارد. بیش از 52 درصد نشریات در حال انتشار دانشگاه رتبه علمی- پژوهشی دارد و 32/8 درصد نشریات علمی پژوهشی مصوب را تشکیل می‌دهد. زبان غالب، فارسی و دوره انتشار به‌طور تقریبی نیمی از مجلات دو فصلنامه و نیم دیگر فصلنامه است. قدیمی‌ترین نشریه دانشگاه، مجله دانشکده دامپزشکی است که اکنون با نام تحقیقات دامپزشکی منتشر می‌شود. طولانی‌ترین عمر نشریات (بدون تغییر نام) از دهه 50 و حدود 30 سال است. 76