مقاله پژوهشی
ارزیابی نظامهای بازیابی اطلاعات و دانش
سیده نجمه هلاکویان؛ حسن بهزادی؛ شعله ارسطوپور
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تحریفات شناختی در فرایند بازیابی اطلاعات صورت گرفت. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر روش، پژوهشی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل میدادند که با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای، تعداد 100 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات با ...
بیشتر
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تحریفات شناختی در فرایند بازیابی اطلاعات صورت گرفت. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر روش، پژوهشی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل میدادند که با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای، تعداد 100 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات با استفاده از سه پرسشنامه محقق ساخته صورت گرفت. برای تأیید روایی از نظرات متخصصان حوزه بازیابی اطلاعات و برای تایید روایی ساختاری از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که کاربران در بازیابی اطلاعات تحریفشناختی خاصی را تجربه نمیکردند. میزان به کارگیری تحریفهای شناختی، کاربران پیش از شروع جستجو و بازیابی اطلاعات، متفاوت و میزان استفاده تحریف "درشت نمایی" نسبت به سایر تحریفها بیشتر بود. همچنین، در هنگام جستجو، میزان بکارگیری تحریفهای شناختی کاربران متفاوت و میزان استفاده تحریف "درشت نمایی" نسبت به سایر تحریفها بیشتر بود. پس از جستجو و بازیابی اطلاعات نیز میزان به کارگیری تحریفهای شناختی، کاربران پس از جستجو و بازیابی اطلاعات، متفاوت بود و میزان استفاده تحریف "تعمیم مبالغه آمیز" نسبت به سایر تحریف ها بیشتر مشاهده شد است. نتایج: حضور برخی از تحریفهای شناختی در مراحل مختلف بازیابی اطلاعات، ضرورت توجه طراحان نظامهای بازیابی اطلاعات به این حوزه را نشان میطلبد. وجود تحریفهای شناختی بیشتر در مرحله پیش از جستجو نیز نشان از آن میتواند داشته باشد که متخصصان اطلاع رسانی باید در کنار کاربران قرار بگیرند و مشاورههای اطلاعاتی لازم را به آنان ارائه دهند.
مقاله پژوهشی
نظامها و فناوریهای مدیریت دانش
جواد مقتدر کارگران
چکیده
هدف:در عصر تحول دیجیتال، مدیریت دانش بهعنوان یک منبع کلیدی سازمانی، نقشی اساسی در ارتقای تصمیمگیری، چابکی سازمانی و توسعه سرمایه فکری دارد. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی برای بهکارگیری هوش مصنوعی مولد در مدیریت دانش سازمانهای دولتی ایران انجام شده است.روش:این پژوهش از نوع کاربردی–توسعهای و با رویکرد کیفی و روش نظریهپردازی ...
بیشتر
هدف:در عصر تحول دیجیتال، مدیریت دانش بهعنوان یک منبع کلیدی سازمانی، نقشی اساسی در ارتقای تصمیمگیری، چابکی سازمانی و توسعه سرمایه فکری دارد. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی برای بهکارگیری هوش مصنوعی مولد در مدیریت دانش سازمانهای دولتی ایران انجام شده است.روش:این پژوهش از نوع کاربردی–توسعهای و با رویکرد کیفی و روش نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختیافته با ۱۵ نفر از خبرگان مدیریت دانش، فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال در دستگاههای دولتی گردآوری شد. تحلیل دادهها با نرمافزار مکس کیودا و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت.یافتهها:پنج مقوله اصلی شناسایی شد: (۱) زیرساختهای فناورانه، (۲) مدیریت کیفیت دانش مولد، (۳) فرهنگ سازمانی یادگیرنده، (۴) حاکمیت داده و اخلاق هوش مصنوعی، و (۵) نظام بازخورد و بهبود مستمر. این مقولهها چارچوب مفهومی پیشنهادی برای استقرار مدیریت دانش مبتنی بر هوش مصنوعی مولد در سازمانهای دولتی را تشکیل میدهند.نتیجهگیری:چارچوب پیشنهادی میتواند به سیاستگذاران کمک کند تا با بهرهگیری از قابلیتهای هوش مصنوعی مولد، نظام مدیریت دانش را در بخش دولتی بازطراحی کنند. اجرای این چارچوب میتواند کیفیت تصمیمگیری را بهبود بخشد، چابکی سازمانی را افزایش دهد و شفافیت را ارتقا دهد.
مقاله پژوهشی
مدیریت اطلاعات و دانش
محبوبه قربانی
چکیده
با توجه به تحولات سریع فناوری و افزایش انتظارات کاربران، سازماندهی اطلاعات به یکی از چالشبرانگیزترین حوزههای کتابداری تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل بهروشها و تجربیات موفق جهانی در زمینه سازماندهی اطلاعات انجام شده تا بتواند راهکارهایی کاربردی برای ارتقاء فهرستنویسی در کتابخانههای ایران ارائه دهد. پژوهش حاضر از ...
بیشتر
با توجه به تحولات سریع فناوری و افزایش انتظارات کاربران، سازماندهی اطلاعات به یکی از چالشبرانگیزترین حوزههای کتابداری تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل بهروشها و تجربیات موفق جهانی در زمینه سازماندهی اطلاعات انجام شده تا بتواند راهکارهایی کاربردی برای ارتقاء فهرستنویسی در کتابخانههای ایران ارائه دهد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. دادهها از طریق مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای گزارشها و پروژههای اجرایی کتابخانهها و نهادهای پیشرو بینالمللی در حوزه سازماندهی اطلاعات گردآوری و تحلیل شد. یافتهها نشاندهنده پنج دسته کلیدی از اقدامات نوین در حوزه سازماندهی اطلاعات هستند: توسعه استانداردهای فرادادهای، ایجاد خدمات دادهباز، پیادهسازی دادههای پیوندی، بهرهگیری از فناوریهای هوشمند، و مشارکت کاربران در تولید فراداده. مضمون فراگیر شناساییشده «تحول در سازماندهی و دسترسپذیری اطلاعات در محیط دیجیتال» است که بیانگر حرکت بهسوی سیستمهای هوشمند، خودکار و کاربرمحور است. نتایج این مطالعه میتواند به کتابخانههای ایرانی در گذار از الگوهای سنتی، بهکارگیری فناوریهای نوین و ارتقاء کیفیت خدمات فهرستنویسی کمک کند. راهکارهایی چون جایگزینی نرمافزارهای سنتی با سامانههای مبتنی بر RDF، طراحی سیستمهای هوشمند فهرستنویسی با بهرهگیری از یادگیری ماشین، ایجاد API باز، پلتفرمهای جمعسپاری، سامانه واسپاری ناشرین، و اجرای پروژه ملی «ویکیکتابخانه» مطرح شدهاند. همچنین توسعه گراف دانش ملی، نشانهگذاری ساختیافته، و بومیسازی ISBD نیز برای افزایش تعاملپذیری، دقت و استانداردسازی دادههای کتابشناختی پیشنهاد شده است.
مقاله پژوهشی
وب معنایی و هستاننگاری (آنتولوژی)
راضیه فرشید؛ سعید اسدی؛ داود حاصلی؛ آزاده فخرزاده
چکیده
باتوجه به افزایش تصاویر دیجیتالی و دسترسی آسان به دوربینهای دیجیتال، پردازش و بازیابی تصویر به یکی از مهمترین زمینههای تحقیقاتی تبدیل شدهاست. از این رو هدف این مقاله بررسی روند تحقیقاتی در بازیابی تصاویر با استفاده از هستیشناسی است. جامعه آماری این پژوهش تمامی پژوهشهایی است که تا پایان سال 2024 در پایگاه اسکوپوس نمایه شده ...
بیشتر
باتوجه به افزایش تصاویر دیجیتالی و دسترسی آسان به دوربینهای دیجیتال، پردازش و بازیابی تصویر به یکی از مهمترین زمینههای تحقیقاتی تبدیل شدهاست. از این رو هدف این مقاله بررسی روند تحقیقاتی در بازیابی تصاویر با استفاده از هستیشناسی است. جامعه آماری این پژوهش تمامی پژوهشهایی است که تا پایان سال 2024 در پایگاه اسکوپوس نمایه شده است که تعداد آنها 716 اثر می باشد. برای تحلیل دادهها از نرم افزار اکسل، گفی، بیب اکسل، اس پی اس اس و برای ترسیم نمودار از نرمافزار ووس ویور، اکسل و اس پی اس اس استفاده شد. نتایج نشان داد کلیدواژه بازیابی تصاویر با فراوانی 572 در جایگاه اول قرار دارد. تحلیل همواژگانی به تشکیل شش خوشه منجر شد. زیرساختها و فناوریهای بنیادین بازیابی تصویر، تکنیکهای معنایی و تحلیل محتوای تصویر، یادگیری ماشین و کاربردهای هوشمند در بازیابی تصویر، وب معنایی و جستجوی مبتنی بر هستیشناسی، جنبههای مدیریتی و انسانی در بازیابی اطلاعات، بهبود کیفیت و پردازش پرسوجو در بازیابی تصویر. در میان مفاهیم موجود، برخی از آنها بیشترین تعداد استناد را دریافت کردهاند: مانند بازیابی تصویر، یادگیری ماشین، بینایی کامپیوتر، یادگیری عمیق، سیستمهای پایگاه داده، کتابخانههای دیجیتال، اینترنت، ورد نت، هوش مصنوعی، بازیابی اطلاعات.نمودار سلسله مراتبی چهار خوشه موضوعی بازیابی تصویر مبتنی بر معنا شناسی، بازیابی هوشمند تصاویر با الگوریتم یادگیری، بازیابی معنایی تصاویر به کمک حاشیه نویسی، بازیابی هوشمند تصاویر تشکیل شد. نقشههای علمی روش مناسبی برای نمایش رشد روزافزون فعالیتهای علمی و سازماندهی ساختار فکری و علمی تشکیل دهندهی یک قلمروی موضوعی است.
مقاله پژوهشی
مدیریت اطلاعات و دانش
گلنسا گلینی مقدم؛ حسین توکلی؛ رضا ملکی
چکیده
این پژوهش با هدف امکانسنجی استقرار مدیریت دانش در سازمان تبلیغات اسلامی با رویکرد سازمان بهرهوری آسیایی صورت پذیرفته است. روش تحقیق، توصیفی ـ پیمایشی و از نوع تحقیقات کاربردی است. برای گردآوری اطلاعات مربوط به ارزیابی وضعیت اجرای مدیریت دانش از یک پرسشنامه استاندارد بهره گرفته شد. ابزار مورد استفاده در این تحقیق پرسشنامه آمادگی ...
بیشتر
این پژوهش با هدف امکانسنجی استقرار مدیریت دانش در سازمان تبلیغات اسلامی با رویکرد سازمان بهرهوری آسیایی صورت پذیرفته است. روش تحقیق، توصیفی ـ پیمایشی و از نوع تحقیقات کاربردی است. برای گردآوری اطلاعات مربوط به ارزیابی وضعیت اجرای مدیریت دانش از یک پرسشنامه استاندارد بهره گرفته شد. ابزار مورد استفاده در این تحقیق پرسشنامه آمادگی استقرار مدیریت دانش سازمان بهرهوری آسیایی است. با عنایت به این که پرسشنامه مذکور توسط سازمان بهرهوری آسیایی استاندارد شده است، لذا روایی و پایایی آن مورد تأیید بوده و نیازی به ارزیابی روایی و پایایی مجدد نیست. این پرسشنامه شامل هفت معیار است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارشناسان خبره و متخصصان سازمان تبلیغات اسلامی در بر میگیرد. حجم نمونه در این تحقیق با استفاده از روش نمونهگیری مورگان تعیین گردیده که در بین 131 نفر از کارکنان انجام میشود. با توجه به نتایج پرسشنامهها، امتیاز سازمان تبلیغات اسلامی در شاخص رهبری 51/15، فرایند 51/15، افراد 54/14، فناوری 57/17، فرایندهای دانشی 27/15، یادگیری و نوآوری 75/14 و نتایج مدیریت دانش 34/14 به دست آمد که نشان میدهد میزان آمادگی سازمان تبلیغات اسلامی در زمینه مدیریت دانش در تمامی ابعاد در سطح آغاز قرار دارد. نکته قابل ذکر این که امتیاز بعد فناوری از سایر ابعاد بیشتر است و نشان میدهد پیادهسازی این بعد آسانتر و سریعتر صورت خواهد پذیرفت. همچنین، حاصل جمع نمرات هفت شاخص مذکور 49/ 107 است که آن هم نشان از قرار داشتن آمادگی سازمان برای پیاده سازی مدیریت دانش نیز در سطح آغاز میباشد.
