فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تسهیم دانش و هوش سازمانی بر کارآفرینی سازمانی با نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی در بین معلمان مدارس شهر گله‌دار انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف و ماهیت،کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان شهر گله‌دار در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 702 نفر بود. حجم نمونه با توجه به جامعه آماری و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب و جدول مورگان 248 نفر در نظر گرفته ‌شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های استاندارد تسهیم دانش وانگ و همکاران (2008)، هوش سازمانی آلبرخت (2002)، رفتار شهروندی سازمانی ارگان (1998) و کارآفرینی سازمانی مارگارت هیل (2003) استفاده شد. روایی پرسش‌نامه‌ها، با روش‌های روایی صوری و محتوایی مورد تایید قرار گرفت و ضریب پایایی نیز با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 83/0،75/0، 88/0 و 72/0 برآورد شد. نتایج نشان داد که تسهیم دانش (73/0=β)، هوش سازمانی (85/0=β) و رفتار شهروندی سازمانی (55/0=β) بر کار آفرینی سازمانی تاثیر مستقیم، مثبت و معنی‌داری دارند. همچنین تسهیم دانش (47/0=β) و هوش سازمانی (39/0=β) بر رفتار شهروندی سازمانی تاثیر مستقیم، مثبت و معنی‌داری دارند. تسهیم دانش و هوش سازمانی با میانجی‌گری رفتار شهروندی سازمانی تاثیر غیر‌مستقیم بر کارآفرینی سازمانی دارد.

چکیده خلاقیت سازمانی همواره تحت تأثیر متغیرها و عوامل گوناگونی قرار داشته است. یکی از مؤلفه‌های اثرگذار بر خلاقیت سازمانی، فرآیندهای مختلف مدیریت دانش و پدیده رفتار شهروندی سازمانی است. لذا هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین تسهیم دانش و رفتار شهروندی سازمانی با خلاقیت سازمانی در مؤسسات آموزش عالی بود. نوع پژوهش، توصیفی-همبستگی و جامعه‌آماری پژوهش شامل کارکنان ستادی دانشگاه قم به تعداد 344  نفر بودند که از میان آن‌ها با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 260 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها، از سه پرسشنامه استاندارد تسهیم دانش، پرسشنامه استاندارد رفتار شهروندی سازمانی و پرسشنامه محقق ساخته خلاقیت سازمانی استفاده شد. جهت سنجش روایی پرسشنامه‌ها از روایی محتوایی و سازه استفاده گردید. پایایی پرسشنامه‌ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای تسهیم دانش 91/0، رفتار شهروندی 82/0، و خلاقیت سازمانی 85/0 به دست آمد. تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی(فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار) و در سطح استنباطی(تی تک نمونه‌ای، ضریب رگرسیون و مدل معادلات ساختاری) با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و Amos گرافیک انجام گردید. یافته‌ها نشان داد میانگین همه مؤلفه‌های رفتار شهروندی سازمانی در ابعاد مختلف، بالاتر از حد متوسط و میانگین رفتار تسهیم دانش و خلاقیت سازمانی کارکنان، پایین‌تر از حد متوسط بود. ضریب رگرسیون نشان داد هم تسهیم دانش و هم رفتار شهروندی سازمانی قابلیت پیش‌بینی خلاقیت سازمانی کارکنان را دارند. ضرایب تحلیل مسیر نشان می‌دهد که اثرات رفتار تسهیم دانش و رفتار شهروندی سازمانی روی خلاقیت سازمانی کارکنان، مثبت و معنادار است. بر این اساس می‌توان گفت لازمه بهبود خلاقیت سازمانی، گستردگی و تنوع اطلاعات موجود در افراد، تسهیم دانش و رفتار شهروندی سازمانی بین کارکنان است.

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر، تحلیل اثرات علّی رفتار شهروندی سازمانی و شاخص های آن بر اشتراک‌گذاری دانش میان کارکنان زن اداره آموزش و پرورش استان مازندران می‌باشد. روش: روش تحقیق حاضر، توصیفی- پیمایشی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه است. پایایی سوالات با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ تعیین شد و روایی پرسشنامه‌ها بوسیله خبرگان مدیریت منابع انسانی، رفتار سازمانی و مدیریت دانش مورد تائید قرار گرفت. هم‌چنین بر اساس نتایج، مسیر ارتباط متغیرهای این پژوهش تائید شد و نتایج پژوهش با استفاده از روش آماری مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که رفتار شهروندی سازمانی پیش‌بینی کننده معنی‌داری برای اشتراک‌گذاری دانش کارکنان است (46/0=β؛ Tvalue=2/81). از طرفی همة شاخص های رفتار شهروندی سازمانی نیز بر اشتراک‌گذاری دانش کارکنان اثرگذاری علّی دارند (T ≥ 1/96). نتیجه‌گیری: براساس نتایج باید اشاره کرد که یکی از دلایلی که منجر به موفقیت دانشی سازمان‌های بزرگ می‌شود این است که آن‌ها کارکنانی با رفتار متعالی دارند؛ یعنی آن‌ها کارکنانی دارند که رفتارهای شهروندی سازمانی را از خود بروز می‌دهند.