عاطفه رحیمی؛ محمد حسن زاده
چکیده
هدف: این پژوهش، تدوین مدل ارتباط مناسب بین نظام مدیریت دانش با سه مؤلفه مدیریت پروژه، مدیریت فناوری و مدیریت تحقیق و توسعه در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران به انجام رسیده است. جامعه آماری این تحقیق را مدیران و کارشناسان شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران تشکیل میدهد. برای سنجش متغیرهای تحقیق نیز از پرسشنامه ...
بیشتر
هدف: این پژوهش، تدوین مدل ارتباط مناسب بین نظام مدیریت دانش با سه مؤلفه مدیریت پروژه، مدیریت فناوری و مدیریت تحقیق و توسعه در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران به انجام رسیده است. جامعه آماری این تحقیق را مدیران و کارشناسان شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران تشکیل میدهد. برای سنجش متغیرهای تحقیق نیز از پرسشنامه استاندارد مدیریت دانش فونگ و چی که شامل بخشهای ابعاد مدیریت دانش، پرسشنامه مدیریت پروژه انریکو و همکاران، پرسشنامه مدیریت فناوری محمودی و پرسشنامه مدیریت تحقیق و توسعه مقیمی استفاده شد که تعداد 30 نفر از مدیران شرکت پخش فراورده های نفتی سازمان در تکمیل پرسشنامه تحقیق شرکت داشتند. پایایی و روایی پرسشنامههای مذکور نیز در این تحقیق مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تعیین پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده شد، مقدار آن برابر 752/0 برآورد گردید. یافتهها: تجزیهوتحلیل دادهها در دو سطح، آمار توصیفی که از نرمافزار spss16 استفاده شد و برای تحلیل عاملی تأییدی، نیکویی برازش مدیریت دانش، مدیریت فناوری، مدیریت پروژه و مدیریت تحقیق و توسعه و همچنین برای روایی و پایایی، نرم افزار PLS مورد استفاده قرار گرفت.نتیجهگیری: نتایج حاصل از آزمون فرضیهها حاکی از تأیید فرضیههای پژوهش و وجود تأثیر مثبت و معنادار مدیریت دانش بر مدیریت فناوری، مدیریت پروژه و مدیریت تحقیق و توسعه است.کلیدواژهها: مدیریت دانش، مدیریت فناوری، مدیریت پروژه، مدیریت تحقیق و توسعه، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران.
مدیریت دانش
سیف اله اندایش؛ زهرا کیان راد
چکیده
چکیدهمقدمه: در عصر کنونی، اهمیت دانش و فعالیتهای دانش محور در هیچ سازمانی قابل انکار نیست. تمام سازمانها دارای حجم بزرگی از اطلاعات هستند، اما استفاده کارآمد از این اطلاعات نیازمند داشتن نیروهای انسانی مجرب و متخصص است. این نیروها باید قادر باشند با دادههای اطلاعاتی سازمان کار کنند و آنها را به صورت مؤثر به نفع سازمان بهرهبرداری ...
بیشتر
چکیدهمقدمه: در عصر کنونی، اهمیت دانش و فعالیتهای دانش محور در هیچ سازمانی قابل انکار نیست. تمام سازمانها دارای حجم بزرگی از اطلاعات هستند، اما استفاده کارآمد از این اطلاعات نیازمند داشتن نیروهای انسانی مجرب و متخصص است. این نیروها باید قادر باشند با دادههای اطلاعاتی سازمان کار کنند و آنها را به صورت مؤثر به نفع سازمان بهرهبرداری کنند. هدف پژوهش حاضر شناسایی و رتبهبندی عوامل مؤثر بر تسهیم دانش در نهاد کتابخانههای عمومی کشور و ارائه الگوی پیادهسازی تسهیم دانش در آن سازمان است.روششناسی: در این پژوهش، از یک رویکرد آمیخته استفاده شده است و از ابزارهای مختلف برای گردآوری اطلاعات استفاده شده است. این ابزارها شامل مطالعات کتابخانهای، مصاحبههای نیمه ساختاریافته و پرسشنامه بودهاند. جامعه آماری این پژوهش شامل مدیران، کارکنان اداری و رؤسای شهرستانها در نهاد کتابخانههای عمومی کشور بوده است. نمونه پژوهش شامل 28 خبره انتخاب شده است و نمونهگیری به روش خوشهای صورت گرفته است.یافتهها: نتایج فراترکیب منجر به شناسایی 92 کد، 13 شاخص و 4 بعد اصلی فناوری، فرهنگی، سازمانی، و فردی در پیادهسازی تسهیم دانش شد.نتیجه: نتایج نشان داد که بعد فناوری بیشترین تأثیر و بعد فرهنگی کمترین تأثیر را در پیادهسازی تسهیم دانش در نهاد کتابخانههای عمومی کشور دارد. در نهایت الگوی پیادهسازی تسهیم دانش در 6 سطح، که شاخص فرایندهای عملکردی، شاخص فرایندهای داخلی، شاخص فرایندهای راهبردی، و شاخص حس تعلق سازمانی اطلاعات تأثیرگذارترین و شاخصهای فرایندهای کسب اطلاعات و فرایندهای انتقال دانش تاثیرپذیرترین بودند.
مدیریت اطلاعات و دانش
امیرعباس محبیان؛ منصور اسماعیل پور؛ بهروز بیات؛ مهرداد محمدزاده علمداری؛ علیرضا اسفندیاری مقدم
چکیده
هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی مدل پیادهسازی فناوری بلاکچین در مدیریت دانش سازمانی و بررسی نقش عوامل فناورانه، سازمانی و انسانی مؤثر بر آن است. پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمّی) و کاربردی انجام شد. در بخش کیفی، دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۲۵ نفر از خبرگان حوزه فناوری و مدیریت دانش گردآوری و با استفاده از ...
بیشتر
هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی مدل پیادهسازی فناوری بلاکچین در مدیریت دانش سازمانی و بررسی نقش عوامل فناورانه، سازمانی و انسانی مؤثر بر آن است. پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمّی) و کاربردی انجام شد. در بخش کیفی، دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۲۵ نفر از خبرگان حوزه فناوری و مدیریت دانش گردآوری و با استفاده از نرمافزار NVivo 12 و روش تحلیل مضمون در سه سطح مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر تحلیل شد. یافتههای کیفی مبنای تدوین مدل مفهومی اولیه قرار گرفت. در بخش کمی، پرسشنامهای محققساخته بر روی ۴۲۵ نفر از کارکنان جهاد دانشگاهی، اداره کل فناوری اطلاعات استان همدان و پنج شرکت دانشبنیان اجرا شد. دادهها با نرمافزارهای IBM SPSS Statistics 26 و SmartPLS 4 و روش مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس (PLS-SEM) تحلیل گردید. نتایج نشان داد که مسیر پیشایندها به مصادیق بلاکچین (β=0.784) و مسیر مصادیق به پیامدهای دانشی (β=0.665) در سطح اطمینان ۹۹٪ معنادار هستند. شاخصهای برازش مدل SRMR=0.061، NFI=0.91 و GOF=0.57 مناسب و ضریب تعیین برای سازههای «مصادیق» و «پیامدها» به ترتیب 615/0 و 442/0 برآورد شد. یافتهها نشان میدهد که زیرساخت فناورانه، حمایت سازمانی، چارچوبهای حقوقی و آمادگی فناوری پیشنیازهای کلیدی و اجرای موفق بلاکچین موجب ارتقای شفافیت، اعتماد، حافظه سازمانی و تصمیمگیری دانشی میشود. این پژوهش میتواند راهنمای کاربردی برای مدیران و سیاستگذاران در استقرار سیستمهای مدیریت دانش مبتنی بر بلاکچین باشد.
عصمت مومنی؛ طاهره اعرابی؛ سحر زمانی
چکیده
پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش پیمایشی و ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامهای استاندارد مدل هیسیک مدیریت دانش در چهار بعد است. برای توصیف و تحلیل دادهها از آمارهای توصیفی و استنباطی (آزمون یومن ویت-نی و آزمون تی ) استفاده شده است. جامعه ی پژوهش دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس و شهید بهشتی بودند، به عضویت کتابخانه مرکزی تربیت ...
بیشتر
پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش پیمایشی و ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامهای استاندارد مدل هیسیک مدیریت دانش در چهار بعد است. برای توصیف و تحلیل دادهها از آمارهای توصیفی و استنباطی (آزمون یومن ویت-نی و آزمون تی ) استفاده شده است. جامعه ی پژوهش دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس و شهید بهشتی بودند، به عضویت کتابخانه مرکزی تربیت مدرس و شهید بهشتی تهران درامدهاند که جمعا 26893نفر و حجم نمونه از طریق فرمول کوکران محاسبه شد که 410 نفر به دست آمد. برای سنجش روایی صوری محتوایی و پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شده است که از پایایی قابل قبولی(r=%89) برخوردار است. یافتههای پژوهش نشان داد که مولفه های خلق دانش(با میانگین 62/3درصد) ، تسهیم دانش ( با میانگین 16/1درصد)و مولفه بکارگیری دانش( با میانگین36/3درصد) در دانشگاه شهید بهشتی نسبت به دانشگاه تربیت مدرس در وضعیت بهتری قرار دارد.و ذخیره دانش (در دانشگاه با میانگین96/1 درصد)تربیت مدرس نسبت به دانشگاه شهیدبهشتی در وضعیت بهتری قرار دارد. نتایج حاصل از آزمون سوالات نشان داد که مدیریت دانش در دانشگاه شهید بهشتی، با میانگین رتبه ای ۱۵/۲12 نسبت به دانشگاه تربیت مدرس با میانگین رتبه ای ۴۱/۱43 از دیدگاه دانشجویان ضرورت دارد.
نظامها و فناوریهای مدیریت دانش
جواد مقتدر کارگران
چکیده
هدف:در عصر تحول دیجیتال، مدیریت دانش بهعنوان یک منبع کلیدی سازمانی، نقشی اساسی در ارتقای تصمیمگیری، چابکی سازمانی و توسعه سرمایه فکری دارد. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی برای بهکارگیری هوش مصنوعی مولد در مدیریت دانش سازمانهای دولتی ایران انجام شده است.روش:این پژوهش از نوع کاربردی–توسعهای و با رویکرد کیفی و روش نظریهپردازی ...
بیشتر
هدف:در عصر تحول دیجیتال، مدیریت دانش بهعنوان یک منبع کلیدی سازمانی، نقشی اساسی در ارتقای تصمیمگیری، چابکی سازمانی و توسعه سرمایه فکری دارد. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی برای بهکارگیری هوش مصنوعی مولد در مدیریت دانش سازمانهای دولتی ایران انجام شده است.روش:این پژوهش از نوع کاربردی–توسعهای و با رویکرد کیفی و روش نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختیافته با ۱۵ نفر از خبرگان مدیریت دانش، فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال در دستگاههای دولتی گردآوری شد. تحلیل دادهها با نرمافزار مکس کیودا و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت.یافتهها:پنج مقوله اصلی شناسایی شد: (۱) زیرساختهای فناورانه، (۲) مدیریت کیفیت دانش مولد، (۳) فرهنگ سازمانی یادگیرنده، (۴) حاکمیت داده و اخلاق هوش مصنوعی، و (۵) نظام بازخورد و بهبود مستمر. این مقولهها چارچوب مفهومی پیشنهادی برای استقرار مدیریت دانش مبتنی بر هوش مصنوعی مولد در سازمانهای دولتی را تشکیل میدهند.نتیجهگیری:چارچوب پیشنهادی میتواند به سیاستگذاران کمک کند تا با بهرهگیری از قابلیتهای هوش مصنوعی مولد، نظام مدیریت دانش را در بخش دولتی بازطراحی کنند. اجرای این چارچوب میتواند کیفیت تصمیمگیری را بهبود بخشد، چابکی سازمانی را افزایش دهد و شفافیت را ارتقا دهد.
مدیریت اطلاعات و دانش
گلنسا گلینی مقدم؛ حسین توکلی؛ رضا ملکی
چکیده
این پژوهش با هدف امکانسنجی استقرار مدیریت دانش در سازمان تبلیغات اسلامی با رویکرد سازمان بهرهوری آسیایی صورت پذیرفته است. روش تحقیق، توصیفی ـ پیمایشی و از نوع تحقیقات کاربردی است. برای گردآوری اطلاعات مربوط به ارزیابی وضعیت اجرای مدیریت دانش از یک پرسشنامه استاندارد بهره گرفته شد. ابزار مورد استفاده در این تحقیق پرسشنامه آمادگی ...
بیشتر
این پژوهش با هدف امکانسنجی استقرار مدیریت دانش در سازمان تبلیغات اسلامی با رویکرد سازمان بهرهوری آسیایی صورت پذیرفته است. روش تحقیق، توصیفی ـ پیمایشی و از نوع تحقیقات کاربردی است. برای گردآوری اطلاعات مربوط به ارزیابی وضعیت اجرای مدیریت دانش از یک پرسشنامه استاندارد بهره گرفته شد. ابزار مورد استفاده در این تحقیق پرسشنامه آمادگی استقرار مدیریت دانش سازمان بهرهوری آسیایی است. با عنایت به این که پرسشنامه مذکور توسط سازمان بهرهوری آسیایی استاندارد شده است، لذا روایی و پایایی آن مورد تأیید بوده و نیازی به ارزیابی روایی و پایایی مجدد نیست. این پرسشنامه شامل هفت معیار است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارشناسان خبره و متخصصان سازمان تبلیغات اسلامی در بر میگیرد. حجم نمونه در این تحقیق با استفاده از روش نمونهگیری مورگان تعیین گردیده که در بین 131 نفر از کارکنان انجام میشود. با توجه به نتایج پرسشنامهها، امتیاز سازمان تبلیغات اسلامی در شاخص رهبری 51/15، فرایند 51/15، افراد 54/14، فناوری 57/17، فرایندهای دانشی 27/15، یادگیری و نوآوری 75/14 و نتایج مدیریت دانش 34/14 به دست آمد که نشان میدهد میزان آمادگی سازمان تبلیغات اسلامی در زمینه مدیریت دانش در تمامی ابعاد در سطح آغاز قرار دارد. نکته قابل ذکر این که امتیاز بعد فناوری از سایر ابعاد بیشتر است و نشان میدهد پیادهسازی این بعد آسانتر و سریعتر صورت خواهد پذیرفت. همچنین، حاصل جمع نمرات هفت شاخص مذکور 49/ 107 است که آن هم نشان از قرار داشتن آمادگی سازمان برای پیاده سازی مدیریت دانش نیز در سطح آغاز میباشد.
ارزیابی نظامهای بازیابی اطلاعات و دانش
محمدابراهیم سمیع؛ فرنوش براتی
چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر مطالعه تأثیر مدیریت دانش بر عملکرد تجاریسازی فناوری با تاکید بر نقش میانجی نوآوری سازمانی در شرکت سپاهان باتری است. روش شناسی: پژوهش حاضر، پژوهشی پیمایشی است که در آن از ابزار پرسشنامه استاندارد برای گردآوری دادهها استفاده شده است. جامعه آماری این مقاله مربوط به واحد تجاریسازی شرکت سپاهان باتری با حدود ...
بیشتر
هدف: هدف از پژوهش حاضر مطالعه تأثیر مدیریت دانش بر عملکرد تجاریسازی فناوری با تاکید بر نقش میانجی نوآوری سازمانی در شرکت سپاهان باتری است. روش شناسی: پژوهش حاضر، پژوهشی پیمایشی است که در آن از ابزار پرسشنامه استاندارد برای گردآوری دادهها استفاده شده است. جامعه آماری این مقاله مربوط به واحد تجاریسازی شرکت سپاهان باتری با حدود 100 نفر نیروی انسانی است. با توزیع پرسشنامه در میان 80 نفر از ایشان، تعداد 70 پرسشنامه برای تحلیل عودت داده شد که مبنای تحلیل آماری قرار گرفته است. پرسشنامه شامل 32 سوال اصلی به تعداد شاخصهای تبیینکننده سازههای پژوهش است. همچنین برای بررسی روایی (روایی همگرا و واگرا) از تکنیک معادلات ساختاری، به روش حداقل مربعات جزئی و برای بررسی پایایی پرسشنامه از سه معیار ضرایب بارهای عاملی، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شده است.یافتهها: بررسی نتایج پژوهش با استفاده از تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی نشان داد که مدیریت دانش بر نوآوری سازمانی تأثیر معناداری با مقدار 0.508 دارد. همچنین مدیریت دانش بر عملکرد تجاریسازی فناوری تأثیر معناداری با مقدار 0.345 دارد و میانجیگری نوآوری سازمانی در رابطه مدیریتدانش بر عملکرد تجاریسازی فناوری تأثیر معناداری با مقدار 0.373 دارد.نتیجهگیری: بقای شرکت سپاهان باتری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار برای این شرکت، در گرو ارتقای پیوسته دانش سازمانی و مدیریت آن، فراهم کردن بستری جهت خلق و بکارگیری نوآوریهای سازمانی و درنتیجه، بهبود عملکرد تجاریسازی فناوری است.
مدیریت دانش
امیرعباس محبیان؛ منصور اسماعیل پور؛ بهروز بیات؛ مهرداد محمدزاده علمداری؛ علیرضا اسفندیاری مقدم
چکیده
دانش تولیدشده در سازمانها در حال افزایش است و آنها را وادار به استفاده از راهبردهای جدید برای ذخیرهسازی دانش میکند. بلاکچین یک فناوری غیرمتمرکز جدید است که بهطور بالقوه می-تواند مدیریت دانش را بهبود بخشد. با عنایت به اینکه جهاددانشگاهی با قریب به 7200 نفر کارکنان هیئتعلمی و غیر هیئتعلمی یک سازمان دانشی است و با توجه ...
بیشتر
دانش تولیدشده در سازمانها در حال افزایش است و آنها را وادار به استفاده از راهبردهای جدید برای ذخیرهسازی دانش میکند. بلاکچین یک فناوری غیرمتمرکز جدید است که بهطور بالقوه می-تواند مدیریت دانش را بهبود بخشد. با عنایت به اینکه جهاددانشگاهی با قریب به 7200 نفر کارکنان هیئتعلمی و غیر هیئتعلمی یک سازمان دانشی است و با توجه به ماهیت آن شاید بیش از سازمانهای دیگر حفظ و نگهداری دانش در آن اهمیت داشته باشد به همین منظور طرحی پیشنهادی به مدیران ارشد این نهاد ارائه گردید تا با استفاده از بهروزترین فناوریها این مهم را پیادهسازی نمایند. بههمینجهت هدف از این پژوهش ارزیابی وضعیت جهاددانشگاهی برای استقرار مدیریت دانش و سپس ارائه طرحی پیشنهادی جهت پیادهسازی آن با استفاده از فناوری بلاکچین است. در مطالعه حاضر، با استفاده از جدول مورگان 367 نفر بهعنوان جامعه نمونه که ترکیبی از مدیران و کارشناسان هیئتعلمی و غیر هیئتعلمی انتخاب و با مدل توصیفی به بررسی وضعیت جهاددانشگاهی درزمینۀ فرهنگسازمانی، فناوری اطلاعات، ساختار سازمانی و منابع انسانی میپردازد تا الگویی مناسب برای مدیریت دانش ایجاد کند. برای تجزیهوتحلیل دادهها از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. با عنایت به نتایج آزمون t با درجه آزادی 319 و فاصله اطمینان 05/0 و میانگین نظری 5/3 یافتههای پژوهش حاکی از آن است که وضعیت منابع انسانی مناسب و وضعیت ساختار و فرهنگسازمانی و فناوری اطلاعات متوسط برای کاربرد مدیریت دانش است. درنهایت بر اساس نتایج پژوهش، طرحی پیشنهادی جهت پیادهسازی مدیریت دانش با استفاده از فناوری بلاکچین ارائه شد.
مدیریت دانش
رضا کریمی؛ راحیل کریمیان
چکیده
هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوب برای شناسایی تحلیل عوامل مؤثر بر موفقیتهای کسبوکارهای دانشبنیان با تمرکز بر فرایندهای مدیریت دانش است. پژوهش حاضر ازنظر روش کمی و به لحاظ هدف کاربردی است. در پژوهش حاضر از روش دلفی فازی و مارکوس برای تحلیل دادهها، استفاده شد. جامعه پژوهش حاضر متشکل از متخصصان درزمینة مدیریت دانش، اقتصاد و حوزه کسبوکار ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوب برای شناسایی تحلیل عوامل مؤثر بر موفقیتهای کسبوکارهای دانشبنیان با تمرکز بر فرایندهای مدیریت دانش است. پژوهش حاضر ازنظر روش کمی و به لحاظ هدف کاربردی است. در پژوهش حاضر از روش دلفی فازی و مارکوس برای تحلیل دادهها، استفاده شد. جامعه پژوهش حاضر متشکل از متخصصان درزمینة مدیریت دانش، اقتصاد و حوزه کسبوکار دانشبنیان است؛ و 13 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده در این مطالعه، مصاحبه و پرسشنامه (پرسشنامه خبرهسنجی و پرسشنامه روش مارکوس) هستند. عوامل از طریق مرور پیشینه و مصاحبه با خبرگان مدیریت دانش، 43 عامل شناسایی شد که بعد از غربال دلفی فازی به 27 مؤلفه نهایی رسید؛ و غربال شاخصهای استخراجی با توزیع پرسشنامههای خبرهسنجی و برای غربال عوامل از روش دلفی فازی استفاده شد. نتایج نشان داد که هدفگذاری و برنامهریزی مشخص، نهتنها مسیر و جهتگیری کسبوکارها را تعیین بلکه به ایجاد تمرکز و انگیزه در گروهها مؤثر است و سیاستگذاری، حکمرانی تعریف ساختارها و فرایندهای لازم برای مدیریت دانش سبب بهبود ارتباطات داخلی و تعامل با ذینفعان میشود. علاوه بر این، فرهنگ سازمانی مثبت و حمایتی، زمینهساز اشتراک و تبادل دانش است و اعضای گروه در محیطی امن و خلاقانه به فعالیت میپردازند. فرهنگ نوآوری و خلاقیت نیز به تحریک ایدههای جدید و ایجاد فضای مناسب برای آزمونوخطا است و درنهایت، همافزایی بین این عوامل به ایجاد یک اکوسیستم دانشبنیان تبدیل میشود که در آن نوآوری، همکاری و یادگیری مداوم محور فعالیتها است.
مدیریت دانش
محمد علی سیاه سرانی کجوری؛ محمودرضا چراغعلی
چکیده
در عصر اطلاعات، دانش مهمترین و باارزشترین سرمایه هر سازمانی به شمار میرود. این پژوهش، بر اساس هدف از نوع پژوهشهای کاربردی است که با استفاده از روش پیمایشی و رویکرد تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری مدیران، اعضای هیئتعلمی و یاوران علمی دانشگاه گلستان در سال 1403 بودند که با توجه به محدود بودن جامعه پژوهش از جدول مورگان استفاده ...
بیشتر
در عصر اطلاعات، دانش مهمترین و باارزشترین سرمایه هر سازمانی به شمار میرود. این پژوهش، بر اساس هدف از نوع پژوهشهای کاربردی است که با استفاده از روش پیمایشی و رویکرد تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری مدیران، اعضای هیئتعلمی و یاوران علمی دانشگاه گلستان در سال 1403 بودند که با توجه به محدود بودن جامعه پژوهش از جدول مورگان استفاده شد که حجم نمونه موردنیاز برای پژوهش حاضر با توجه به جامعه آماری 365 نفری، 187 به دست آمد که بر همین مبنا تعداد 190 پرسشنامه و با استفاده از روش نمونهگیری طبقهای نسبی گردآوری شد. بهمنظور سنجش پایایی ابزار پژوهش از آلفای کرونباخ و بهمنظور بررسی روایی پرسشنامه نیز از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم استفاده شد. یافتهها نشان داد در موانع نگهداشت و توسعه دانش منابع انسانی، سه عامل فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی و مدیریت وضعیت پایینتر از حد متوسط و دو عامل فناوری اطلاعات و منابع انسانی با اختلاف ناچیزی بالاتر از حد متوسط قرار دارند، همچنین بهکارگیری شبکههای عصبی مصنوعی بهمنظور پیشبینی میزان نگهداشت و توسعه دانش منابع انسانی نشان داد مدل پژوهش حاضر با تعداد سه نورون در لایه پنهان، به بالاترین میزان دقت پیشبینی یعنی 893/0 خواهد رسید و ابعاد پاداش، پشتیبانی و تسهیم دانش به ترتیب بالاترین نقش را در میزان قدرت پیشبینیکنندگی مدل دارند. نتایج نشان داد شاخصهای زیرساختی مدیریت دانش در دانشگاه گلستان بهویژه در سه عامل فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی و مدیریت نیازمند توجه و اقدام فوری است.
مدیریت دانش
لاله فروتن راد؛ عصمت مومنی
چکیده
مدیریت دانش بهعنوان یکی از دستاوردهای عصر دانش و اطلاعات، با ورود به قلمرو علوم مختلف، جایگاه خود را مستحکم نموده است. امروزه سازمانهای موفق با در اختیار گرفتن ابزارهای لازم با رویکرد مدیریت دانش، فرصتهای مناسبی برای بهینهسازی منابع انسانی و سازمانی خود به وجود میآورند. دانشگاهها و کتابخانهها، از کانونهای اصلی تولید ...
بیشتر
مدیریت دانش بهعنوان یکی از دستاوردهای عصر دانش و اطلاعات، با ورود به قلمرو علوم مختلف، جایگاه خود را مستحکم نموده است. امروزه سازمانهای موفق با در اختیار گرفتن ابزارهای لازم با رویکرد مدیریت دانش، فرصتهای مناسبی برای بهینهسازی منابع انسانی و سازمانی خود به وجود میآورند. دانشگاهها و کتابخانهها، از کانونهای اصلی تولید و ذخیره دانش محسوب میشوند، بنابراین هدف از مطالعه حاضر، مروری بر مفهوم مدیریت دانش در جوامع دانشگاهی و کتابخانهها بود. این مطالعه، با مرور منابع و مقالات داخلی و خارجی با موضوع اصلی مدیریت دانش در محیطهای آموزشی و کتابخانهای انجام گردید. همچنین از موتورهای جستجوگر در اینترنت و سایتهای علمی و بانکهای اطلاعاتی نیز استفاده گردید. محدوده زمانی انتخاب مقالات، سالهای 1404-1384 بود. نتایج مطالعاتی که توسط پژوهشگران در ابعاد مختلف مدیریت دانش صورت گرفته است، تأثیر مثبت و معنادار بهکارگیری مؤلفههای مدیریت دانش با متغیرهای مهم در دانشگاهها و کتابخانهها را نشان میدهد. در این پژوهشها، در مواردی نتایج مطلوبتر و در برخی نیز ضعیف گزارش گردیده، ولی بهطورکلی همه آنها بر نقش مهم و کلیدی در استفاده از فرایند مدیریت دانش اتفاقنظر دارند. دانشگاهها و بهخصوص کتابخانههای دانشگاهی بهعنوان مراکز اصلی و سازمانهای تولید و ذخیره دانش باید به فرایند مدیریت دانش توجه بیشتری داشته باشند و در این زمینه زیرساختهای لازم برای پیادهسازی آن را فراهم نمایند.
نظامها و فناوریهای مدیریت دانش
عباس قائدامینی هارونی؛ مهرداد صادقی ده چشمه؛ غلام رضا مالکی فارسانی؛ الهه مشرف قهفرخی؛ سمیه شاه بندری قوچانی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای پنهانسازی دانش انجام گرفت. پژوهش حاضر، با روش کیفی از نوع فراترکیب انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی مقالات و پژوهشهایی بود که در حیطه موضوع پژوهش بین سالهای 1391-1404 و 2012-2024 انجام شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند و تمام شماری انجام شد. در این پژوهش 755 پژوهش مرتبط یافت شد که پس از بررسی، درنهایت ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای پنهانسازی دانش انجام گرفت. پژوهش حاضر، با روش کیفی از نوع فراترکیب انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی مقالات و پژوهشهایی بود که در حیطه موضوع پژوهش بین سالهای 1391-1404 و 2012-2024 انجام شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند و تمام شماری انجام شد. در این پژوهش 755 پژوهش مرتبط یافت شد که پس از بررسی، درنهایت مقالات به 255 پژوهش کاهش پیدا کرد. دادهها با استفاده از مدل استراوس و کوربین مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان داد که 555 مفهوم، 155 مقوله فرعی و 25 مقوله اصلی استخراج شد که عبارتاند از شرایط علی (عوامل سازمانی، عوامل فردی، عوامل شغلی، عوامل گروهی و عوامل دانشی)، شرایط زمینهای (ویژگیهای شخصیتی، عوامل کاری، عوامل فنی و محیطی، عوامل سیاسی و عوامل فرهنگی)، شرایط مداخلهگر (ویژگیهای عاطفی، ویژگیهای عاطفی و عوامل اجتماعی)، راهبردها (سبک رهبری، تقویت هوش، تقویت ارتباطات بین فردی، تقویت ارتباطات سازمانی، تقویت عملکرد، تقویت ارزشهای اسلامی، تقویت رفتارهای داوطلبانه و اجرای مدیریت دانش) و پیامدها (شغلی، گروهی، سازمانی و فردی).
مدیریت دانش
نرگس موقرپور؛ زهرا اباذری؛ زهره میرحسینی
چکیده
کتابخانههای عمومی با در اختیار داشتن منابع و مراجع مختلف، به یکی از بزرگترین نیروگاههای تولید دانش و اطلاعات تبدیل شدهاند که مدیریت مؤثر و کارآمد آنها میتواند تأثیر بسزایی در توسعه سواد اطلاعاتی کاربران داشته باشد. هدف پژوهش حاضر نیز بررسی نقش مدیریت دانش در ارتقای سواد اطلاعاتی کاربران کتابخانههای عمومی ...
بیشتر
کتابخانههای عمومی با در اختیار داشتن منابع و مراجع مختلف، به یکی از بزرگترین نیروگاههای تولید دانش و اطلاعات تبدیل شدهاند که مدیریت مؤثر و کارآمد آنها میتواند تأثیر بسزایی در توسعه سواد اطلاعاتی کاربران داشته باشد. هدف پژوهش حاضر نیز بررسی نقش مدیریت دانش در ارتقای سواد اطلاعاتی کاربران کتابخانههای عمومی و ارائه الگوی مناسب بوده است. روش پژوهش، روش ترکیبی با استفاده از فن فراترکیب، تحلیل محتوا و دلفی برای شناسایی و دستهبندی مؤلفههای مدیریت دانش و سواد اطلاعاتی و سپس روش پیمایش بود. جامعه آماری شامل 284 کتابدار و 45582 کاربر بود که به روش نمونهگیری خوشهای چندمرحله تعداد 181 کتابدار و 497 کاربر انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل دو پرسشنامه محققساخته مدیریت دانش و سواد اطلاعاتی برگرفته از پیشینة نظری و تجربی پژوهش بود که به تأیید گروه خبره رسید. روش تجزیهوتحلیل دادهها، مدلیابی معادلات ساختاری بود. یافتههای پژوهش نشان داد که سطح استقرار چهار مؤلفة مدیریت دانش در کتابخانههای عمومی استان خوزستان بالاتر از متوسط است. همچنین سطح برخورداری کاربران از هشت مؤلفة سواد اطلاعاتی نیز بالاتر از متوسط است. درنتیجه، مدل پیشنهادی ضمن تأیید فرضیههای فرعی و اصلی پژوهش، نشان داد که اجرا و استقرار مدیریت دانش بر ارتقای سواد اطلاعاتی کاربران کتابخانههای عمومی استان خوزستان تأثیرگذار بوده است.
مدیریت دانش
معصومه امیری؛ محمد رضا فرهاد پور
چکیده
هدف مطالعه تأثیر قابلیتهای فناوری اطلاعات بر رابطه بین عوامل فردی، گروهی و سازمانی با حفظ و نگهداری دانش در شرکت فولاد خوزستان است. این مطالعه از نوع کاربردی با روش توصیفی- پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش کارکنان شرکت فولاد خوزستان بالغبر 15000 نفر بودند که 555 نفر به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. دادهها با پرسشنامه ...
بیشتر
هدف مطالعه تأثیر قابلیتهای فناوری اطلاعات بر رابطه بین عوامل فردی، گروهی و سازمانی با حفظ و نگهداری دانش در شرکت فولاد خوزستان است. این مطالعه از نوع کاربردی با روش توصیفی- پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش کارکنان شرکت فولاد خوزستان بالغبر 15000 نفر بودند که 555 نفر به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. دادهها با پرسشنامه مبتنی بر مطالعات پیشین در طیف پنج گزینهای لیکرت تدوین و به روش میدانی توزیع و جمعآوری شدند. روایی ابزار به شکل صوری و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ (737/0=α) تأیید شد. دادهها با روش مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار ایموس مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل بوت استرپینگ نشان داد عوامل فردی بر حفظ و نگهداری دانش (331/0=β) تأثیر مستقیم و با نقش میانجی قابلیتهای فناوری اطلاعات (156/0=β) تأثیر غیرمستقیم و معنیدار دارد. ضمن اینکه عوامل گروهی بر حفظ و نگهداری دانش (342/0=β) تأثیر مستقیم و با نقش میانجی قابلیتهای فناوری اطلاعات (080/0=β) تأثیر غیرمستقیم و معنیدار دارد. تأثیر مستقیم عوامل سازمانی بر حفظ و نگهداری دانش (631/0=β) و تأثیر غیرمستقیم با نقش میانجی قابلیتهای فناوری اطلاعات (118/0=β) نیز تائید شد. به این مفهوم که با بهبود وضعیت عوامل فردی، گروهی و سازمانی، شرایط حفظ و نگهداری دانش در شرکت نیز ارتقا مییابد. ضمن اینکه استفاده از قابلیتهای فناوری اطلاعات رابطه بین متغیرهای مستقل با متغیر وابسته را تقویت میکند. بهطورکلی میتوان گفت که مدیریت و سازماندهی عوامل فردی، گروهی و سازمانی با بهکارگیری فناوری اطلاعات میتواند به شرکت در حفظ و نگهداری دانش سازمانی بهعنوان یک دارائی ارزشمند کمک، وابستگی شرکت به دانش خارجی را کاهش و فرصت ارزشآفرینی از دارائیهای دانشی را فراهم سازد.
حمیدرضا محمودی؛ نازیلا محرابی؛ عذرا دائی
چکیده
هدف این پژوهش شناسایی مؤلفههای کلیدی ارزیابی عملکرد فناوری دانش از دیدگاه خبرگان است. این پژوهش در سایه پارادایم اثباتگرایی قرار گرفت. جهت گردآوری اطلاعات، روشهای کتابخانهای و میدانی مدنظر بوده است. ابتدا مؤلفههای ارزیابی عملکرد فناوریهای دانش بهوسیله روش دلفی به دست آمد. سپس برای مقایسه این مؤلفهها پرسشنامه ...
بیشتر
هدف این پژوهش شناسایی مؤلفههای کلیدی ارزیابی عملکرد فناوری دانش از دیدگاه خبرگان است. این پژوهش در سایه پارادایم اثباتگرایی قرار گرفت. جهت گردآوری اطلاعات، روشهای کتابخانهای و میدانی مدنظر بوده است. ابتدا مؤلفههای ارزیابی عملکرد فناوریهای دانش بهوسیله روش دلفی به دست آمد. سپس برای مقایسه این مؤلفهها پرسشنامه میان اعضای هیئتعلمی و دانشجویان مقطع دکتری رشته علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاههای دولتی تهران توزیع و جهت تحلیل دادهها از روش AHP استفاده شد. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای Spss 25 و Expert Choice 11 استفاده شد. در مرحله دلفی 10 شاخص اصلی مالی، کیفیت سیستم، زیرساخت سیستمی، کیفیت خدمات فناوری دانش و دانش، معماری فناوری دانش، رابط کاربری، رضایت کاربر در مورد سیستم، ارزش نتایج حاصل از کار، مزایا و منافع درک شده از سیستم و بهروز بودن شناسایی شد. براساس روش تحلیل سلسله مراتبی مؤلفه مالی در درجه اول، کیفیت سیستم در درجه دوم، زیرساخت سیستمی در درجه سوم، رابط کاربری در درجه چهارم، معماری فناوری دانش در درجه پنجم، کیفیت خدمات فناوری دانش در درجه ششم، رضایت کاربر در مورد سیستم در درجه هفتم، ارزش نتایج حاصل از کار در درجه هشتم و مزایا و منافع درک شده از سیستم و بهروز بودن در درجه نهم قرار گرفتند. موضوع موردمطالعه و روش انجام این پژوهش دارای اصالت است. نتایج این پژوهش میتواند در ارزیابی عملکرد فناوریهای دانش موردتوجه قرار گیرد و به کار رود. ارزیابی عملکرد فناوریهای دانش در سازمان منجر به جلوگیری از هدر رفتن هزینه و زمان میشود. با ارزیابی میتوان به پیشروی و بهبود عملکرد سازمان کمک کرد.
مدیریت دانش
مصطفی پهلوان زاده؛ نجلا حریری؛ داریوش مطلبی؛ فهیمه باب الحوائجی
چکیده
هدف پژوهش حاضر طراحی مدل ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش در صنعت نرمافزار با استفاده از شبکه عصبی است. روش پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی است و برای گردآوری دادهها از روش آمیخته با رویکرد اکتشافی استفاده شدهاست. ابتدا از روش کیفی با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مرور پیشینههای پژوهش در ارزیابی عملکرد مدیریت دانش نسبت ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر طراحی مدل ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش در صنعت نرمافزار با استفاده از شبکه عصبی است. روش پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی است و برای گردآوری دادهها از روش آمیخته با رویکرد اکتشافی استفاده شدهاست. ابتدا از روش کیفی با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مرور پیشینههای پژوهش در ارزیابی عملکرد مدیریت دانش نسبت به استخراج شاخصهای مختلف پرداخته شده است. در مرحله دوم بر اساس دادههای گردآوریشده، مطالعهای کمی برای تائید و تصدیق یافتههای بهدستآمده از مرحله کیفی انجام شد. برای مطالعه اکتشافی و استخراج مقولههای مربوطه به عوامل ارزیابی از روش فراترکیب (الگوی سندلوسکی و باروسو) استفاده شد. با روش دلفی فازی، با ابزار پرسشنامه و نظرسنجی از خبرگان به اعتبارسنجی و ارائه شاخصهای نهایی پرداخته شد. روش پژوهش در قسمت کمی توصیفی -پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را تمامی کارشناسان توسعهدهنده نرمافزار و خبرگان حوزه نرمافزار در دانشگاهها و شرکتها تشکیل دادند. حجم نمونه با روش نمونهگیری تصادفی ساده با فرمول کوکران 186 نفر انتخاب شد. بهمنظور گردآوری دادههای کمی از پرسشنامه محققساخته (40 گویهای) استفاده شد که گویههای آن برگرفته از نتایج تحلیل فراترکیب در مرحله اول بود. پایایی پرسشنامهها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب برای عوامل زیرساخت 89/0 و عوامل کارکردی 88/0 برآورد شد. جهت تحلیل دادهها در قسمت کمی از روشهای تحلیل عاملی تأییدی استفاده شده است. 7 مقوله اصلی شامل عوامل فردی، عوامل سازمانی، فناوری و زیرساخت، عوامل کارکردی، ابزارهای مدیرت دانش، عوامل اقتصادی، ابزارهای مدیریت دانش و 29 مقوله فرعی شناسایی شدند. نوآوری پژوهش ساخت مدلی با استفاده از الگوریتمهای شبکه عصبی است که توانایی پیشبینی شاخص ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش و تأثیر هر یک از شاخصها با استفاده از شبکه عصبی در حوزه نرمافزار را دارد. نتایج به دست آماده از پرسشنامه برای ورودی مدل شبکه استفاده شده است، نتایج نشان داد که مؤلفههایی مانند عوامل زیرساخت فناوری و عوامل کارکردی بر روی ارزیابی عملکرد مدیریت دانش در توسعه نرمافزار تأثیر بیشتری میگذارند.
مدیریت اطلاعات و دانش
ریحانه ایزدیان؛ گلنسا گلینی مقدم؛ رضا ملکی
چکیده
هدف پژوهش، بررسی وضعیت فرهنگ، فناوری اطلاعات و ارتباطات و روشهای اشتراکگذاری دانش در میان کارکنان (کتابداران و مدیران) کتابخانههای عمومی شهرستان اهواز است. پژوهش کاربردی و به شیوه پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تمامی کارکنان (مدیران و کتابداران) کتابخانههای عمومی شهرستان اهواز که نمونه پژوهش با روش سرشماری بهدستآمده ...
بیشتر
هدف پژوهش، بررسی وضعیت فرهنگ، فناوری اطلاعات و ارتباطات و روشهای اشتراکگذاری دانش در میان کارکنان (کتابداران و مدیران) کتابخانههای عمومی شهرستان اهواز است. پژوهش کاربردی و به شیوه پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تمامی کارکنان (مدیران و کتابداران) کتابخانههای عمومی شهرستان اهواز که نمونه پژوهش با روش سرشماری بهدستآمده و زمان اجرا، سال 1401 بوده است. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شدهاست که روایی صوری پرسشنامه با نظر متخصصین و پایایی آن، با استفاده از آلفای کرونباخ (90/)0 و دونیمه کردن (85/0) بهدست آمده است. به لحاظ مؤلفههای فرهنگ اشتراکگذاری، رقابت بین کارکنان برای اشتراک دانش با بالاترین میانگین (16/ 3) بهترین وضعیت را داشته است و انگیزه مدیران برای اشتراک دانش با سایر کتابخانهها با میانگین 70/2 در پایینترین وضعیت قرار داشت. همچنین وضعیت اشتراک دانش ازلحاظ روشهای مختلف اشتراک دانش نشان میدهد که مطلوبترین وضعیت مربوط به دورهها و کارگاههای آموزشی با میانگین 55/3، سپس سامانه اتوماسیون اداری با 51/3 و همینطور کیفیت ارتباطات شخصی و غیررسمی میان کتابداران با میانگین 26/3، بوده است. در یک نتیجهگیری کلی، وضعیت اشتراک دانش به لحاظ فرهنگ اشتراکگذاری، شرایط موجود فناوری اطلاعات و ارتباطات و روشهای اشتراک دانش در شرایط خوبی قرار ندارد و کتابخانههای عمومی اهواز، در همه بخشها، نیاز به ارتقاء و بهبود وضعیت دارند.
ارزیابی نظامهای بازیابی اطلاعات و دانش
محمدحسن عظیمی؛ هادی الهایی
چکیده
لایههای وب معنایی در حوزههای مختلف همچون تلفیق دادهها، مهارتیابی، اتاق فکر برخط، سرویسگذاری مجموعههای چندرسانهای، خرید برخط و تعامل بین سامانهها بهکار میرود. به نظر میرسد بهکارگیری وب معنایی در نرمافزارهای مدیریت دانش مسلماً در ارائه اطلاعات مفید مؤثر واقع خواهد شد؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی میزان ...
بیشتر
لایههای وب معنایی در حوزههای مختلف همچون تلفیق دادهها، مهارتیابی، اتاق فکر برخط، سرویسگذاری مجموعههای چندرسانهای، خرید برخط و تعامل بین سامانهها بهکار میرود. به نظر میرسد بهکارگیری وب معنایی در نرمافزارهای مدیریت دانش مسلماً در ارائه اطلاعات مفید مؤثر واقع خواهد شد؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی میزان پیادهسازی فناوری وب معنایی در نرمافزارهای مدیریت دانش است. جامعه آماری پژوهش حاضر سه نرمافزار مدیریت دانش که شامل نرمافزار مدیریت دانش دانا، سامانه جامع مدیریت دانش نداک و نرمافزار MTA share است. دادهها از طریق تدوین سیاهه وارسی بر مبنای مقیاس بله/ خیر، گردآوری شدند و تجزیهوتحلیل دادهها نیز با کمک نرمافزار اکسل انجام شد. یافتهها نشان داد معماری فناوری معنایی در هر شش لایه (یوآرال، ایکسامال، آردیاف، هستیشناسی، فراداده و منطق) در نرمافزارهای مذکور، مورداستفاده و در سطح مطلوبی قرار دارد. ولی ابزارهای معنایی برای جستجو و بازیابی اطلاعات در هر سه لایه (هستیشناسی، آردیاف، فراداده) کاربرد چندانی در این نرمافزارها نداشته و موردتوجه قرار نگرفته است. لذا نتایج پژوهش حاضر نشانگر آن است که نیاز است کاربرد معماری فناوری معنایی در نرمافزارهای سامانه جامع مدیریت دانش نداک و MTA share بیشتر موردتوجه قرار گیرد و از آنها در تمامی لایههای مذکور استفاده شود. همچنین نیاز است که از ابزارهای معنایی برای جستجو و بازیابی اطلاعات در تمامی لایهها (هستیشناسی، آردیاف و فراداده) در نرمافزار مدیریت دانش دانا و سامانه جامع مدیریت دانش نداک استفاده بیشتری شود. با توجه به نتایج در بهکارگیری حوزه کاربرد معماری فناوری وب، در نرمافزار مدیریت دانش دانا نسبت به دو نرمافزار دیگر توجه بیشتری شده است.
مهدی همایون فر؛ آرمان آراسته
چکیده
امروزه موفقیت سازمانها بیش از هر زمان دیگری درگرو کسب مزیت رقابتی بهواسطه عملکرد نوآورانه ناشی از دانشمحوری است. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی نقش رهبری دانشمحور در عملکرد نوآورانه در سازمانهای دولتی استان گیلان پرداخته است. این پژوهش ازنظر روش توصیفی- پیمایشی و ازنظر هدف کاربردی است. جامعه آماری پژوهش شامل سازمانهای ...
بیشتر
امروزه موفقیت سازمانها بیش از هر زمان دیگری درگرو کسب مزیت رقابتی بهواسطه عملکرد نوآورانه ناشی از دانشمحوری است. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی نقش رهبری دانشمحور در عملکرد نوآورانه در سازمانهای دولتی استان گیلان پرداخته است. این پژوهش ازنظر روش توصیفی- پیمایشی و ازنظر هدف کاربردی است. جامعه آماری پژوهش شامل سازمانهای دولتی شهر رشت است که به دلیل در دسترس بودن، بین همه آنها پرسشنامه توزیع گردید. بهمنظور تحلیل دادههای جمعآوریشده نیز از روش مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشاندهنده معنادار بودن تأثیر انتقال دانش بر عملکرد نوآورانه (63/0r =)، بهکارگیری دانش بر عملکرد نوآورانه (26/0r =) و ایجاد دانش بر عملکرد نوآورانه (21/0r =) است. تأثیر انباشت دانش بر عملکرد نوآورانه نیز هم از طریق انتقال دانش و هم بهکارگیری دانش، معنادار است. نهایتاً، بر اساس یافتهها، تأثیر رهبری دانشمحور بر مستندسازی دانش (58/0r=)، تأثیر رهبری دانشمحور بر بهکارگیری دانش (39/0r=) و تأثیر رهبری دانشمحور بر ایجاد دانش (41/0r=) معنادار است. بااینوجود، تأثیر رهبری دانشمحور بر انتقال دانش معنادار نیست. بر اساس نتایج حاصل از مسیرهای غیرمستقیم مدل پژوهش، رهبری دانشمحور بهواسطه متغیرهای ذخیرهسازی و انتقال دانش، بیشترین اثر غیرمستقیم را بر عملکرد نوآورانه شرکتها دارد؛ بنابراین، با تأکید بر ذخیرهسازی دانش از سوی مدیریت سازمان، انتقال دانش و نوآوری بیشترین افزایش را خواهد داشت.
مدیریت دانش
حسن خودروان؛ علی بیرانوند؛ آرمین رجب زاده؛ مهرنوش دارابی
چکیده
نوع پژوهش بر اساس هدف بنیادی و ازنظر روش گردآوری اطلاعات، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان کتابخانههای عمومی استان خوزستان در سال 1399(378 نفر) بودند که با روش نمونهگیری تصادفی ساده و با کمک جدول کوکران 191 نفر بهعنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب شدند. جهت گردآوری دادهها از پرسشنامه محمودی و باقری (۱۳۹۲) ...
بیشتر
نوع پژوهش بر اساس هدف بنیادی و ازنظر روش گردآوری اطلاعات، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان کتابخانههای عمومی استان خوزستان در سال 1399(378 نفر) بودند که با روش نمونهگیری تصادفی ساده و با کمک جدول کوکران 191 نفر بهعنوان نمونه آماری پژوهش انتخاب شدند. جهت گردآوری دادهها از پرسشنامه محمودی و باقری (۱۳۹۲) در بعد مدیریت دانش شخصی و پرسشنامه هرسی و گلداسمیت (۱۹۸۰) در بعد بهرهوری نیروی انسانی استفاده شدهاست. در این پژوهش از آزمون t تک نمونهای برای تعیین معنیداری اختلاف بین متغیرها، آزمون همبستگی پیرسون برای بررسی وجود یا عدم وجود رابطه بین دو متغیر و آزمون t مستقل دو نمونهای و آزمون واریانس در نرمافزار اسپیاساس 24 استفاده شدهاست. نتایج حاصل از یافتههای پژوهش نشان داد که کارکنان کتابخانههای عمومی با کسب نمره 18/3 در سطح مطلوب در مدیریت دانش شخصی قرار دارند. بین مهارتهای مدیریت دانش شخصی، در مهارت توانایی از متوسط بالاتری برخوردار بوده و این نشان داد که از اعتمادبهنفس لازم جهت فراگیری سایر ابعاد مدیریت دانش لازم برخوردارند. برخلاف انتظار، افزایش تجربه و دانش ناشی از بالا رفتن مدرک تحصیلی و سابقه خدمت بر مهارت مدیریت دانش شخصی کارکنان مؤثر واقع نشد و تنها متغیر شخصی سن با مهارتهای مدیریت دانش شخصی ارتباط دارد. متغیر سن به لحاظ برخورداری از تجربه و اعتمادبهنفس بالاتر در این سطح از میانگین نسبت به سایر متغیرها قرار گرفتهاست. مدیریت دانش شخصی نقش بسزایی در موفقیت مدیریت دانش سازمانی دارد. کتابداران کتابخانههای عمومی نیز مانند کارکنان سایر سازمانها نیازمند برخورداری از مهارتهای مدیریت دانش شخصی هستند تا بتوانند عملکرد شخصی و سازمانی را بهبود بخشیده و درنهایت بهرهوری سازمان خود را افزایش دهند. مدیریت دانش شخصی نقش مهمی در فرایند مدیریت دانش برای فرد و سازمان ایفا میکند. مدیریت دانش شخصی به بحث خود کارآمدی و ارزشمندتر ساختن افراد برای سازمان و درنتیجه ایجاد ارزش بیشتر برای تکتک کارکنان میپردازد. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین مدیریت دانش شخصی کتابداران کتابخانههای عمومی با بهرهوری نیروی انسانی در این کتابخانهها پرداختهاست.
مدیریت دانش
مصطفی پهلوان زاده؛ نجلا حریری؛ داریوش مطلبی؛ فهیمه باب الحوائجی
چکیده
صنعت نرمافزار نمودی از مهارتهای نرم و تفکر انتزاعی انسانی. این پژوهش بهمنظور ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش بهعنوان یکی از مهمترین زیرساختهای بهبوددهنده عملکرد در شرکتهای نرمافزاری، بر مبنای رویکرد فراترکیب شده انجامشده است. این پژوهش کاربردی و با روش اسنادی و فراترکیب انجامشده است. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات ...
بیشتر
صنعت نرمافزار نمودی از مهارتهای نرم و تفکر انتزاعی انسانی. این پژوهش بهمنظور ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش بهعنوان یکی از مهمترین زیرساختهای بهبوددهنده عملکرد در شرکتهای نرمافزاری، بر مبنای رویکرد فراترکیب شده انجامشده است. این پژوهش کاربردی و با روش اسنادی و فراترکیب انجامشده است. برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از روش هفت مرحلهای فراترکیب سندلوسکی و باروسو استفاده شده است. یافتهها نشان داد که عوامل سازمانی (فرهنگ، حمایت مدیریت ارشد، استراتژی سازمان، ساختار سازمانی)، عوامل فردی (آموزش، مشارکت کارکنان، دانش و آگاهی نسبت به سیستمهای مدیریت دانش، مقاومت در برابر تغییر)؛ عوامل زیرساخت فناوری (کاربرپسند بودن، امنیت داده و اطلاعات، روشهای ارتباط و همکاری، میزان یکپارچگی سیستمهای سازمانی، کیفیت دانش)؛ فرایند مدیریت دانش (اکتساب دانش، انتقال دانش، خلق دانش)؛ فواید اقتصادی / هزینه (هزینه سرمایه، هزینه عملیاتی) بر روی اریابی عملکرد مدیریت دانش در صنعت توسعه نرمافزار تأثیر میگذارند.
فاطمه حمیدی؛ فهیمه باب الحوائجی؛ نجلا حریری؛ حسین عباسیان
چکیده
این مطالعه با هدف شناسایی شاخصهای آموزش منابع انسانی در بانک ملی ایران با رویکرد مدیریت دانش صورت گرفت، بنابراین از منظر هدف یک مطالعه کاربردی است. روش پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی با رویکرد کیفی و به روشهای فراترکیب و دلفی بود. در مرحله نخست از روش فراترکیب استفاده گردید که ﺟﻤﻌﺎً 156 منبع مرتبط با موضوع پژوهش یافت شد و درنهایت ...
بیشتر
این مطالعه با هدف شناسایی شاخصهای آموزش منابع انسانی در بانک ملی ایران با رویکرد مدیریت دانش صورت گرفت، بنابراین از منظر هدف یک مطالعه کاربردی است. روش پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی با رویکرد کیفی و به روشهای فراترکیب و دلفی بود. در مرحله نخست از روش فراترکیب استفاده گردید که ﺟﻤﻌﺎً 156 منبع مرتبط با موضوع پژوهش یافت شد و درنهایت 71 ﭘﮋوﻫﺶ مورد تحلیل قرار گرفت. پس از شناسایی مقولهها به روش فراترکیب، با روش دلفی فازی، با ابزار پرسشنامه و نظرسنجی از خبرگان به اعتبارسنجی و ارائه شاخصهای نهایی پرداخته شد. در این پژوهش با بررسی و دستهبندی و بومیسازی کدهای توصیفی حاصل از متون، 42 مقوله فرعی شناسایی و با توجه به شباهت و قرابت معنایی آنها، در 9 مقوله اصلی شامل: توانمندی علمی منابع انسانی، صلاحیت رفتاری منابع انسانی، سیاست و قانونگذاری، عوامل اجتماعی، رهبری آموزشی، رویکرد مدیریت دانش، ارزیابی و کنترل کیفیت آموزشی، فرهنگ یادگیری و آموزش منابع انسانی و سه بعد فردی، محیطی و سازمانی طبقهبندی گردید. این پژوهش برای نخستین بار بهطور خاص به شناسایی شاخصهای آموزش منابع انسانی در بانک ملی با رویکرد مدیریت دانش پرداخته است و در سایر نهادهای مالی نیز کاربرد دارد. یافتهها نشان داد در آموزش کارکنان با رویکرد مدیریت دانش، یادگیری، بخش اصلی هر شغل میشود و ضمن آن کارکنان از همدیگر میآموزند و به دیگران یاد میدهند و میتوان نیازهای دانشی کارکنان و سازمان را بهطور موفقیتآمیز تأمین کرد. یادگیری فردی و سازمانی، قابلیتها و توانمندیهای جدیدی در کارکنان ایجاد و این قابلیتها تبدیل به محصول، کالا و خدمات میگردد و سودآوری بانک تضمین میشود.
عباس قائدامینی هارونی؛ رضا ابراهیم زاده دستجردی؛ مهرداد صادقی؛ مجید ماهرانی برزانی
چکیده
هدف این پژوهش شناسایی الگوی ساختاری رابطه بین فرهنگسازمانی (مدل هافستد) و سبکهای رهبری (مدل هرسی و بلانچارد) با مدیریت دانش در بین اعضای هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) بود. روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری دادهها توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه اعضای هیئتعلمی دانشگاه ...
بیشتر
هدف این پژوهش شناسایی الگوی ساختاری رابطه بین فرهنگسازمانی (مدل هافستد) و سبکهای رهبری (مدل هرسی و بلانچارد) با مدیریت دانش در بین اعضای هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) بود. روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری دادهها توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه اعضای هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) به تعداد نفر 380 تشکیل دادند که از طریق فرمول کوکران تعداد 180 نفر بهعنوان نمونه از طریق روش طبقهای متناسب با حجم انتخاب شدند و ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد فرهنگسازمانی هافستد (2001)، پرسشنامه استاندارد سبکهای رهبری (مدل هرسی و بلانچارد) (1986) و پرسشنامه استاندارد مدیریت دانش لاوسون (۲۰۰۳) بود. روایی پرسشنامهها بر اساس روایی محتوایی با استفاده ازنظر صاحبنظران، صوری بر مبنای دیدگاه تعدادی از جامعه آماری و سازه با روش تحلیل عاملی موردبررسی قرار گرفتند و پس از اصطلاحات لازم روایی مورد تائید قرار گرفت و از سوی دیگرپایایی پرسشنامهها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب برای فرهنگسازمانی 89/0 و سبکهای رهبری 88/0 و پرسشنامه مدیریت دانش 90/0 برآورد شد و تجزیهوتحلیل دادهها در دو سطح توصیفی و استنباطی مشتمل بر ضریب همبستگی پیرسون و الگوسازی معادله ساختاری (SEM) انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که فرهنگسازمانی و سبکهای رهبری با مدیریت دانش در بین اعضای هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) رابطه معنیدار دارد (p<0/05) نتایج حاصل از الگوسازی معادله ساختاری ((SEM نشان داد که فرهنگسازمانی و سبکهای رهبری بر مدیریت دانش تاثیر دارد.
طیبه آباش؛ فهیمه باب الحوائجی؛ داریوش مطلبی
چکیده
یکی از عواملی که منجر به موفقیت مدیریت دانش در سازمان می شود، ممیزی دانش است. در تحقیق حاضر هدف ارائه الگوی تحلیل عاملی ممیزی دانش در کتابخانه های دانشگاهی ایران بود.روش اجرای پژوهش حاضر پیمایشی-توصیفی بود و جهت بررسی روابط بین متغیرها از الگوی معادلات ساختاری بهره گرفته شده است. جامعه آماری تحقیق در بخش کمی شامل مدیران نهایی و مدیران ...
بیشتر
یکی از عواملی که منجر به موفقیت مدیریت دانش در سازمان می شود، ممیزی دانش است. در تحقیق حاضر هدف ارائه الگوی تحلیل عاملی ممیزی دانش در کتابخانه های دانشگاهی ایران بود.روش اجرای پژوهش حاضر پیمایشی-توصیفی بود و جهت بررسی روابط بین متغیرها از الگوی معادلات ساختاری بهره گرفته شده است. جامعه آماری تحقیق در بخش کمی شامل مدیران نهایی و مدیران بخش های کتابخانه های مرکزی دانشگاه های وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری بود. روش نمونه گیری کتابخانه ها، با توجه به پراکندگی آن ها در کل کشور ابتدا به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای و سپس به روش هدفمند کتابخانه مرکزی بزرگترین دانشگاه مرکز استان انتخاب شدند. تعداد 300 پرسشنامه در بین آنان توزیع شد که از این تعداد به 279 پرسشنامه پاسخ داده شد. برای جمعآوری دادهها در این پژوهش از مطالعات کتابخانهای به منظور جمعآوری ادبیات نظری و پژوهشی استفاده گردید و همچنین به منظور جمعآوری دادههای آماری از روش میدانی با ابزار پرسشنامه استفاده گردید.براساس یافته ها بیشترین درصد به متغیر تحلیل جریان دانش (83/47) و کمترین درصد به ترسیم نقشه دانش (57/18) اختصاص دارد.استفاده از ممیزی دانش در کتابخانه های دانشگاهی منجر به جریان دانش می شود و مدل مناسب برای این سازمانها شامل ابعاد و مولفه های ممیزی دانش است که باید راهنمای عمل مدیران کتابخانه های دانشگاهی قرار گیرد.
هدی هماوندی؛ یعقوب نوروزی؛ شاهد رشیدی
چکیده
هدف پژوهش حاضر باهدف تحلیل کیفی و کمی مطالعات مربوط به کاربرد هستیشناسیها در مدیریت دانش بهمنظور شناسایی این کاربردها و همچنین محورهای موضوعی عمده و ابعاد آنها انجام شده است. روش مطالعه پیشرو توصیفی- تحلیلی است که با استفاده از روش مرور نظاممند پتیگرو و رابرت(2008) انجامشده و در آن برای تحلیل متون و مصورسازی یافتهها از ...
بیشتر
هدف پژوهش حاضر باهدف تحلیل کیفی و کمی مطالعات مربوط به کاربرد هستیشناسیها در مدیریت دانش بهمنظور شناسایی این کاربردها و همچنین محورهای موضوعی عمده و ابعاد آنها انجام شده است. روش مطالعه پیشرو توصیفی- تحلیلی است که با استفاده از روش مرور نظاممند پتیگرو و رابرت(2008) انجامشده و در آن برای تحلیل متون و مصورسازی یافتهها از روش تحلیل محتوا با نرمافزار مکسکیودیای و دیتارپر استفاده شده است. یافتهها تحلیل مطالعات حوزه کاربرد هستیشناسیها در مدیریت دانش ضمن ارائه فراوانی موضوعات، وضعیت استنادی مطالعات و روند تغییر موضوعات در بازه زمانی بررسیشده نشان داد این پژوهشها شامل پنج محور موضوعی اصلی به این شرح هستند: ساخت و ایجاد هستیشناسی در حوزه مدیریت دانش، طراحی سیستمهای مدیریت دانش بر اساس هستیشناسی، استفاده از هستیشناسی در فرایند مدیریت دانش، نقش و همافزایی هستیشناسیها در مدیریت دانش و چالشها و رهنمودهای استفاده از هستیشناسی در مدیریت دانش. نتیجهگیری اگرچه پژوهشها به ابعاد مختلف کاربرد هستیشناسی در مدیریت دانش بهعنوان یک ابزار کمککننده برای تسهیل مراحل مختلف فرایندهای مدیریت دانش پرداختهاند، اما تمرکز اغلب مطالعات بر ابعاد نظری باعث فقدان پیوند و درک واقعی و عملی از استفاده از ظرفیتهای هستیشناسی در این حوزه شده است. اصالت اثر این مطالعه نخستین پژوهشی است که به تحلیل کیفی و کمی مطالعات حوزه کاربرد هستیشناسی در مدیریت دانش پرداخته است. نتایج آن میتواند بهمنظور توسعه هستیشناسی خاصِ این دامنه مورداستفاده قرار گیرد و با ارائه کاربردهای متصور برای هستیشناسی در دامنه مدیریت دانش، رهنمون محققان جهت استفاده از این پتاسیلها باشد.
