فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

چکیده روان‌شناسی از علومی است گستردگی و زیرشاخه‌های زیادی دارد و بررسی ارتباط این بخش‌ها و نیز ابعاد و ساختار هریک از زیرشاخه‌های آن می‌تواند به درک ساختار این دانش کمک کند. به همین دلیل، این پژوهش با هدف کشف ساختار درونی مطالعات روان‌شناسی مثبت صورت گرفته است. تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی است و در آن از فنون علم‌سنجی و به‌طور خاص از روش هم رخدادی واژگان و به روش متن‌کاوی، برای کشف ساختار درونی و روابط موضوعی مطالعات روان‌شناسی مثبت استفاده شده است. جامعه این پژوهش، مقالات حوزه روان‌شناسی مثبت نمایه شده در پایگاه اسکوپوس بوده است. تعداد کل این مقالات در بازه زمانی 2000 تا 2012 برابر 1086 مقاله بوده است. با استخراج واژه‌های مرتبط موضوعی از عنوان، چکیده و کلیدواژه‌های مقالات و اعمال روش‌های متن‌کاوی و ریشه‌یابی، یک ماتریس هم رخدادی با ابعاد 43 × 43 ایجاد شد. نتایج این پژوهش نشان داد که از بین 7 خوشه بهینه تولیدشده، خوشه 2 با 10 واژه و خوشه 4 با 9 واژه، به‌عنوان خوشه‌های اصلی شناخته می‌شوند. خوشه 5 بیشترین تعداد موضوع‌های اصلی از بین مفاهیم منتخب را داراست و خوشه‌های 2 و 1 کمترین فاصله را دارند که نشان می‌دهد ارتباط بین موضوع‌های اصلی و جزئی در این خوشه‌ها بیشتر است. در مقابل خوشه 7، بیشترین فاصله را از اغلب خوشه‌ها دارد که نشان‌دهنده حداقل شباهت موضوع‌های خوشه با موضوعات دیگر خوشه‌ها است. بر همین مبنا بیشترین ارتباط در ساختار درونی روان‌شناسی مثبت بین مفاهیم adult، construct، individu، positivepsycholog و strength در خوشه 1 با مفاهیم affect، chang، develop، educ، emot، model، optim، posit، role و support در خوشه 2 برقرار است. در همین خصوص پیش‌بینی می‌شود که خوشه 7 با مفاهیم قرار گرفته در آن، در آینده تبدیل به یک حوزه مطالعاتی مستقل گردد.

چکیده هدف این مقاله، مطالعۀ علم­سنجی تولیدات علمی پژوهشنامۀ مالیات به­عنوان تنها نشریۀ علمی پژوهشی حوزۀ دانش مالیاتی در ایران بوده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با استفاده از روش تحلیل محتوا صوت گرفته است. برای گردآوری داده­های موردنیاز از سیاهۀ­ وارسی محقق‌ساخته استفاده شده و محدود­ۀ زمانی پژوهش از ابتدای سال 1387 تا ابتدای 1397 بود. یافته­های پژوهش نشان داد؛ در طول سال­های موردمطالعه 273 مقاله در این مجله منتشر­شده که 626 نویسنده در تولید این مقالات مشارکت داشته­اند، از این تعداد 484 نفر را مردان و 142 نفر را زنان تشکیل داده­اند. با در نظر گرفتن سطح ­تحصیلی و مرتبۀ علمی نویسندگان؛ کارشناسان ارشد با 42 درصد و استادیاران با 28 درصد، در صدر جدول نویسندگان قرار دارند. درعین‌حال 15 درصد مقالات تک­ نویسنده­ای و 85 درصد حاصلِ کارگروهی بوده است. در بین دانشگاه­ها و مراکز پژوهشی، دانشگاه علامه طباطبائی با 27 مقاله در رتبۀ اول و دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی به همراه دفتر مطالعات و تحقیقات مالیاتی با 16 مقاله در رتبۀ دوم قرار گرفته­اند. ازنظر گرایش موضوعی، 11 درصد از آثار منتشر­شده در حوزۀ ارزیابی کارکنان و ادارات مالیاتی بوده، مالیات بر درآمد شرکت­ها با 3/7 درصد و فرار مالیاتی با 6/6 درصد در رتبه­های بعدی قرار دارند. به نظر می­رسد دلیل توجه بیشتر پژوهشگران مجله به موضوعاتی نظیر؛ ارزیابی کارکنان و ادارات مالیاتی به­عنوان موضوع پژوهشی، سهولت در دسترس بودن اطلاعات آن‌ها برای پژوهشگران باشد، اما نقطه مقابل این موضوعات، موضوع ارزیابی مؤدیان مالیاتی است که تعداد پژوهش­های مرتبط با آن در مجله نشان داد که تعداد این پژوهش­ها حتی در بین بیست موضوع اول موردتوجه پژوهشگران نیز قرار ندارد. این در حالی است که پژوهش در این حوزه نقش مؤثری در شناخت موانع و مشکلات نظام مالیاتی داشته و کمک شایانی به برنامه­ریزی­های آینده دولت در حوزۀ درآمد­های مالیاتی خواهد داشت. از طرف دیگر قرار گرفتن موضوع فرار مالیاتی در رده سوم اولویت پژوهشیِ پژوهشگران، حاکی از وجود مشکل و معضل جدی در این زمینه است.

چکیده هدف پژوهش حاضر، شناسایی میانگین تمایل به پرداخت کاربران برای خدمات کتابخانه­های علوم پزشکی کرمانشاه و عوامل مؤثر بر آن بوده است. پژوهش حاضر به روش پیمایشی و ارزش‌گذاری مشروط که بخشی از روش ترجیحات اظهارشده هست، به تعیین تمایل به پرداخت اقدام کرده است. جامعه پژوهش تمام کاربران کتابخانه­های دانشگاهی علوم پزشکی کرمانشاه با تعداد 7470 نفر بودند، نمونه پژوهش بر اساس فرمول میشل و کارسون تعداد 553 نفر محاسبه شد. همچنین برای انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه تمایل به پرداخت شامل 34 سؤال بود. برای تعیین پایایی از آلفای کرونباخ (86/0) استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده­ها از روش­های آماری مانند، آمار توصیفی و آزمون ناپارامتریک رگرسیون لجستیک با روش ورود هم‌زمان متغیرها استفاده شد. میانگین تمایل به پرداخت سالیانه استفاده‌کنندگان برای استفاده از خدمات کتابخانه­های علوم پزشکی 20600 تومان بود. همچنین نتایج نشان داد که متغیر تحصیلات بر میزان تمایل به پرداخت کاربران تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین از دیدگاه کاربران، در بین منابع و خدمات مختلف کتابخانه­های علوم پزشکی، کتاب­ها و نشریات، پایگاه­های اطلاعاتی آنلاین، پایگاه­های اطلاعاتی آفلاین و پایان‌نامه رتبه‌های نخست نسبت به خدمات دیگر قرار دارند، به صورتی که ارزش هزینه کردن خواهد داشت. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده­کنندگان تمایل دارند برای حفظ خدمات کنونی کتابخانه­های دانشگاهی علوم پزشکی مبالغی به‌صورت سالیانه و یا ماهیانه پرداخت کنند، می­توان گفت اگر پرداخت پول منجر به بهبود خدمات و تغییر وضعیت کنونی کتابخانه باشد، به‌طورقطع با توجه به دیدگاه استفاده­کنندگان ارزش اقتصادی بالاتر و درنتیجه تمایل به پرداخت برای انواع منابع و خدمات کتابخانه­های دانشگاهی افزایش چشمگیری خواهد داشت.

چکیده هدف از پژوهش حاضر شناسایی رفتار اطلاع­یابی و چگونگی اولویت­دهی و استفاده­ی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز از منابع اطلاعاتی و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺧﻲ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﺟﻤﻌﻴﺖ­ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اطلاع‌یابی و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ بود.روش پژوهش پیمایشی بود. جامعه پژوهش 298 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز بودند که به روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای نسبی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها پرسشنامه محقق‌ساخته بوده است. تجزیه‌وتحلیل داده­ها به کمک آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم­افزار SPSS صورت گرفت.یافته­های پژوهش نشان داد که دانشجویان برای رفع نیازهای اطلاعاتی و روزآمدسازی اطلاعات خود بیشترین استفاده را به ترتیب از منابع الکترونیکی، چاپی و سپس انسانی داشتند. اﻛﺜﺮ اﻓﺮاد موردبررسی ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ فناوری­های اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺮاﺟﻌﻪ آﻧﺎن ﺑﻪ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﻘﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. آﻧﺎن از ﻛﺘﺎﺑﺪاران در ﻣﺮﺣﻠﻪ­ی ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺮای ﺟﺎﻳﺎﺑﻲ کتاب‌ها ﻳﺎ اﺳـﻨﺎد و جست‌وجوی اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻤﻚ می‌طلبند. داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨﺪ اطلاع­یابی با مشکلاتی مانند ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ اﻃﻼﻋﺎت در مکان‌های ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﺨﺘﻠـﻒ، ﮔـﺮان ﺑﻮدن ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﻮدن آﺧﺮﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮاﺟﻪ بودند. به­رغم گسترش فناوری­های اطلاعاتی و ارتباطی بر میزان مراجعه حضوری دانشجویان به دانشگاه، تمامی انواع منابع اطلاعاتی همچنان مورداستفاده بود. متنوع بودن اهداف کسب اطلاعات، عامل تعیین­کننده نوع منبع اطلاعاتی بود و دانشجویان برحسب نیاز اطلاعاتی خود منبع اطلاعاتی را مشخص کرده و از آن استفاده می­کردند.

چکیده وابستگی شدید به هر وسیله و ابزار می‌تواند انسان را دچار آسیب کند، لذا هدف از این مطالعه بررسی میزان وابستگی به تلفن همراه و اینترنت با بیگانگی اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد بوده است. روش پژوهش حاضر پیمایشی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی گناباد بودند (700 دانشجو) که در سال­ تحصیلی 1397-1396 مشغول به تحصیل بودند. با استفاده از نمونه­گیری تصادفی ساده 250 دانشجو به‌عنوان نمونه پژوهش با استفاده از فرمول کوکران محاسبه و انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از پرسشنامه بیگانگی اجتماعی و پرسشنامه وابستگی به تلفن همراه و اینترنت جمع‌آوری گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-22 و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون و آزمون‌های t مستقل مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. پژوهش نشان داد که بین میزان وابستگی به تلفن همراه و اینترنت با بیگانگی اجتماعی در دانشجویان ارتباط معناداری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین میزان وابستگی به تلفن همراه و اینترنت با میزان احساس بی‌قدرتی، بی‌احساسی، بی‌احترامی، انزوای اجتماعی، نفرت فرهنگی و نفرت از خود ارتباط معناداری در دانشجویان وجود دارد. آموزش لازم، مناسب و معقول می‌تواند شیوه درست استفاده از موبایل و اینترنت را به دانشجویان بیاموزد تا آنان را از استفاده و وابستگی شدید و غیرمعقول به این ابزارها بر حذر دارد و آسیب‌های وارده را کاهش دهد.

چکیده رایانش ابری مدل آینده فناوری اطلاعات و ارتباطات است. این فناوری حرکت کتابداران و کاربران کتابخانه‌ها را به‌سوی ایجاد شبکه‏های مشارکتی و تعاونی تولید دانش تسهیل می‏کند. هدف از انجام این پژوهش بررسی خدمات استفاده از تکنولوژی رایانش ابری در کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی و ارائه نقشه راه بوده است. پژوهش حاضر با روش بررسی متون به ارائه خدمات استفاده از تکنولوژی رایانش ابری در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع­رسانی پرداخته شده است. رایانش ابری علاوه بر اینکه باعث صرفه‌جویی در هزینه‌ها می‌شود به کاربران اجازه دسترسی به نرم‌افزارهای مختلف را می‌دهد. دسترس‌پذیری، مدیریت و بهره‌برداری بهینه‌تر از منابع از مزایای دیگر استفاده از تکنولوژی رایانش ابری در محیط کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی به‌حساب می‌آید. قالب‌های مبتنی بر رایانش ابری، بنیادهای فناورانه‌ای هستند که می‏توانند عصر بزرگ و جدیدی را در کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی خلق کنند.