فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی

مقاله پژوهشی ذخیره و بازیابی اطلاعات

استفاده از انتخابگرهای پویا و هوش مصنوعی برای مقاوم سازی کدهای بازیابی اطلاعات وب

فرناز تقی زاده کورایم؛ محمدرضا کاباران زاد قدیم؛ سیدعبداله امین موسوی

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 1-24

https://doi.org/10.22054/jks.2026.89870.1753

چکیده

امروزه پایداری و تاب‌آوری کدهای برداشت اطلاعات از وب یکی از چالش‌های اصلی در حوزه مهندسی نرم‌افزار و داده‌کاوی است، به‌ویژه زمانی که وب‌سایت‌های هدف از ساختارهای پویا استفاده می‌کنند. کتابخانه سلنیوم به‌عنوان یکی از پرکاربردترین ابزارهای برداشت اطلاعات وب، در بسیاری از پروژه‌های صنعتی و پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرد، ... بیشتر امروزه پایداری و تاب‌آوری کدهای برداشت اطلاعات از وب یکی از چالش‌های اصلی در حوزه مهندسی نرم‌افزار و داده‌کاوی است، به‌ویژه زمانی که وب‌سایت‌های هدف از ساختارهای پویا استفاده می‌کنند. کتابخانه سلنیوم به‌عنوان یکی از پرکاربردترین ابزارهای برداشت اطلاعات وب، در بسیاری از پروژه‌های صنعتی و پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما حساسیت بالای آن نسبت به تغییر عناصر صفحه اغلب منجر به بروز خطا، توقف سیستم و نیاز به اصلاحات مکرر کد می‌شود. این پژوهش با ارائه روش نوین مبتنی بر استفاده هم‌زمان از «انتخابگرهای پویا» و یک لایه تصمیم‌گیری مبتنی بر هوش مصنوعی، رویکردی کاربردی، قابل اعتماد و منعطف برای مقاوم‌سازی کدهای سلنیوم ارائه می‌دهد. در این مطالعه، برداشت اطلاعات از وب‌سایت دیجی‌کالا در بازه زمانی دو ساله، با تناوب هفتگی انجام شد. روش پیشنهادی با تحلیل رفتار المان‌های صفحه، به‌طور خودکار انتخابگرهای مناسب را جایگزین و در صورت خطا از چندین استراتژی هوشمند استفاده می‌کند. این رویکرد پایداری و اطمینان اجرای سلنیوم را در برابر تغییرات سایت افزایش داده و می‌تواند الگویی کارآمد برای سامانه‌های جمع‌آوری داده از وب در محیط‌های پویا باشد. نتایج تجربی نشان داد هنگامی که از روش پیشنهادی جهت انتخاب خودکار و هوشمند المان‌های HTML استفاده شد، تمامی برداشت‌ها بدون خطا و بدون نیاز به تغییر دستی کد انجام شدند. اما هنگام عدم استفاده از این روش، 67 برداشت نیازمند اصلاح مستقیم انتخابگرهای کد توسط توسعه‌دهنده بودند. این اختلاف عملکرد نشان می‌دهد که استفاده از مدل ارائه‌شده باعث کاهش چشمگیر هزینه نگه‌داری، زمان توسعه و ریسک شکست اجرای عملیات استخراج داده می‌شود.

مقاله پژوهشی

پیش‏‌بینی تعداد استنادات دریافتی حوزه فیزیک ذرات در اسکوپوس به کمک نمرات دگرسنجی پلام‏ایکس

علی بیرانوند؛ افسانه بذرافشان؛ علی شجاعی فرد

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 25-44

https://doi.org/10.22054/jks.2023.71392.1551

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی قدرت پیش‏بینی تعداد استنادات دریافتی مدارک حوزه فیزیک ذرات در پایگاه اسکوپوس از طریق نمرات دگرسنجی، به سنجش رابطه بین نمرات دگرسنجی مربوط به مدارک پراستناد حوزه فیزیک ذرات در پایگاه پلام‏ایکس و تعداد استنادات دریافتی در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع بنیادی است که به شیوه توصیفی ... بیشتر این پژوهش با هدف بررسی قدرت پیش‏بینی تعداد استنادات دریافتی مدارک حوزه فیزیک ذرات در پایگاه اسکوپوس از طریق نمرات دگرسنجی، به سنجش رابطه بین نمرات دگرسنجی مربوط به مدارک پراستناد حوزه فیزیک ذرات در پایگاه پلام‏ایکس و تعداد استنادات دریافتی در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع بنیادی است که به شیوه توصیفی و با رویکرد دگرسنجی صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل 5702 عنوان مقاله حوزه فیزیک ذرات است که بین سال‌های 2000-2019 در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس نمایه شده‏اند. نمونه آماری تحقیق شامل 103 عنوان مقاله است که توسط پایگاه اسکوپوس به‌عنوان پراستنادترین مقالات حوزه فیزیک ذرات معرفی شده‏اند. به‌منظور بررسی رابطه شاخص‌‏های علم‌‏سنجی مقالات موردبررسی در پایگاه‌‏های اطلاعاتی و سنجه‏‌های حاصل از حضور این مقالات در شبکه‏‌های اجتماعی، علاوه بر آزمون‌های آمار توصیفی، از آزمون‌های همبستگی و رگرسیون چندگانه جهت بررسی رابطه بین متغیرهای پژوهش استفاده شده است. نرم‌افزارهای موردکاربرد در این پژوهش، اکسل و اس‌‏پی‌‏اس‌‏اس ویرایش 23 هستند. یافته‌‏های حاصل از بررسی رابطه همبستگی بین تعداد استنادات اسکوپوس و نمرات دگرسنجی پلام‏ایکس نشان می‏‌دهد که رابطه قوی بین تعداد استنادات پلام‏ایکس و اسکوپوس برقرار است. همچنین بین ذکر و یادداشت پلام‏ایکس با تعداد استنادات دریافتی در اسکوپوس رابطه معناداری وجود دارد؛ اما بین کاربرد پلام‏ایکس و شبکه‌‏های اجتماعی رابطه‏ای وجود ندارد. نتایج آزمون رگرسیون بین متغیرهای پژوهش نشان می‏دهد که به ترتیب استنادات پلام‏ایکس 85 درصد، دریافت‏ها 62 درصد، کاربردها 60 درصد، مشاهدات 55 درصد و شبکه‏های اجتماعی 47 درصد استنادات دریافتی مدارک حوزه فیزیک ذرات در پایگاه اسکوپوس را پیش‌‏بینی می‏‌کنند. نتایج نشان داد که نمرات دگرسنجی به‌دست‌آمده از انتشار، مشاهده، استفاده و استناد در پلام ایکس، قدرت پیش‏‌بینی استنادات دریافتی در اسکوپوس را دارند؛ بنابراین می‌‏توان نتیجه گرفت که افزایش فعالیت در پلام‏ایکس، زمینه جذب استنادات بیشتر در اسکوپوس را فراهم می‏‌کنند.

مقاله مروری نظام‌ها و فناوری‌های مدیریت دانش

مطالعه روند توسعه نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای از نظام یکپارچه کتابخانه‌ای به پلتفرم خدمات کتابخانه‌ای

الهه حسن زاده دیزجی؛ عصمت مومنی؛ سمانه نوذر؛ مریم پاکدامن نایینی؛ نسترن پورصالحی؛ زینب بیرانوند؛ فاطمه زرین کمر

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 45-75

https://doi.org/10.22054/jks.2024.81622.1669

چکیده

کتابخانه‌ها همواره متناسب با تغییرات نیازهای اطلاعاتی کاربران، منابع، امکانات و خدمات خود را توسعه داده‌اند و نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای این تحول، نقشی اساسی در تکامل خدمات کتابخانه‌ای ایفا کرده‌اند. پژوهش حاضر باهدف بررسی سیر تحول و تکامل نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای و تبیین چشم‌انداز آینده ... بیشتر کتابخانه‌ها همواره متناسب با تغییرات نیازهای اطلاعاتی کاربران، منابع، امکانات و خدمات خود را توسعه داده‌اند و نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای این تحول، نقشی اساسی در تکامل خدمات کتابخانه‌ای ایفا کرده‌اند. پژوهش حاضر باهدف بررسی سیر تحول و تکامل نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای و تبیین چشم‌انداز آینده آن‌ها انجام شد. این پژوهش با رویکرد تاریخی و به روش مرور روایتی و شواهد پژوهشی انجام شد و مطالعات داخلی و خارجی منتشرشده از دهه 1950 میلادی تاکنون موردبررسی و تحلیل قرار گرفتند. همچنین نمونه‌های شاخص نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای به‌منظور تبیین روند تحول و ویژگی‌های آن‌ها مطالعه شدند. یافته‌ها نشان دادند که نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای از سامانه‌های اولیه خودکارسازی و مدیریت داده‌های کتاب‌شناختی به سامانه‌های یکپارچه، نرم‌افزارهای مبتنی بر وب و سامانه‌های تعاملی تکامل یافته‌اند و در نسل جدید به سمت پلتفرم‌های خدمات کتابخانه‌ای با قابلیت ارتباط و تعامل میان ذی‌نفعان مختلف حرکت کرده‌اند. همچنین بررسی نرم‌افزارهای نسل جدید ازجمله دبلیو. ام. اس، آلما، فولیو، بلوکلاود، سییرا، اوپن‌اسکایس و فولت، ویژگی‌ها و ظرفیت‌های این رویکرد نوین را آشکار ساخت. نتایج این پژوهش نشان داد که شناخت روند تاریخی تحول نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای می‌تواند در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آینده کتابخانه‌ها مؤثر باشد و توسعه نسل جدید خدمات کتابخانه‌ای بر پایه فناوری‌های پلتفرمی و ویژگی‌هایی همچون قابلیت سازگاری، پیچیدگی، آزمایش‌پذیری، مشاهده‌پذیری و مزیت نسبی شکل خواهد گرفت. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود شرکت‌های توسعه‌دهنده نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای در ایران، قابلیت‌های محصولات خود را با ویژگی‌های نرم‌افزارهای نسل جدید تطبیق داده و مسیر تحول خدمات کتابخانه‌ای را با مشارکت ذی‌نفعان مختلف دنبال کنند.

مقاله پژوهشی مدیریت اطلاعات و دانش

بررسی مجموعه منابع دیجیتالی کتابخانه‌های دیجیتالی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران

مهدی علیپور حافظی؛ ساجده خیرآبادی؛ میترا صمیعی

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 77-103

https://doi.org/10.22054/jks.2022.67747.1502

چکیده

هدف اصلی پژوهش شناسایی وضعیت موجود مجموعه منابع دیجیتالی کتابخانه‌های دیجیتالی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران و ارائه راهکار جهت بهبود وضعیت آن‌ها است. در این راستا منابع دیجیتالی کتابخانه‌های دیجیتالی ازنظر تنوع قالب‌ها، فرمت‌ها، به‌روز بودن منابع اطلاعاتی و حوزه‌های موضوعی منابع اطلاعاتی مطالعه شد و همچنین نقاط قوت، ضعف، ... بیشتر هدف اصلی پژوهش شناسایی وضعیت موجود مجموعه منابع دیجیتالی کتابخانه‌های دیجیتالی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران و ارائه راهکار جهت بهبود وضعیت آن‌ها است. در این راستا منابع دیجیتالی کتابخانه‌های دیجیتالی ازنظر تنوع قالب‌ها، فرمت‌ها، به‌روز بودن منابع اطلاعاتی و حوزه‌های موضوعی منابع اطلاعاتی مطالعه شد و همچنین نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای مجموعه منابع دیجیتالی جامعه موردنظر شناسایی شد. پژوهش بر اساس معیار هدف در گروه پژوهش‌های کاربردی و معیار زمان گردآوری داده‌ها در گروه پژوهش‌های پیمایشی، بر اساس معیار ماهیت داده‌ها و مبنای پژوهش یک پژوهش کمی و معیار خصوصیات موضوع یا مسئله‌پژوهش یک پژوهش همبستگی یا همخوانی، بر اساس معیار انواع پژوهش بر اساس نوع داده پژوهشی با داده‌های دست‌اول و روش جمع‌آوری اطلاعات یک پژوهش میدانی با استفاده از تکنیک سیاهه وارسی و بر اساس معیار میزان ژرفایی یک پژوهش پهنانگر است. جامعه آماری، کلیه کتابخانه‌های دیجیتالی دانشگاه‌های دولتی سطح شهر تهران است. برای تدوین راهکارها و آگاهی از شرایط و تحلیل و ارزیابی وضعیت جامعه موردبررسی از ابزار سوات استفاده شده است و برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار آماری اس. پی. اس. اس و نرم‌افزار صفحه گسترده استفاده شده است. توزیع فراوانی نوع کتابخانه حاکی از آن است که 15 کتابخانه معادل 78.9 درصد دارای وابستگی سازمانی وزارت علوم و تحقیقات و فناوری و 4 کتابخانه معادل 21.1 درصد دارای وابستگی سازمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده‌اند. توزیع فراوانی قدمت کتابخانه در این پژوهش حاکی از آن است که 6 مورد از کتابخانه‌ها معادل 31.6 درصد تازه‌تأسیس هستند. 50 درصد از کتابخانه‌ها نوع قالب مورداستفاده در منابع اطلاعاتی خود را متن گزارش نموده‌اند. 25.4 درصد از کتابخانه‌ها نوع منبع دیجیتالی موجود خود را کتاب الکترونیکی گزارش نموده‌اند. تمام کتابخانه‌ها نیز فرمت منبع دیجیتالی خود را پی. دی. اف گزارش نموده‌اند. نتایج بررسی وضعیت مجموعه منابع دیجیتالی کتابخانه‌های دیجیتالی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران نشان داد؛ که در حال حاضر دانشگاه‌های دولتی شهر تهران بیشتر شبیه به کتابخانه الکترونیکی هستند و تا تبدیل‌شدن به کتابخانه دیجیتالی فاصله زیادی دارند.

مقاله پژوهشی مدیریت اطلاعات و دانش

شناسایی شاخص های اشاعه دانش با رویکرد تحول دیجیتال در کتابخانه های پژوهشی: یک مطالعه فراترکیب

مریم راثی؛ زهره میرحسینی؛ فاطمه نوشین فرد

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 105-141

https://doi.org/10.22054/jks.2025.86764.1729

چکیده

این مطالعه با هدف شناسایی مولفه های اشاعه دانش با رویکرد تحول دیجیتال در کتابخانه های مراکز پژوهشی علوم تغذیه و صنایع غذایی صورت گرفت و یک مطالعه کاربردی می باشد. رویکرد پژوهش حاضر کیفی بوده و با استفاده از روش های فراترکیب و دلفی صورت گرفته است. در مرحله اول از روش فراترکیب استفاده گردید که جمعا351 منبع مرتبط با موضوع پژوهش یافت شد و ... بیشتر این مطالعه با هدف شناسایی مولفه های اشاعه دانش با رویکرد تحول دیجیتال در کتابخانه های مراکز پژوهشی علوم تغذیه و صنایع غذایی صورت گرفت و یک مطالعه کاربردی می باشد. رویکرد پژوهش حاضر کیفی بوده و با استفاده از روش های فراترکیب و دلفی صورت گرفته است. در مرحله اول از روش فراترکیب استفاده گردید که جمعا351 منبع مرتبط با موضوع پژوهش یافت شد و در نهایت 50 منبع مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پس از شناسایی مقوله ها به روش فراترکیب با روش دلفی و ابزار پرسشنامه و نظرسنجی از 20 نفر از خبرگان موضوعی به اعتبار سنجی و ارائه شاخص های نهایی پرداخته شد. در این پژوهش با بررسی و دسته بندی کدهای توصیفی حاصل از متون، 75 مقوله فرعی شناسایی و با توجه به تشابه و قرابت معنایی در 29 مقوله اصلی و 9 بعد طبقه بندی گردید. نوآوری(ارزش) در این مطالعه شناسایی مولفه های اشاعه دانش با تلفیق رویکرد تحول دیجیتال است که می تواند درانواع کتابخانه ها نیز کاربرد داشته باشد. اشاعه دانش با تحول دیجیتال در کتابخانه‌ها تنها با اتکا به فناوری محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند ترکیبی از زیرساخت‌های قوی، نیروی انسانی ماهر، و کاربرمحور، فرهنگ غنی ، امنیت اطلاعات و مدیریت دانش یکپارچه و ارتباطات موثر است. کتابخانه‌هایی که این راهکارها را به کار گیرند، می‌توانند به عنوان قطب‌های دانش دیجیتال درعصر اطلاعات و ارتباطات عمل کنند.کلیدواژه ها: اشاعه دانش، اشاعه اطلاعات، انتقال دانش، تحول دیجیتال، شبکه های اجتماعی، کتابخانه های پژوهشی علوم و صنایع غذایی

مقاله پژوهشی

خودسازماندهی در نظام‌های اجتماعی با تاکید بر اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی

محبوبه ربیعی؛ زویا آبام

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 143-166

https://doi.org/10.22054/jks.2022.68794.1520

چکیده

خودسازماندهی به مفهوم توانایی سیستم‌های بیولوژیکی، طبیعی و جامعه در تغییر ساختار خود توسط خودشان در طی روند تعامل شان با محیط و یکی از اصول مهم سیبرنتیک و مفهومی هسته‌ای و مهم از علم سیستم‌هاست. خودسازماندهی گرچه ریشه در زیست‌شناسی و فیزیک دارد، اما نظام‌های اجتماعی ، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی را نیز به دلیل دارا بودن ویژگی‌های ... بیشتر خودسازماندهی به مفهوم توانایی سیستم‌های بیولوژیکی، طبیعی و جامعه در تغییر ساختار خود توسط خودشان در طی روند تعامل شان با محیط و یکی از اصول مهم سیبرنتیک و مفهومی هسته‌ای و مهم از علم سیستم‌هاست. خودسازماندهی گرچه ریشه در زیست‌شناسی و فیزیک دارد، اما نظام‌های اجتماعی ، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی را نیز به دلیل دارا بودن ویژگی‌های نظام‌های خودسازمانده( همچون پیچیدگی، پویایی، عدم تعادل، خودجوشی، میان کنش، بازآفرینی، خودمحافظتی، هم افزایی، بازخورد مثبت و منفی و. . . ) می توان خودسازمانده در نظر گرفت . جامعه را می‌توان به عنوان نظامی خودآفرین و خودسازمانده توصیف کرد که قادر است با میان کنش‌ها و تعاملات ساختاری و کنش‌گران اجتماعی و بر مبنای فعالیت‌های خلاق انسان به بازتولید و سازماندهی خود بپردازد. اینترنت نیز به عنوان یک نظام فناورانه – اجتماعی ( متشکل از یک زیر سیستم فناورانه یا شبکه‌ای متشکل از شبکه‌های رایانه‌ای و زیر سیستم اجتماعی یا شبکه‌ای متشکل از شبکه‌های ارتباطات اجتماعی) و شبکه‌ای از شبکه‌ها است که عامل انسانی در خودسازماندهی وب نقش اساسی ایفا می‌کند . مطالعه حاضر به شیوه مرور مفهومی و با هدف تبیین اصل خودسازماندهی در نظام‌های اجتماعی بویژه اینترنت و شبکه‌های اجتماعی مجازی انجام شده است.

مقاله پژوهشی مدیریت دانش

تاثیر فرهنگ سازمانی بر پنهان سازی دانش با نقش میان جی بی نزاکتی در محیط کار و طرد شدگی در محیط کار

مجید ماهرانی برزانی؛ مهرداد صادقی ده چشمه؛ علی رشیدپور

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 167-192

https://doi.org/10.22054/jks.2023.70348.1540

چکیده

هدف این پژوهش تعیین تاثیر فرهنگ سازمانی بر پنهان سازی دانش با نقش میان جی بی نزاکتی در محیط کار و طرد شدگی در محیط کار بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه کارکنان دانشگاه های استان چهارمحال و بختیاری بودند، که تعداد آن ها 2255 نفر است، با توجه به حجم هر منطقه ... بیشتر هدف این پژوهش تعیین تاثیر فرهنگ سازمانی بر پنهان سازی دانش با نقش میان جی بی نزاکتی در محیط کار و طرد شدگی در محیط کار بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه کارکنان دانشگاه های استان چهارمحال و بختیاری بودند، که تعداد آن ها 2255 نفر است، با توجه به حجم هر منطقه با استفاده از فرمول کوکران 660 نفر حجم نمونه انتخاب گردید و افراد نمونه با استفاده از روش نمونه گیری طبقه‌ای متناسب با حجم هر طبقه نتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش نامه استاندارد بی نزاکتی در محیط کار کورتینا و همکاران (2001)، پرسش نامه استاندارد فرهنگ سازمانی جاغرق و همکاران (2012)و پرسش نامه استاندارد پنهان سازی دانش کانلی و همکاران (2012)و پرسشنامه استاندارد طرد شدگی در محیط کار فریس و همکاران( 2008)بود که روایی پرسشنامه ها بر اساس روایی محتوایی، صوری و سازه مورد بررسی قرار گرفتند و پس از اصطلاحات لازم روایی مورد تائید قرار گرفت و از سوی دیگرپایایی پرسش نامه ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 89/0 ، 88/0 ، 87 /0 و 90/0 برآورد شد نتایج پژوهش نشان داد که فرهنگ سازمانی با پنهان کردن دانش رابطه معناداری دارد و علاوه بر این، طرد شدگی در محیط کار و بی نزاکتی در محیط کار به عنوان میانجی کانال های مثبتی بین فرهنگ سازمانی و پنهان کردن دانش ایجاد می کنند.

مقاله پژوهشی بازیابی نظام‌های هوشمند

تبیین رابطه بین مدیریت سایبرنتیک با اثربخشی سازمانی از دیدگاه معلمان هنرستان‌های آموزش‌وپرورش

مریم ابوطالبی؛ زهرا اباذری

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 193-209

https://doi.org/10.22054/jks.2022.68599.1517

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین رابطه بین مدیریت سایبرنتیک با اثربخشی معلمان هنرستان‌های ناحیه 3 آموزش‌وپرورش شهر اصفهان به روش توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی به انجام رسیده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان ناحیه 3 آموزش‌وپرورش شهر اصفهان به تعداد 500 نفر است که حجم نمونه با استفاده جدول کرجسی - مورگان تعداد 217 نفر برآورد گردید. برای انتخاب ... بیشتر این پژوهش با هدف تبیین رابطه بین مدیریت سایبرنتیک با اثربخشی معلمان هنرستان‌های ناحیه 3 آموزش‌وپرورش شهر اصفهان به روش توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی به انجام رسیده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان ناحیه 3 آموزش‌وپرورش شهر اصفهان به تعداد 500 نفر است که حجم نمونه با استفاده جدول کرجسی - مورگان تعداد 217 نفر برآورد گردید. برای انتخاب نمونه‌ها از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شده است. برای گردآوری داده‌های موردنیاز پژوهش از پرسش‌نامه استاندارد بیرن بائوم (1988) و پرسش‌نامه اثربخشی پارسونز (1969) استفاده شده است. پایایی پرسش‌نامه هر یک از پرسش‌نامه‌ها بر اساس ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 81/0 و 79/0 محاسبه شد. برای تعیین نرمال بودن توزیع داده‌ها از فرمول کولموگروف - اسمیرنف، برای تعیین پایایی ابزارهای گردآوری داده‌ها از ضریب آلفای کرونباخ و برای آزمون فرضیه‌ها از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS26 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که از دیدگاه معلمان هنرستان‌های شهر اصفهان بین مدیریت سایبرنتیک با اثربخشی به میزان 412/0 و با هر یک از مؤلفه‌های آن (نوآوری، تعهد سازمانی، رضایت شغلی و سلامت سازمانی) به ترتیب به میزان 428/0، 398/0، 527/0 و 417/0 رابطه مثبت وجود دارد.

مقاله پژوهشی نظریه‌های اطلاعات و دانش

تصمیمات سیاسی سازمانی و نوآوری در تعامل با پنهان‌سازی دانش

مصطفی حیدری هراتمه

دوره 13، شماره 46 ، فروردین 1405، صفحه 211-231

https://doi.org/10.22054/jks.2023.74228.1583

چکیده

تصمیمات سیاسی سازمانی، رفتارهایی هستند که در شرح وظایف فرد پیش‌بینی نشده‌اند و یک فرد می‌کوشد باتکیه‌بر آن‌ها، بر دیگران نفوذ کرده و روی آن‌ها تأثیر بگذارد. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی تصمیمات سیاسی سازمانی و نوآوری در تعامل با پنهان‌سازی دانش در نظر گرفته شد. در این راستا 184 استاد هیات علمی و حق‌التدریس دانشگاه آزاد اسلامی ... بیشتر تصمیمات سیاسی سازمانی، رفتارهایی هستند که در شرح وظایف فرد پیش‌بینی نشده‌اند و یک فرد می‌کوشد باتکیه‌بر آن‌ها، بر دیگران نفوذ کرده و روی آن‌ها تأثیر بگذارد. ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی تصمیمات سیاسی سازمانی و نوآوری در تعامل با پنهان‌سازی دانش در نظر گرفته شد. در این راستا 184 استاد هیات علمی و حق‌التدریس دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق به صورت تمام شماری به‌عنوان نمونه تعیین گردید. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های پنج گزینه‌ایی لیکرت تصمیمات سیاسی سازمانی 12 گوی‌های کاجمار و فریس (1991)، پنهان‌سازی دانش سه گویه‌ای سرنکو و بونتیس (2016)، نوآوری افراد 13 گویه‌الی ژوو و جورج (2001) و تعهد حرفه‌ای 5 گوی‌های چانگ و چوی (2007)، جمع‌آوری و فرضیه‌ها با استفاده از روش معادلات ساختاری و آزمون سوبل و با استفاده از نرم‌افزار آموس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد: تصمیمات سیاسی سازمانی می‌تواند تأثیر مستقیمی بر نوآوری افراد و همچنین تأثیر غیر مستقیم از طریق پنهان‌سازی دانش داشته باشد. علاوه بر این دریافت شد که رابطه مثبت بین تصمیمات سیاسی سازمانی و پنهان‌سازی دانش با تعهد حرفه‌ای تعدیل شده است به این صورت که افراد با سطح بالایی از تعهد حرفه‌ای، تمایل بیشتری دارند جهت دستیابی به اهداف شغلی خود حتی در یک محیط‌کاری سیاسی، کمتر درگیر تصمیمات پنهان‌سازی دانش شوند؛ بنابراین توصیه می‌شود مدیران سازمان‌هایی که در آنها نوآوری مهم است، محیط سیاسی کمتری را تشویق کنند و اشتراک‌گذاری دانش را تشویق و تعهد حرفه‌ای آنها را افزایش دهند.

شناسایی شاخص‌های مدیریت دانش و وضعیت پیاده‌سازی آن‌ها؛ (مطالعه موردی: دانشگاه کردستان))

دوره 2، شماره 5 ، بهمن 1394، ، صفحه 1-24

https://doi.org/10.22054/jks.2016.2695

چکیده

امروزه دانش و سرمایه‌های فکری سازمان‌ها یکی از مزیت‌های اصلی رقابت محسوب می‌شود و می‌توان اذعان داشت که دانش، قلب اقتصاد جهانی است و این امر مستلزم شناسایی عوامل کلیدی موفقیت و اقدام عملی برمبنای این عوامل تأثیرگذار در مراحل مختلف طراحی و استقرار سیستم مدیریت دانش است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی مؤلفه‌های مدیریت دانش و وضعیت ... بیشتر

رابطه ی عوامل جمعیت شناختی و میزان پیاده سازی مدیریت دانش از دیدگاه کارکنان شرکت پالایش نفت اصفهان

دوره 2، شماره 4 ، مهر 1394، ، صفحه 67-86

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه عوامل جمعیت شناختی و میزان پیاده سازی مدیریت دانش از دیدگاه کارکنان شرکت پالایش نفت اصفهان انجام شد. روش: تحقیق حاضر از نوع کاربردی و به روش پیمایشی - توصیفی و جامعه پژوهش 2454 تو و با استفاده از فرمول نمونه گیری کوهن 368 تو کارکنان شرکت پالایش نفت اصفهان است. تمام کارکنان این شرکت بود. به منظور تعیین ... بیشتر هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه عوامل جمعیت شناختی و میزان پیاده سازی مدیریت دانش از دیدگاه کارکنان شرکت پالایش نفت اصفهان انجام شد. روش: تحقیق حاضر از نوع کاربردی و به روش پیمایشی - توصیفی و جامعه پژوهش 2454 تو و با استفاده از فرمول نمونه گیری کوهن 368 تو کارکنان شرکت پالایش نفت اصفهان است. تمام کارکنان این شرکت بود. به منظور تعیین حجم نمونه از فرمول نمونه گیری کوهن استفاده شد. روش نمونه گیری، تصادفی طبقه ای و ابزارگردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته، با مقیاس پنج درجه ای لیکرت بود که پایایی آن بر حسب ضریب آلفای کرونباخ مقدار 0.94 بدست آمد. برای تحلیل پاسخنامه های دریافتی، در سطح آمار توصیفی از فراوانی و میانگین و در سطح آمار استنباطی از آزمون های t دو نمونه ای، آزمون آنوا و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد پالایش نفت اصفهان بین عوامل جمعیت شناختی بررسی شده فقط بین جنسیت و میزان پیاده سازی مدیریت دانش در شرکت رابطه معنی دار وجود داشت. نتیجه گیری: نتایج نشان داد کارکنان زن و مرد در مورد میزان پیاده سازی زیرساخت های سازمانی و فناوری مدیریت دانش در شرکت پالایش نفت اصفهان دیدگاه های متفاوتی دارند، و کارکنان زن نسبت به میزان پیاده سازی زیرساخت های سازمانی و فناوری مدیریت دانش خوش بین ترند و نگرش بهتری دارند در نتیجه برای پیاده سازی گسترده ی مدیریت دانش در سازمان، باید به ویژگی های جمعیت شناختی آزاد توجه داشت.

شناسایی الگوی ساختاری رابطه فرهنگ سازمانی و سبک های رهبری با مدیریت دانش دربین اعضای هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

دوره 10، شماره 34 ، فروردین 1402، ، صفحه 59-97

https://doi.org/10.22054/jks.2020.51757.1320

چکیده

هدف این پژوهش شناسایی الگوی ساختاری رابطه بین فرهنگ‌سازمانی (مدل هافستد) و سبک‌های رهبری (مدل هرسی و بلانچارد) با مدیریت دانش در بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) بود. روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه ... بیشتر هدف این پژوهش شناسایی الگوی ساختاری رابطه بین فرهنگ‌سازمانی (مدل هافستد) و سبک‌های رهبری (مدل هرسی و بلانچارد) با مدیریت دانش در بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) بود. روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) به تعداد نفر 380 تشکیل دادند که از طریق فرمول کوکران تعداد 180 نفر به‌عنوان نمونه از طریق روش طبقه‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند و ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد فرهنگ‌سازمانی هافستد (2001)، پرسش‌نامه استاندارد سبک‌های رهبری (مدل هرسی و بلانچارد) (1986) و پرسش‌نامه استاندارد مدیریت دانش لاوسون (۲۰۰۳) بود. روایی پرسشنامه‌ها بر اساس روایی محتوایی با استفاده ازنظر صاحب‌نظران، صوری بر مبنای دیدگاه تعدادی از جامعه آماری و سازه با روش تحلیل عاملی موردبررسی قرار گرفتند و پس از اصطلاحات لازم روایی مورد تائید قرار گرفت و از سوی دیگرپایایی پرسش‌نامه‌ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب برای فرهنگ‌سازمانی 89/0 و سبک‌های رهبری 88/0 و پرسش‌نامه مدیریت دانش 90/0 برآورد شد و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی مشتمل بر ضریب همبستگی پیرسون و الگوسازی معادله ساختاری (SEM) انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که فرهنگ‌سازمانی و سبک‌های رهبری با مدیریت دانش در بین اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) رابطه معنی‌دار دارد (p<0/05) نتایج حاصل از الگوسازی معادله ساختاری ((SEM نشان داد که فرهنگ‌سازمانی و سبک‌های رهبری بر مدیریت دانش تاثیر دارد.

درآمدی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و رویکرد آن‌ها در استفاده از منابع اطلاعاتی الکترونیکی (مطالعه موردی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز)

دوره 6، شماره 18 ، اردیبهشت 1398، ، صفحه 83-108

https://doi.org/10.22054/jks.2019.39314.1214

چکیده

هدف از پژوهش حاضر شناسایی رفتار اطلاعیابی و چگونگی اولویتدهی و استفادهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز از منابع اطلاعاتی و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺧﻲ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﺟﻤﻌﻴﺖﺷﻨﺎﺧﺘﻲ داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اطلاع‌یابی و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ بود.روش پژوهش پیمایشی بود. جامعه پژوهش 298 نفر از دانشجویان ... بیشتر هدف از پژوهش حاضر شناسایی رفتار اطلاعیابی و چگونگی اولویتدهی و استفادهی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز از منابع اطلاعاتی و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻧﻘﺶ ﺑﺮﺧﻲ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎی ﺟﻤﻌﻴﺖﺷﻨﺎﺧﺘﻲ داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ اطلاع‌یابی و اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ بود.روش پژوهش پیمایشی بود. جامعه پژوهش 298 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد شیراز بودند که به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای نسبی انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محقق‌ساخته بوده است. تجزیه‌وتحلیل دادهها به کمک آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرمافزار SPSS صورت گرفت.یافتههای پژوهش نشان داد که دانشجویان برای رفع نیازهای اطلاعاتی و روزآمدسازی اطلاعات خود بیشترین استفاده را به ترتیب از منابع الکترونیکی، چاپی و سپس انسانی داشتند. اﻛﺜﺮ اﻓﺮاد موردبررسی ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ فناوریهای اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ارﺗﺒﺎﻃﻲ در ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺮاﺟﻌﻪ آﻧﺎن ﺑﻪ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﻘﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. آﻧﺎن از ﻛﺘﺎﺑﺪاران در ﻣﺮﺣﻠﻪی ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺮای ﺟﺎﻳﺎﺑﻲ کتاب‌ها ﻳﺎ اﺳـﻨﺎد و جست‌وجوی اﻃﻼﻋﺎت ﻛﻤﻚ می‌طلبند. داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن در ﻓﺮاﻳﻨﺪ اطلاعیابی با مشکلاتی مانند ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ اﻃﻼﻋﺎت در مکان‌های ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﺨﺘﻠـﻒ، ﮔـﺮان ﺑﻮدن ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ و ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﻮدن آﺧﺮﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮاﺟﻪ بودند. بهرغم گسترش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی بر میزان مراجعه حضوری دانشجویان به دانشگاه، تمامی انواع منابع اطلاعاتی همچنان مورداستفاده بود. متنوع بودن اهداف کسب اطلاعات، عامل تعیینکننده نوع منبع اطلاعاتی بود و دانشجویان برحسب نیاز اطلاعاتی خود منبع اطلاعاتی را مشخص کرده و از آن استفاده میکردند.

شناسایی ابعاد و طراحی مدل مدیریت پنهان‌سازی دانش با استفاده از رویکرد فراترکیب

دوره 11، شماره 41 ، دی 1403، ، صفحه 119-160

https://doi.org/10.22054/jks.2024.76765.1625

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های پنهان‌سازی دانش انجام گرفت. پژوهش حاضر، با روش کیفی از نوع فراترکیب انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی مقالات و پژوهش‌هایی بود که در حیطه موضوع پژوهش بین سال‌های 1391-1404 و 2012-2024 انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تمام شماری انجام شد. در این پژوهش 755 پژوهش مرتبط یافت شد که پس از بررسی، درنهایت ... بیشتر

مقاله پژوهشی

بررسی میزان انطباق سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز با معیارهای فنی و اطلاعاتی محیط وب

محمدحسن عظیمی؛ شهناز خادمی زاده؛ سمیه آورند

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 فروردین 1402

https://doi.org/10.22054/jks.2023.70797.1545

چکیده

هدف:هدف پژوهش حاضر بررسی میزان انطباق سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز با معیارهای فنی و اطلاعاتی محیط وب می‌باشد. روش پژوهش: توصیفی-کاربردی و به‌صورت ترکیبی با روش‌های کمی و کیفی انجام‌شده است. در بخش مرور نظامند روش تحلیل مضمون برای استخراج معیارهای فنی و اطلاعاتی محیط وب به کار برده شده و در این راستا مضامین پایه، ... بیشتر هدف:هدف پژوهش حاضر بررسی میزان انطباق سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز با معیارهای فنی و اطلاعاتی محیط وب می‌باشد. روش پژوهش: توصیفی-کاربردی و به‌صورت ترکیبی با روش‌های کمی و کیفی انجام‌شده است. در بخش مرور نظامند روش تحلیل مضمون برای استخراج معیارهای فنی و اطلاعاتی محیط وب به کار برده شده و در این راستا مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شده است. در بخش کمی از آزمون‌های آمار توصیفی (فراوانی و درصد) به منظور بررسی میزان مطابقت سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز با معیارهای فنی و اطلاعاتی محیط وب استفاده شده است. یافته ها: نتایج پژوهش در زمینه انطباق سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز با معیارهای فنی 46 مضمون پایه و 7 مضمون سازمان دهنده و در زمینه معیارهای اطلاعاتی یک سامانه پژوهشی شامل 51 مضمون پایه و 7 مضمون سازمان دهنده را نشان داد. همچنین با توجه به بررسی و مطابقت سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز با معیارهای فنی در محیط وب مشخص شده است که در این سامانه مطالب از سازماندهی مناسب برخوردار نیستند و پشتیبانی از بخش ‌های مختلف سامانه انجام نمی‌شود و در کنار آن راهنمای سامانه در بخش‌های مختلف وجود ندارد. نتیجه: سامانه اطلاعات پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز 05/47 درصد با معیارهای اطلاعاتی محیط وب همخوانی و تطابق دارد و نیازمند بازنگری جدی در اصلاح ساختار فنی و اطلاعاتی آن می باشد.

مقاله پژوهشی

بررسی رابطه سواد اطلاعاتی با خلاقیت سازمانی و عملکرد شغلی کتابداران کتابخانه‏های عمومی استان کرمانشاه

صالح رحیمی؛ هستی صدیقی؛ محمود مرادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 خرداد 1402

https://doi.org/10.22054/jks.2023.71482.1554

چکیده

هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین رابطه سواد اطلاعاتی با خلاقیت سازمانی و عملکرد شغلی کتابداران کتابخانه‏های عمومی استان کرمانشاه است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های کاربردی و به روش توصیفی- همبستگی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه می‌باشد(170 نفر). براساس فرمول کوکران ... بیشتر هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین رابطه سواد اطلاعاتی با خلاقیت سازمانی و عملکرد شغلی کتابداران کتابخانه‏های عمومی استان کرمانشاه است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های کاربردی و به روش توصیفی- همبستگی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه می‌باشد(170 نفر). براساس فرمول کوکران 118 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری مورد استفاده تصادفی طبقه‌ای متناسب بود. جهت گردآوری داده‏ها از سه پرسشنامه استاندارد سواد اطلاعاتی قاسمی (1386)، خلاقیت سازمانی دورابجی و همکاران (1998) و عملکرد شغلی پاترسون (1970) استفاده شد. پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد و به ترتیب برابر با 81/0، 93/0 و 97/0 به دست آمد که نشان دهنده این است که پرسشنامه‌ها از پایایی مطلوبی برخوردارند. سپس جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌های پژوهش از شاخص‌های توصیفی، آزمون ضریب همبستگی پیرسون و آزمون بوت استرپ در نرم‌افزار اس‏پی‏اس‏اس استفاده شد.یافته‌ها: نتایج تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد بین سواد اطلاعاتی و مؤلفه‌های آن با خلاقیت سازمانی و عملکرد شغلی رابطه‌ی مثبت و معنی‌داری وجود دارد. همچنین خلاقیت سازمانی در رابطه بین سواد اطلاعاتی و عملکرد شغلی نقش میانجی دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست آمده می‌توان گفت افزایش سواد اطلاعاتی در میان کتابداران باعث می‌شود آن‌ها خلاق‌تر باشند و عملکرد شغلی‌شان افزایش یابد. در نتیجه مدیران کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه می‌توانند با بهبود سواد اطلاعاتی کتابداران، خلاقیت سازمانی و عملکرد شغلی آن‌ها را افزایش و عملکرد کتابخانه‌های عمومی تحت مدیریت خود را بهبود بخشند.

مقاله پژوهشی

تاثیر سرمایه فکری بر عملکرد صادرات شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران

حسن فسائی؛ امیر ذاکری؛ یاسر سبحانی فرد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 اردیبهشت 1402

https://doi.org/10.22054/jks.2023.72179.1562

چکیده

عملکرد صادراتی شرکت‌ها تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی مختلفی قرار دارد. برخی از عوامل درونی عبارتند از دانش بازارهای هدف و حضور در شبکه های بین‌المللی تولید که در زمره‌ی سرمایه دانشی شرکت‌ها قرار دارد. هدف از این تحقیق بررسی تاثیر سرمایه فکری و اجزای تشکیل‌دهنده آن بر فروش صادراتی و فروش کل شرکت می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی ... بیشتر عملکرد صادراتی شرکت‌ها تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی مختلفی قرار دارد. برخی از عوامل درونی عبارتند از دانش بازارهای هدف و حضور در شبکه های بین‌المللی تولید که در زمره‌ی سرمایه دانشی شرکت‌ها قرار دارد. هدف از این تحقیق بررسی تاثیر سرمایه فکری و اجزای تشکیل‌دهنده آن بر فروش صادراتی و فروش کل شرکت می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات، توصیفی است. در این پژوهش برای تخمین سرمایه فکری از روش ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری (VAIC) و برای سنجش صادرات از نسبت فروش صادراتی به فروش کل بهره بردیم و همچنین برای بررسی تاثیر دو متغیر از تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده کردیم. جامعه آماری این پژوهش تمام شرکت‌های تولیدی حاضر در بورس اوراق بهادار تهران هستند که در طی 5 سال (98-94) فعال بوده‌اند (195 شرکت). نتایج حاصل بیانگر آن است که بین سرمایه فکری و درآمد حاصل از فروش صادراتی و همچنین فروش کل رابطه مثبتی وجود دارد. البته برخلاف انتظار اولیه، شواهدی مبنی بر موثر بودن سرمایه انسانی و ساختاری بر درآمد حاصل از فروش صادراتی و فروش کل یافت نشد. همچنین سرمایه فیزیکی بعنوان یکی از اجزای محاسبه ضریب ارزش افزوده فکری، بر درآمد حاصل از فروش صادراتی و فروش کل اثر مثبت دارد. این نتایج می‌تواند گویای این واقعیت باشد که هنوز در میان عمده شرکت‌های بورسی کشور، اجزای دانش‌محور سرمایه فکری مانند سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری در قیاس با سرمایه فیزیکی، جایگاه واقعی خود را در اثرگذاری بر عملکرد بین‌المللی پیدا نکرده‌اند.

مقاله پژوهشی

تحلیل رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی براساس مدل رویدادی بلکین برای استفاده در خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات

ملیکا خرمشکوه؛ عصمت مومنی؛ سید مهدی طاهری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 شهریور 1402

https://doi.org/10.22054/jks.2023.74047.1581

چکیده

پژوهش حاضر، با هدف تبیین رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی براساس مدل رویدادی بلکین برای استفاده در خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات انجام شد. از لحاظ ماهیت و هدف، از نوع کاربردی بود و با روش پیمایشی- تحلیلی انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه، اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی تشکیل شده از 562 نفر و نمونه پژوهش شامل ... بیشتر پژوهش حاضر، با هدف تبیین رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی براساس مدل رویدادی بلکین برای استفاده در خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات انجام شد. از لحاظ ماهیت و هدف، از نوع کاربردی بود و با روش پیمایشی- تحلیلی انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه، اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی تشکیل شده از 562 نفر و نمونه پژوهش شامل 226 نفر بود که با روش تصادفی طبقه‌‌ای انتخاب شد. ابزار مورد استفاده برای گردآوری داده‌ها پرسشنامه نیمه‌ساختاریافته درنظر گرفته شد. روایی پرسشنامه توسط سه تن از متخصصان موضوعی موردتأیید قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، 90/0 برآورد گردید. پرسشنامه پژوهش در دو بخش طراحی شد. بخش اول، داده‌های مربوط به مشخصات جمعیت‌شناختی و بخش دوم با 25 گویه، داده‌هایی را درباره رفتار اطلاع‌جویی پاسخ‌دهندگان بر اساس مدل رویدادی بلکین و با مقیاس اندازه‌گیری لیکرت جمع‌آوری نمود. داده‌های جمع‌آوری شده به کمک نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که رفتار اطلاع‌جوئی اعضای هیئت علمی در «سطح متوسط» است و با سطح مطلوب فاصله دارد. درنتیجه، به نظر می‌رسد طرح ظاهری پایگاه‌های اطلاعاتی، کلیدواژه‌ها و عبارات کلیدی پیشنهادی پایگاه‌های اطلاعاتی و قابلیت‌ها و امکانات نظام جست‌وجوی پایگاه‌های اطلاعاتی برای کاربران به منظور جست‌وجوهای مفهومی باید کاربرمحورتر طراحی گردد تا به حل نیاز اطلاعاتی و بهبود رفتار اطلاع‌جویی اعضای هیئت علمی کمک نمایند. افزون بر آن، استفاده اعضای هیئت علمی از اصطلاحنامه‌های موضوعی به‌منظور بهره‌گیری از اصطلاحات مصطلح تخصصی در راستای بازیابی منابع اطلاعاتی منطبق با نیاز اطلاعاتی خود نیز می‌تواند راهگشا باشد.

مقاله پژوهشی

پیش بینی بالندگی سازمانی معلمان بر اساس سبک رهبری دانش محور ادراک شده: نقش واسطه ای اشتیاق شغلی و نشاط سازمانی

فاطمه متش بیرانوند؛ حمید رحیمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 آذر 1402

https://doi.org/10.22054/jks.2023.75314.1600

چکیده

هدف پژوهش حاضر، پیش بینی بالندگی سازمانی معلمان بر اساس سبک رهبری دانش محور ادراک شده با نقش واسطه ای اشتیاق شغلی و نشاط سازمانی بود. نوع پژوهش، توصیفی همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه معلمان ابتدایی شهرستان خرم آباد به تعداد 1940 نفر بود که حجم نمونه براساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای 352 نفر بدست آمد. ابزار جمع آوری ... بیشتر هدف پژوهش حاضر، پیش بینی بالندگی سازمانی معلمان بر اساس سبک رهبری دانش محور ادراک شده با نقش واسطه ای اشتیاق شغلی و نشاط سازمانی بود. نوع پژوهش، توصیفی همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه معلمان ابتدایی شهرستان خرم آباد به تعداد 1940 نفر بود که حجم نمونه براساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای 352 نفر بدست آمد. ابزار جمع آوری داده ها در این پژوهش چهار پرسشنامه رهبری دانش محور، بالندگی سازمانی، اشتیاق شغلی و نشاط سازمانی در طیف پنج درجه ای لیکرت بود. روایی پرسشنامه ها به صورت صوری و سازه تعیین شد. پایایی پرسشنامه ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای بالندگی سازمانی 95/0، رهبری دانش محور 91/0، اشتیاق شغلی 93/0 و نشاط سازمانی 90/0 بدست آمد. به منظور تحلیل داده های پژوهش از نرم افزارهای آماری SPSS نسخه 26 و ایموس گرافیک در سطح توصیفی و استنباطی استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین متغیر رهبری دانش محور (28/23) بالاتر از حد متوسط (18)، میانگین متغیر نشاط سازمانی (8/86) بالاتر از حد متوسط (69)، بالندگی سازمانی (63/68) بالاتر از حد متوسط 75 و اشتیاق شغلی معلمان (44/64) بالاتر از حد متوسط (51) است. اثرات کل رهبری دانش محور بر اشتیاق شغلی، نشاط سازمانی و بالندگی سازمانی، مثبت و معنادار و اثرات کل اشتیاق شغلی و نشاط سازمانی بر بالندگی سازمانی، مثبت و معنادار بود و نقش میانجی اشتیاق شغلی و نشاط سازمانی، در تاثیر رهبری دانش محور بر بالندگی سازمانی مثبت و معنادار شد.

مقاله پژوهشی

نقش سیبرنتیک در بازاریابی و توسعه منابع اطلاعاتی در کتابخانه های دانشگاهی

زیبا شمس؛ زهرا اباذری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 اردیبهشت 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2024.75694.1608

چکیده

با توجه به اهمیت و ضرورت سیبرنتیک در موضوعات مختلف،تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر نقش سیبرنتیک در بازاریابی و توسعه منابع اطلاعاتی در کتابخانه های دانشگاهی انجام گرفت. این تحقیق از نوع همبستگی و براساس روش به دست آوردن داده های مورد نیاز در زمره ی تحقیقات توصیفی- پیمایشی و با توجه به هدف آن کاربردی است. جامعه آماری مورد مطالعه در این ... بیشتر با توجه به اهمیت و ضرورت سیبرنتیک در موضوعات مختلف،تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر نقش سیبرنتیک در بازاریابی و توسعه منابع اطلاعاتی در کتابخانه های دانشگاهی انجام گرفت. این تحقیق از نوع همبستگی و براساس روش به دست آوردن داده های مورد نیاز در زمره ی تحقیقات توصیفی- پیمایشی و با توجه به هدف آن کاربردی است. جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش کلیه مدیران و کتابداران کتابخانه های دانشگاهی در شهر تهران می باشند که بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه آماری 242 نفر تعیین شد.روش نمونه گیری نیز تصادفی طبقه ای می باشد. به منظور سنجش و اندازه گیری متغیر های تحقیق از پرسشنامه های استاندارد بیرن بائوم(1391) استفاده گردید. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات خبرگان و کارشناسان تایید و پایایی آنها با استفاده از آلفای کرونباخ 91 درصد تعیین شد. برای آزمون فرضیه ها از آزمونهای کولموگروف- اسمیرنوف ، همبستگی اسپیرمن ، فریدمن ، تکنیک آنتروپی شانون، کای دو و آزمون دوجمله ای استفاده شد.نتایج نشان داد سیبرنتیک و مولفه های آن بر بازاریابی و توسعه منابع اطلاعاتی در کتابخانه های دانشگاهی تاثیر دارند.در بین مولفه های سیبرنتیک ، مولفه رهبری بیشترین و تعملات سخت و سست کمترین تاثیر را بر بازاریابی و توسعه منابع اطلاعاتی در کتابخانه های دانشگاهی دارند.

مقاله پژوهشی

ارائه الگوی تسهیم دانش در نهاد کتابخانه‌های عمومی ایران

سیف اله اندایش؛ زهرا کیان راد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 خرداد 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2024.79546.1647

چکیده

چکیدهمقدمه: در عصر کنونی، اهمیت دانش و فعالیت‌های دانش محور در هیچ سازمانی قابل انکار نیست. تمام سازمان‌ها دارای حجم بزرگی از اطلاعات هستند، اما استفاده کارآمد از این اطلاعات نیازمند داشتن نیروهای انسانی مجرب و متخصص است. این نیروها باید قادر باشند با داده‌های اطلاعاتی سازمان کار کنند و آنها را به صورت مؤثر به نفع سازمان بهره‌برداری ... بیشتر چکیدهمقدمه: در عصر کنونی، اهمیت دانش و فعالیت‌های دانش محور در هیچ سازمانی قابل انکار نیست. تمام سازمان‌ها دارای حجم بزرگی از اطلاعات هستند، اما استفاده کارآمد از این اطلاعات نیازمند داشتن نیروهای انسانی مجرب و متخصص است. این نیروها باید قادر باشند با داده‌های اطلاعاتی سازمان کار کنند و آنها را به صورت مؤثر به نفع سازمان بهره‌برداری کنند. هدف پژوهش حاضر شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر تسهیم دانش در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و ارائه الگوی پیاده‌سازی تسهیم دانش در آن سازمان است.روش‌شناسی: در این پژوهش، از یک رویکرد آمیخته استفاده شده است و از ابزارهای مختلف برای گردآوری اطلاعات استفاده شده است. این ابزارها شامل مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و پرسشنامه بوده‌اند. جامعه آماری این پژوهش شامل مدیران، کارکنان اداری و رؤسای شهرستان‌ها در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بوده است. نمونه پژوهش شامل 28 خبره انتخاب شده است و نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای صورت گرفته است.یافته‌ها: نتایج فراترکیب منجر به شناسایی 92 کد، 13 شاخص و 4 بعد اصلی فناوری، فرهنگی، سازمانی، و فردی در پیاده‌سازی تسهیم دانش شد.نتیجه: نتایج نشان داد که بعد فناوری بیشترین تأثیر و بعد فرهنگی کمترین تأثیر را در پیاده‌سازی تسهیم دانش در نهاد کتابخانه‌های ‌عمومی ‌کشور دارد. در ‌نهایت الگوی پیاده‌سازی تسهیم دانش در 6 سطح، که شاخص فرایندهای عملکردی، شاخص فرایندهای داخلی، شاخص فرایندهای راهبردی، و شاخص حس تعلق سازمانی اطلاعات تأثیرگذارترین و شاخص‌های فرایندهای کسب اطلاعات و فرایندهای انتقال دانش تاثیرپذیرترین بودند.

مقاله پژوهشی

تأثیر تعهد و اعتماد بر تسهیم دانش و کاربرد دانش در سازمان (کارکنان نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور)

سیف اله اندایش

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 شهریور 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2024.80357.1665

چکیده

مقدمه: هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر تعهد و اعتماد بر تسهیم دانش و کاربرد دانش در بین کارکنان نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور می‌باشد. روش‌شناسی: روش پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع پیمایشی بوده و براساس هدف، کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش مدیران، کارکنان اداری، رؤسای شهرستان‌ها در نهاد کتابخانه‌های ‌عمومی‌ کشور بوده و نمونه پژوهش ... بیشتر مقدمه: هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر تعهد و اعتماد بر تسهیم دانش و کاربرد دانش در بین کارکنان نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور می‌باشد. روش‌شناسی: روش پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع پیمایشی بوده و براساس هدف، کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش مدیران، کارکنان اداری، رؤسای شهرستان‌ها در نهاد کتابخانه‌های ‌عمومی‌ کشور بوده و نمونه پژوهش شامل 218 نفر که به‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات این پژوهش برای حوزه تسهیم دانش از پرسشنامه‎‌ چای و همکاران (2007)، برای متغیر تعهد از پرسشنامه لید اوکوآک و ادراگو (2019)، برای متغیر اعتماد از پرسشنامه یاتگ و پنگ(2009)، و برای متغیر کاربرد دانش از پرسشنامه لید اوکوآک و ادراگو (2019) به کار گرفته شدند. برای بررسی نرمال بودن داده‌ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و برای ارزیابی پایایی از ضریب آلفای کرونباخ با استفاده از نرم‌افزار SPSS26 استفاده گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی همچون توزیع فراوانی و آمار استباطی و روش مد‌ل‌سازی معادلات ساختاری با Smart PLS انجام شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد اعتماد حرفه‌ای و تعهد عاطفی تاثیر مثبت و معنی‌داری بر متغیر تسهیم دانش دارند و تعهد مستمر و اعتماد شخصی بر تسهیم دانش تاثیری ندارند. متغیر تسهیم دانش دارای تاثیر مثبت و معنی‌داری بر کاربرد دانش دارد.نتیجه: نتایج نشان داد تسهیم دانش در رابطه بین تعهد عاطفی و کاربرد دانش؛ اعتماد حرفه‌ای و کاربرد دانش به صورت متغیر میانجی عمل می‌نماید.

مقاله پژوهشی

بررسی تاثیر تسهیم دانش و هوش سازمانی بر کارآفرینی سازمانی با نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی (مورد مطالعه: معلمان مدارس شهر گله دار)

محمد رزاقی؛ محسن خدامی؛ عبدالرزاق اسدی؛ محمد اسدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 آذر 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2024.80325.1662

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تسهیم دانش و هوش سازمانی بر کارآفرینی سازمانی با نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی در بین معلمان مدارس شهر گله‌دار انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف و ماهیت،کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان شهر گله‌دار ... بیشتر پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تسهیم دانش و هوش سازمانی بر کارآفرینی سازمانی با نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی در بین معلمان مدارس شهر گله‌دار انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف و ماهیت،کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان شهر گله‌دار در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 702 نفر بود. حجم نمونه با توجه به جامعه آماری و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب و جدول مورگان 248 نفر در نظر گرفته ‌شد. برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های استاندارد تسهیم دانش وانگ و همکاران (2008)، هوش سازمانی آلبرخت (2002)، رفتار شهروندی سازمانی ارگان (1998) و کارآفرینی سازمانی مارگارت هیل (2003) استفاده شد. روایی پرسش‌نامه‌ها، با روش‌های روایی صوری و محتوایی مورد تایید قرار گرفت و ضریب پایایی نیز با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 83/0،75/0، 88/0 و 72/0 برآورد شد. نتایج نشان داد که تسهیم دانش (73/0=β)، هوش سازمانی (85/0=β) و رفتار شهروندی سازمانی (55/0=β) بر کار آفرینی سازمانی تاثیر مستقیم، مثبت و معنی‌داری دارند. همچنین تسهیم دانش (47/0=β) و هوش سازمانی (39/0=β) بر رفتار شهروندی سازمانی تاثیر مستقیم، مثبت و معنی‌داری دارند. تسهیم دانش و هوش سازمانی با میانجی‌گری رفتار شهروندی سازمانی تاثیر غیر‌مستقیم بر کارآفرینی سازمانی دارد.

مقاله پژوهشی

نقش کاربست دانش و ضد دانش در فرایند تأثیر حافظه سازمانی بر چابکی سازمانی

علی بیرانوند؛ محمدابراهیم سمیع؛ علی اکبر آقاجانی افروزی؛ سیدعلی قریشیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 دی 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2024.82038.1672

چکیده

پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی است که به روش توصیفی- پیمایشی به بررسی تأثیر حافظه سازمانی برچابکی سازمانی پرداخته است. در این پژوهش نقش میانجی متغیرهای ضد دانش و کاربست دانش مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش حداقل مربعات جزیی در نرم افزار Smart PLS استفاده شد. جامعه آماری تحقیق شامل کارکنان شاغل در پارک علم و ... بیشتر

مقاله مروری

تحلیلی بر مدل‌های فرافراداده‌ای: یک مرور نظام‌مند

نگین شکرزاده هشترودی؛ زویا آبام؛ سید مهدی طاهری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 دی 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2025.83430.1685

چکیده

هدف: امروزه مدل‌های فرافراداده‌ای برای سازماندهی و مدیریت فراداده‌ها استفاده می‌شوند. بدین منظور، هدف از انجام این مرور بررسی پژوهش‌های مرتبط با فنون طراحی مدل‌های فرافراداده‌ای بود.روش‌شناسی: این مطالعه براساس روش مرور نظام‌مند انجام شد. در این مرور الگوی موارد ترجیحی در گزارش مقالات مروری منظم و فراتحلیل (پریزما) جهت مرور ... بیشتر هدف: امروزه مدل‌های فرافراداده‌ای برای سازماندهی و مدیریت فراداده‌ها استفاده می‌شوند. بدین منظور، هدف از انجام این مرور بررسی پژوهش‌های مرتبط با فنون طراحی مدل‌های فرافراداده‌ای بود.روش‌شناسی: این مطالعه براساس روش مرور نظام‌مند انجام شد. در این مرور الگوی موارد ترجیحی در گزارش مقالات مروری منظم و فراتحلیل (پریزما) جهت مرور هدفمند و ارائه یافته‌های منسجم به کار رفت. برای شناسایی پژوهش‌های مرتبط به پایگاه‌های اطلاعاتی و استنادی همانند شامل وبِ علوم، اسکوپوس، امرالد، تیلور اند فرانسیس، ساینس دایرکت مراجعه شد و با اعمال معیارهای ورود و خروج 22 برونداد علمی برای مرور نظام‌مند انتخاب شدند. یافته‌ها: یافته‌ها مرور نشان داد، صفات فرافراداده‌‌ای یک چارچوب سطح بالاتری را ارائه می دهند تا ساختار، روابط و بافت هدف عناصر فراداده‌ای را در نظام‌های گوناگون توصیف کند و در اصل به استانداردسازی، سازماندهی و تفسیر فراداده‌های منابع متعدد کمک می‏کند و یکپارچگی، میان‌کنش‌پذیری و قابلیت استفاده بهتر داده‌ها را تسریع و تسهیل می‌نماید. عناصر فرافراداده‌ای در نظام‌ها به عنوان بخش‌های کلیدی برای مدیریت و سازماندهی اطلاعات به کار می‌روند. این عناصر شامل ویژگی‌های مرتبط با کیفیت فراداده؛ نظیر دقت، جامعیت و به‌روزرسانی فراداده‌ها هستند. مدل‌های فرافراداده‌ای به‌دنبال ارتقاء قابلیت‌های مدیریت و بازیابی داده‌ها در نظام‌های پیچیده و ناهمگن هستند و ویژگی‌های انعطاف‌پذیر و کاربردی را در ساختارهای خود جای می‌دهند. نتیجه‌گیری: مدل‌های فرافراداده‌ای با ویژگی‌های انعطاف‌پذیری در بهینه‌سازی فرآیندهای مدیریت و جستجوی اطلاعات، به ویژه در محیط‌های پیچیده و گوناگون، از اهمیت بالایی برخوردارند و به‌کارگیری این رویکردها می‌تواند به ایجاد نظام‌های مؤثر و کارآمد در حوزه‌های مختلف منتهی شود.

مقاله پژوهشی

بررسی تأثیر رضایت کاربر بر رابطه بین کیفیت اطلاعات و استفاده ابتکاری از سیستم اطلاعات (مورد مطالعه: شرکت ملی حفاری ایران)

محمد رضا فرهاد پور؛ محسن سنگری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اسفند 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2023.74188.1582

چکیده

هدف: هدف پژوهش مطالعه تأثیر رضایت کاربر بر رابطه بین کیفیت اطلاعات و استفاده ابتکاری از سیستم اطلاعات در شرکت ملی حفاری ایران انجام شد. روش: پژوهش از لحاظ نوع کاربردی و از نظر روش اجرا پیمایشی تحلیلی بود. جامعه پژوهش کاربران سیستم‌های اطلاعاتی در شرکت ملی حفاری ایران به تعداد 3700 نفر بودند که 348 نفر از آنها به صورت تصادفی ساده و بر اساس ... بیشتر هدف: هدف پژوهش مطالعه تأثیر رضایت کاربر بر رابطه بین کیفیت اطلاعات و استفاده ابتکاری از سیستم اطلاعات در شرکت ملی حفاری ایران انجام شد. روش: پژوهش از لحاظ نوع کاربردی و از نظر روش اجرا پیمایشی تحلیلی بود. جامعه پژوهش کاربران سیستم‌های اطلاعاتی در شرکت ملی حفاری ایران به تعداد 3700 نفر بودند که 348 نفر از آنها به صورت تصادفی ساده و بر اساس فرمول کوکران انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه استاندارد 8 سؤالی کیفیت اطلاعات گورلا، سامرز و وونگ (2010)، پرسشنامه 12 سؤالی استفاده ابتکاری از سیستم اطلاعات کواک، اه و ریو (2018) و پرسشنامه رضایت کاربر 9 سؤالی شهابی، سعیدین و ایذر (2016) بود. روایی پرسشنامه با تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ (7/0≤α) تایید؛ و داده‌ها با نرم‌افزار اس.پی.اس.اس و ایموس تحلیل شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج ادراک کاربران از کیفیت اطلاعات بر رضایت آنان از سیستم اطلاعات به میزان 87/0 تأثیر دارد. ادراک کاربران از کیفیت اطلاعات بر استفاده ابتکاری آنان از سیستم اطلاعات به میزان 31/0 اثرگذار است. ضمن این که، رضایت کاربر بر رابطه بین ادراک کاربران از کیفیت اطلاعات و استفاده ابتکاری آنان از سیستم اطلاعات در شرکت ملی حفاری ایران (283/0=β) تاثیر معنی‌داری دارد.نتیجه‌گیری: کیفیت اطلاعات و خدمات سیستم اطلاعاتی علاوه بر بهبود رضایت کاربران بر استفاده ابتکاری از آن نیز منجر می-شود.

مقاله پژوهشی

شناسایی و اولویتبندی ابزار بازاریابی دیجیتال در توسعه‌ی مخاطب کتابخانه‌های عمومی

فریبا مردانی؛ محمد حسن زاده؛ نجلا حریری؛ فاطمه نوشین‌فرد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اسفند 1403

https://doi.org/10.22054/jks.2025.83092.1681

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی ابزار بازاریابی دیجیتال مناسب برای توسعه مخاطب کتابخانه‌های عمومی و اولویت‌بندی آنها است.روش: پژوهش حاضر به‌صورت ترکیبی در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی پژوهش، به روش داده‌بنیاد با ۷ نفر از خبرگان مصاحبه عمیق انجام شد. مولفه‌ها از تحلیل این مصاحبه‌ها بدست آمد و پرسشنامه‌ی محقق ساخته براساس ... بیشتر هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی ابزار بازاریابی دیجیتال مناسب برای توسعه مخاطب کتابخانه‌های عمومی و اولویت‌بندی آنها است.روش: پژوهش حاضر به‌صورت ترکیبی در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی پژوهش، به روش داده‌بنیاد با ۷ نفر از خبرگان مصاحبه عمیق انجام شد. مولفه‌ها از تحلیل این مصاحبه‌ها بدست آمد و پرسشنامه‌ی محقق ساخته براساس دو وضعیت موجود و مطلوب طراحی شد.جامعه‌ی پژوهش در بخش کمی شامل تمام بازاریابان، متخصصان علم اطلاعات و کتابداران شاغل در کتابخانه‌های عمومی شهر تهران هستند. نمونه‌گیری به صورت تصادفی انجام شد. از روش بازگشت به میانگین برای رسیدن به مولفه‌های با اولویت بالاتر استفاده شد و برای مصورسازی و جایابی ابزارهای با اولویت بالا از ماتریس ابزار بازاریابی محتوایی استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌های بدست آمده از بخش کیفی، به تعداد ۳۹ ابزار بازاریابی دیجیتال اشاره دارد. در بخش کمی، تحلیل بار عاملی مولفه‌ها نشان می‌دهد تمام ابعاد و ابزارهای بازاریابی دیجیتال در کتابخانه‌های عمومی، از نظر جامعه‌ی متخصصان مؤثر و معنادار هستند. به روش بازگشت به میانگین، ابزاری که همزمان از نظر متخصصان دارای اهمیت بالا و هم از نظر کتابداران جزو مواردی باشند که در حال حاضر مورد استفاده بیشتر‌ قرار دارند، مشخص شدند. در نهایت ابزارهای بدست آمده در ماتریس ابزار بازاریابی محتوایی مصورسازی شدند.نتیجه‌گیری: کتابخانه‌ها می‌توانند با تمرکز روی ابزارهای پیشنهاد شده در این پژوهش به جذب مخاطب اقدام کنند. استفاده از ماتریس بازاریابی محتوایی موجب می‌شود تا از پیچیدگی کار با این ابزارها کم شود و کتابداران بتوانند روی بازاریابی متمرکز شوند.

مقاله پژوهشی

تأثیر مدیریت دانش مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی بر جذب کاربران در کتابخانه‌های عمومی

سعید غفاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 تیر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.85685.1714

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر اجرای مدیریت دانش مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی برجذب کاربران در کتابخانه‌های عمومی استان قم از طریق ارزیابی نقش تعاملات کاری، تجربه کاری کتابداران و فرآیند اطلاعات کاری است. در این راستا، شش فرضیه تدوین گردید که در آن تأثیر مستقیم مدیریت دانش مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی بر سه بُعد تعاملات کاری، تجربه کاری ... بیشتر هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر اجرای مدیریت دانش مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی برجذب کاربران در کتابخانه‌های عمومی استان قم از طریق ارزیابی نقش تعاملات کاری، تجربه کاری کتابداران و فرآیند اطلاعات کاری است. در این راستا، شش فرضیه تدوین گردید که در آن تأثیر مستقیم مدیریت دانش مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی بر سه بُعد تعاملات کاری، تجربه کاری و فرآیند اطلاعات بررسی شد؛ همچنین تأثیر این سه متغیر بر راندمان سازمانی که به‌عنوان نماینده‌ای از جذب و حفظ کاربران تلقی می‌شود، مورد آزمون قرار گرفت. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر شیوه گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری را کلیه کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان قم به تعداد 112 نفر تشکیل می‌دهند و نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده و تعداد نمونه از فرمول کوکران محاسبه گردید. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ اقتباس‌شده از تحقیق چاترجی و همکاران (2021) است. داده‌ها از طریق نرم‌افزار Smart PLS تحلیل و مدل معادلات ساختاری برای آزمون فرضیات استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که مدیریت دانش مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی تأثیر معناداری بر تعاملات کاری، تجربه کاری و فرآیند اطلاعات کاری دارد. همچنین از میان متغیرهای میانجی، تنها تعاملات کاری تأثیر مثبت و معناداری بر راندمان سازمانی دارد. نتایج این تحقیق نشان‌دهنده اهمیت پیاده‌سازی هوش مصنوعی در نظام‌های مدیریت دانش برای ارتقای تعاملات کاری و درنهایت بهبود عملکرد سازمانی در کتابخانه‌های عمومی است.

مقاله پژوهشی

نقش سرمایه اجتماعی ساختاری و رابطه‌ای در مدیریت دانش سازمانی

زهره شرعی؛ مهرداد نصرتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 تیر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.85289.1705

چکیده

سازمان‌ها می‌توانند از دانش برای بهره‌گیری از اطلاعات خود با استفاده از عناصر ارزش‌افزوده انسانی مانند چشم‌انداز، کارآفرینی و تجربیات استفاده کنند. در این میان، سرمایه اجتماعی به عنوان عاملی کلیدی در پیاده‌سازی و مدیریت مؤثر فرآیندهای دانش شناخته می‌شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی رابطه‌ای و ساختاری بر ... بیشتر سازمان‌ها می‌توانند از دانش برای بهره‌گیری از اطلاعات خود با استفاده از عناصر ارزش‌افزوده انسانی مانند چشم‌انداز، کارآفرینی و تجربیات استفاده کنند. در این میان، سرمایه اجتماعی به عنوان عاملی کلیدی در پیاده‌سازی و مدیریت مؤثر فرآیندهای دانش شناخته می‌شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی رابطه‌ای و ساختاری بر انتقال و تسهیم دانش از طریق فرآیند مدیریت دانش است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری این تحقیق شامل 175 نفر از پرسنل بیمارستان ثامن الائمه گلوگاه است که در زمان توزیع پرسشنامه مشغول به کار بودند. با استفاده از جدول مورگان، حجم نمونه 120 نفر تعیین شد و پرسشنامه‌ها به صورت تصادفی توزیع و جمع‌آوری شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه با طیف پنج گزینه‌ای لیکرت بود. روایی پرسشنامه با تأیید کارشناسان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. فرضیه‌های پژوهش با استفاده از روش معادلات ساختاری در نرم‌افزار PLS آزمون شده و برازش مدل مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که سرمایه اجتماعی رابطه‌ای و ساختاری تأثیر مثبت و معناداری بر تسهیم و انتقال دانش دارند. همچنین، فرآیند مدیریت دانش به عنوان میانجی در این روابط عمل می‌کند. این نتایج بر اهمیت سرمایه اجتماعی در تقویت مدیریت دانش و بهبود انتقال و تسهیم دانش تأکید دارد. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که سازمان‌ها با تقویت سرمایه اجتماعی، به‌ویژه در ابعاد ساختاری و رابطه‌ای، می‌توانند فرآیندهای مدیریت دانش خود را بهبود بخشیده و بهره‌وری و نوآوری را افزایش دهند.

مقاله پژوهشی

ساخت و اعتباربخشی مقیاس سنجش شکاف دانش

احمدرضا احمدی میرقائد؛ سمیه سادات آخشیک؛ محمد زره ساز؛ علی عظیمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.85507.1711

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای شناخت و سنجش ابعاد و مؤلفه‌های شکاف دانش است. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش ترکیبی انجام شده است. نخست در بخش کیفی، با مطالعه متون مختلف و به وسیله تکنیک دلفی و به‌کارگیری نظرات خبرگان و پژوهشگران، ابعاد 12گانه و مؤلفه های شکاف دانش تدوین و استخراج گردید که خود مبنا و پایه ای شدند ... بیشتر هدف اصلی این پژوهش، ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای شناخت و سنجش ابعاد و مؤلفه‌های شکاف دانش است. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش ترکیبی انجام شده است. نخست در بخش کیفی، با مطالعه متون مختلف و به وسیله تکنیک دلفی و به‌کارگیری نظرات خبرگان و پژوهشگران، ابعاد 12گانه و مؤلفه های شکاف دانش تدوین و استخراج گردید که خود مبنا و پایه ای شدند برای حرکت به سمت بخش کمّی پژوهش. در بخش کمّی، رابطه بین متغیّرها با آزمون همبستگی پیرسون و مدل پژوهش با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) آزمون شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS 28 و Smart PLS 3 انجام شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد از مجموع 72 سؤال اولیه، 54 سؤال پرسشنامه، دارای بار عاملی بیشتر از 50/0 بودند و در مدل اندازه‌گیری باقی ماندند (05/0>p). شاخص برازش NFI برابر با 93/0 و شاخص SRMR برابر با 075/0 بود و برازش مدل را تأیید کرد. روایی همگرا به روش میانگین واریانس استخراج شده و بیشتر از 40/0 بود و روایی واگرا به روش فورنل و لارکر تأییدکننده روایی واگرا بود. پایایی پرسشنامه نیز به روش‌های آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، بازآزمایی و دونیمه کردن انجام گرفت که مقدار بسیار مناسبی داشت. بر پایه آزمون‌های آماری انجام گرفته، در مجموع مقیاس طراحی شده دارای ابعاد 12گانه، 33 مؤلفه و 66 گویه است که به عنوان مقیاس یا ابزاری مناسب و مفید، جهت سنجش شکاف دانش در رفتار اطلاعاتی پژوهشگران حوزه علوم انسانی ارائه و پیشنهاد می گردد.

مقاله پژوهشی

تأثیر ابعاد ساز و کار دانش امنیت اطلاعات بر انگیزش محافظت با نقش میانجی فرآیندهای روانشناختی (مورد مطالعه: شرکت ملی حفاری ایران)

فائزه میاهی عربی؛ فریبا نظری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 شهریور 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.85828.1717

چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تأثیر ابعاد ساز و کار دانش امنیت اطالعات بر انگیزش محافظت بانقش میانجی فرآیندهای روانشناختی در بین کارکنان شرکت ملی حفاری ایران در اهواز بود. پژوهشحاضر توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری کلیه کارکنان استفاده کننده از سیستم اطالعات در شرکتملی حفاری ایران به تعداد 3200 نفر است. تعداد 320 نفر بر اساس مدلسازی معادالت ... بیشتر هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تأثیر ابعاد ساز و کار دانش امنیت اطالعات بر انگیزش محافظت بانقش میانجی فرآیندهای روانشناختی در بین کارکنان شرکت ملی حفاری ایران در اهواز بود. پژوهشحاضر توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری کلیه کارکنان استفاده کننده از سیستم اطالعات در شرکتملی حفاری ایران به تعداد 3200 نفر است. تعداد 320 نفر بر اساس مدلسازی معادالت ساختاری و به روشتصادفی ساده انتخاب شدند. گردآوری اطالعات با استفاده از پرسشنامه 32 سؤالی مدی و همکاران )2023(انجام شد. آزمون الگوی پیشنهادی، از طریق نرمافزارهای اس.پی.اس.اس نسخه 26 و آموس نسخه 26انجام گرفت. یافته ها نشان داد که وسعت دانش بر نامطلوب بودن تهدید اثرگذار است. همچنین عمق دانشو ظرافت دانش بر امکانسنجی مقابله مؤثر بودند. نامطلوب بودن تهدید و امکانسنجی مقابله نیز بر انگیزشمحافظت اثر معناداری به جای گذاشتند. در نهایت نیز نقش میانجی نامطلوب بودن تهدید و امکان سنجیمقابله در تأثیر وسعت دانش، عمق دانش و ظرافت دانش بر انگیزش محافظت مورد تأیید قرار گرفت. درنتیجه برای همگام شدن کارکنان شرکت ملی حفاری ایران، باید آموزش مطلوب امنیت اطالعات بامحوریت فرایندهای روانشناختی )نامطلوب بودن تهدید و امکان سنجی مقابله( به صورت پیوسته ایجادگردد و مدیران و مسئولین با برنامه ریزی و تقویت دانش امنیت اطالعات )وسعت دانش، عمق دانش وظرافت دانش( در شرکت، انگیزه انگیزش محافظت را در کارکنان بهبود بخشند.

مقاله پژوهشی

اعتبارسنجی مدل مدیریت دانش مبتنی بر بلاک‌چین با استفاده از روش معادلات ساختاری PLS

امیرعباس محبیان؛ منصور اسماعیل پور؛ بهروز بیات؛ مهرداد محمدزاده علمداری؛ علیرضا اسفندیاری مقدم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مهر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.86800.1730

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی مدل پیاده‌سازی فناوری بلاک‌چین در مدیریت دانش سازمانی و بررسی نقش عوامل فناورانه، سازمانی و انسانی مؤثر بر آن است. پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمّی) و کاربردی انجام شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ نفر از خبرگان حوزه فناوری و مدیریت دانش گردآوری و با استفاده از ... بیشتر هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی مدل پیاده‌سازی فناوری بلاک‌چین در مدیریت دانش سازمانی و بررسی نقش عوامل فناورانه، سازمانی و انسانی مؤثر بر آن است. پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمّی) و کاربردی انجام شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۵ نفر از خبرگان حوزه فناوری و مدیریت دانش گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار NVivo 12 و روش تحلیل مضمون در سه سطح مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر تحلیل شد. یافته‌های کیفی مبنای تدوین مدل مفهومی اولیه قرار گرفت. در بخش کمی، پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخته بر روی ۴۲۵ نفر از کارکنان جهاد دانشگاهی، اداره کل فناوری اطلاعات استان همدان و پنج شرکت دانش‌بنیان اجرا شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای IBM SPSS Statistics 26 و SmartPLS 4 و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس (PLS-SEM) تحلیل گردید. نتایج نشان داد که مسیر پیشایندها به مصادیق بلاک‌چین (β=0.784) و مسیر مصادیق به پیامدهای دانشی (β=0.665) در سطح اطمینان ۹۹٪ معنادار هستند. شاخص‌های برازش مدل SRMR=0.061، NFI=0.91 و GOF=0.57 مناسب و ضریب تعیین برای سازه‌های «مصادیق» و «پیامدها» به ترتیب 615/0 و 442/0 برآورد شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که زیرساخت فناورانه، حمایت سازمانی، چارچوب‌های حقوقی و آمادگی فناوری پیش‌نیازهای کلیدی و اجرای موفق بلاک‌چین موجب ارتقای شفافیت، اعتماد، حافظه سازمانی و تصمیم‌گیری دانشی می‌شود. این پژوهش می‌تواند راهنمای کاربردی برای مدیران و سیاست‌گذاران در استقرار سیستم‌های مدیریت دانش مبتنی بر بلاک‌چین باشد.

مقاله پژوهشی

سنجش اهمیت و رعایت مولفه های مدیریت تحول دیجیتال بر طراحی کتابخانه‌های دانشگاهی

میترا صمیعی؛ سروناز تکمیلیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 مهر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.84804.1697

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین اهمیت و رعایت مولفه های رهبری و حکمرانی دیجیتال بر طراحی کتابخانه‌ها انجام شده است.روش شناسی: روش پژوهشِ حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی است. بر اساس روش گردآوری داده‌ها، این پژوهش از نوع آمیخته (ترکیبی) است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که اهمیت متغیر رهبری دیجیتال بر طراحی و معماری کتابخانه‌ها دارای میانگین ... بیشتر پژوهش حاضر با هدف تبیین اهمیت و رعایت مولفه های رهبری و حکمرانی دیجیتال بر طراحی کتابخانه‌ها انجام شده است.روش شناسی: روش پژوهشِ حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی است. بر اساس روش گردآوری داده‌ها، این پژوهش از نوع آمیخته (ترکیبی) است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که اهمیت متغیر رهبری دیجیتال بر طراحی و معماری کتابخانه‌ها دارای میانگین 250/4 و اهمیت حکمرانی دیجیتال بر طراحی و معماری کتابخانه ها با میانگین 786/3 دارای میانگین بالاتر از حد متوسط است. از نظر رعایت متغیر رهبری دیجیتال بر طراحی و معماری کتابخانه‌ها با میانگین 436/3 و متغیر حکمرانی دیجیتال بر طراحی و معماری کتابخانه ها با میانگین 321/3 بالاتر از حد متوسط بوده است. بررسی ها نشان داد که میانگین مولفه‌های رهبری و حکمرانی دیجیتال در طراحی فضاهای کتابخانه بالاتر از حد وسط طیف لیکرت است. همچنین سطح معناداری کمتر از عدد 0.05 است که تفاوت میانگین‌های بدست آمده با سطح متوسط معنادار هستند.نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان داد که مولفه‌های رهبری دیجیتال و حکمرانی دیجیتال از نگاه متخصصان در تمامی گویه‌ها از اهمیت بالا یا بسیار بالایی برخوردار بودند. در عین حال می توان دید که این مولفه ها از نظر کتابداران کتابخانه ها در این فضاها رعایت نشده است. بنابراین پیشنهاد می شود، درصورتی که کتابخانه ها بخواهند همراستا با تغییرات نیازهای اجتماعی در حوزه تحول دیجیتال حرکت کنند، ضروری است تغییرات اساسی در طراحی و معماری فضاهای(ورودی، مطالعه، آموزشی و مشارکتی، فناوری اطلاعات و سایت، اداری و عمومی) کتابخانه های خود داشته باشند

مقاله پژوهشی

چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در فرایند کسب دانش دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان و راهکارهای آن

مظهر بابائی؛ پرستو صالحی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 آبان 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.87960.1738

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در فرایند کسب دانش دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان و راهکارهای غلبه بر چالش‌ها بود. از پارادایم انتقادی رویکرد کیفی و استراتژی پدیدارشناسی کلایزی بهره برده شد. میدان پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بود. گردآوری داده‌ها با مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. ... بیشتر هدف پژوهش حاضر شناسایی چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی در فرایند کسب دانش دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان و راهکارهای غلبه بر چالش‌ها بود. از پارادایم انتقادی رویکرد کیفی و استراتژی پدیدارشناسی کلایزی بهره برده شد. میدان پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بود. گردآوری داده‌ها با مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. در مجموع با 32 دانشجو با انتخاب هدفمند و ملاک‌محور و با معیار اشباع‌یافتگی در داده‌ها، مصاحبه به عمل آمد. تحلیل یافته‌ها با تحلیل استقرایی متن نوشتاری صورت گرفت. یافته‌ها در دو بخش، چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی برای کسب دانش دانشجویان و راهکارهای غلبه بر چالش‌ها، ارائه شد. بخش چالش‌های در دو زمینه، ایجاد چالش برای جایگاه کسب دانش و بازیابی اطلاعات علمی و ایجاد چالش در کیفیت و کمیت کسب و بازیابی دانش ارائه شد. همچنین به راهکارهای غلبه بر این چالش‌ها در دو حیطه‌ی راهکارهایی در مقام فرد و راهکارهای مبتنی بر محیط سازمانی و آموزشی دانشگاه فرهنگیان پرداخته شد. تحلیل یافته‌ها نشان داد، هوش مصنوعی در کنار مزایای متعدد برای کسب و بازیابی دانش، می‌تواند ذهنیت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان را نسبت به جایگاه آن، متزلزل کند و توانایی‌های علمی و مهارتی آنان را کاهش دهد؛ لذا نحوه‌ی استفاده از این ابزار، نیاز به مدیریت، فرهنگ‌سازی و زمینه‌سازی دارد. در این راستا با ایجاد تغییراتی همچون جایگزینی ارزشیابی نتیجه‌محور با گونه‌ی فرایندمحور آن در دانشگاه فرهنگیان و آموزش نحوه‌ی استفاده از هوش مصنوعی و مدیریت استفاده از آن به دانشجویان، می‌توان زمینه‌ی مناسب استفاده از هوش مصنوعی در کسب دانش در این دانشگاه را فراهم نمود.

مقاله پژوهشی

تحلیل خوشه‌ای توسعه دانش در مدیریت داده چابک در صنعت بانکداری

میلاد پدیدارفرد؛ عاطفه شریف؛ محمد حسن‌زاده؛ مصطفی امینی؛ امین نظارات

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 آبان 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.87476.1736

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، تحلیل ساختار دانش و روندهای پژوهشی مدیریت داده چابک (ADM) در صنعت بانکداری است. با استفاده از رویکرد کتاب‌سنجی، این پژوهش به شناسایی نویسندگان کلیدی، خوشه‌های مفهومی، روندهای واژگانی و همکاری‌های بین‌المللی پرداخته و تصویری جامع از وضعیت فعلی و آینده پژوهش‌های مرتبط ارائه می‌دهد. برای انجام تحلیل، از داده‌های ... بیشتر هدف اصلی این پژوهش، تحلیل ساختار دانش و روندهای پژوهشی مدیریت داده چابک (ADM) در صنعت بانکداری است. با استفاده از رویکرد کتاب‌سنجی، این پژوهش به شناسایی نویسندگان کلیدی، خوشه‌های مفهومی، روندهای واژگانی و همکاری‌های بین‌المللی پرداخته و تصویری جامع از وضعیت فعلی و آینده پژوهش‌های مرتبط ارائه می‌دهد. برای انجام تحلیل، از داده‌های نمایه‌شده در پایگاه Scopus شامل ۵۵۲ مقاله از ۱۹۸۰ تا ژوئن ۲۰۲۵ استفاده شد. ابزار تحلیل بسته نرم‌افزاری Bibliometrix در محیط R بود. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل ساختار دانش و روندهای پژوهشی در مدیریت داده چابک (ADM) در صنعت بانکداری است.. برای انجام تحلیل، از داده‌های نمایه‌شده در پایگاه Scopus شامل ۵۵۲ مقاله بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۵ استفاده شد. ابزارهای تحلیل شامل VOSviewer و بسته نرم‌افزاری Bibliometrix در محیط R بودند. انواع تحلیل‌های مورد استفاده شامل هم‌واژگانی، هم‌نویسندگی، هم‌ارجاعی، و تحلیل زوج‌های کتابشناختی بوده‌اند. فقط مقالات کامل، انگلیسی‌زبان و پژوهشی در تحلیل لحاظ شدند. خوشه‌های مفهومی: پنج خوشه اصلی شامل تحول دیجیتال، فناوری‌های نوظهور، رفتار مشتری، مدیریت دانش، و توسعه پایدار شناسایی شد. نویسندگان و کشورها: هند، اندونزی و مالزی بیشترین مقالات را منتشر کرده‌اند. نویسندگانی مانند خُرسند و سولداتوس به‌عنوان بازیگران کلیدی شناخته شدند. روندها: مفاهیمی مانند "بلاک‌چین"، "تحول دیجیتال" و "بانکداری هوشمند" بیشترین رشد را داشته‌اند. شبکه همکاری‌ها: همکاری‌های منطقه‌ای جنوب-جنوب (هند–اردن–اندونزی) و غربی‌ها در تولید چارچوب‌های نظری برجسته است. این مطالعه نشان می‌دهد که مدیریت داده چابک به‌عنوان یک حوزه میان‌رشته‌ای، در حال رشد سریع بوده و به‌طور فزاینده‌ای برای بانک‌ها حیاتی است. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری، توسعه...

مقاله پژوهشی

اصول نظریه کوانتومی اطلاعات و قابلیت‌های آن در بازیابی اطلاعات

پوریا راحت؛ محسن حاجی زین‌العابدینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 آبان 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.86403.1723

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف اصلی تحلیل قابلیت‌های نظریه کوانتومی اطلاعات در بهبود فرآیندهای بازیابی اطلاعات انجام شده است. پژوهش به دنبال پاسخ به این مسئله است که چگونه می‌توان از اصول بنیادی مکانیک کوانتومی برای رفع چالش‌های موجود در سیستم‌های بازیابی اطلاعات سنتی بهره برد.روش :پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه‌ای و رویکرد تحلیلی-مروری ... بیشتر هدف: این پژوهش با هدف اصلی تحلیل قابلیت‌های نظریه کوانتومی اطلاعات در بهبود فرآیندهای بازیابی اطلاعات انجام شده است. پژوهش به دنبال پاسخ به این مسئله است که چگونه می‌توان از اصول بنیادی مکانیک کوانتومی برای رفع چالش‌های موجود در سیستم‌های بازیابی اطلاعات سنتی بهره برد.روش :پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه‌ای و رویکرد تحلیلی-مروری انجام شده است. در این راستا، با مرور جامع ادبیات نظری، مفاهیم بنیادین نظریه کوانتومی اطلاعات شناسایی و سپس ارتباط مفهومی و کاربردی آن‌ها با حوزه بازیابی اطلاعات به صورت نظام‌مند تحلیل گردیده است.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که نظریه کوانتومی اطلاعات از طریق مفاهیمی چون برهم‌نهی و درهم‌تنیدگی، چارچوب جدیدی برای نمایش، پردازش و بازیابی اطلاعات فراهم می‌کند. به‌کارگیری پدیده‌هایی مانند الگوریتم‌های کوانتومی و تصحیح خطای کوانتومی می‌تواند به طور چشمگیری دقت و سرعت بازیابی اطلاعات را افزایش دهد. این رویکرد با یکپارچه‌سازی جنبه‌های بازنمایی، رتبه‌بندی و شناختی کاربر، راهکارهایی برای توسعه سیستم‌های پویاتر و آگاه به زمینه ارائه می‌دهد.نتیجه‌گیری: علی‌رغم وجود موانع فنی و نظری ، نظریه کوانتومی اطلاعات پتانسیل ایجاد یک تحول بنیادین در حوزه بازیابی اطلاعات را داراست. انتظار می‌رود با پیشرفت تحقیقات در این زمینه، فناوری‌های نوینی مبتنی بر اصول کوانتومی توسعه یابند که منجر به افزایش کارایی، امنیت و دقت در سیستم‌های بازیابی اطلاعات آینده خواهد شد.

مقاله پژوهشی

سنجش خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی ایران در ارتباط با اسناد بالادستی علم و فناوری

فریبرز درودی؛ رضا رجبعلی بگلو؛ بهروز رسولی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 آذر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.88670.1744

چکیده

هدف:هدف اصلی این مطالعه بررسی همسویی فعالیت‌ها و خدمات کتابخانه‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) با اسناد بالادستی علم و فناوری است. روش: روش تحقیق اسنادی و پیمایشی است. رویکرد تحقیق کمی است. در روش اول، یعنی روش اسنادی، محتوای اسناد بالادستی علم و فناوری بررسی شد. در بخش دوم تحقیق، یعنی روش پیمایشی، خدمات و فعالیت‌های کتابخانه‌های ... بیشتر هدف:هدف اصلی این مطالعه بررسی همسویی فعالیت‌ها و خدمات کتابخانه‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) با اسناد بالادستی علم و فناوری است. روش: روش تحقیق اسنادی و پیمایشی است. رویکرد تحقیق کمی است. در روش اول، یعنی روش اسنادی، محتوای اسناد بالادستی علم و فناوری بررسی شد. در بخش دوم تحقیق، یعنی روش پیمایشی، خدمات و فعالیت‌های کتابخانه‌های مرکزی وابسته به دانشگاه‌ها در مراکز استان‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته بررسی شد. جامعه آماری شامل ۳۳ کتابخانه در مراکز استان‌ها و ۷ کتابخانه در تهران (در مجموع ۴۰ کتابخانه) انتخاب شدند. یافته‌ها: تطبیق میان انواع خدمات کتابخانه‌ای و نقشه جامع علمی کشور نشان می‌دهد که این خدمات تا حد متوسط توانسته است اهداف این شاخص‌ها را تامین کند. این زمینه‎های اصلی در ارتباط با مولفه‌هایی چون: تلفیق آموزش با تربیت، پژوهش و مهارت؛ توسعه علم، فناوری و نوآوری؛ سطح دانش و نیز گسترش علمی قابل ملاحظه است. در ارتباط با برنامه وزیر عتف، خدمات کتابخانه‌ای نیازمند ارتقاء به ویژه در حوزة مرتبط با موفقیت در حوزه‌های علمی و فناوری در سطح ملی و بین‌المللی و رویکردهای نوین آموزشی و پژوهشی است. نتیجه‌گیری: خدمات کتابخانه‌ای در ارتباط با اسناد بالادستی حوزه آموزشی و پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، نیازمند تقویت و بهبود است.ارائه منابع اطلاعاتی به‌روز، استفاده از فناوری‌های نوین، توسعه خدمات نوین اطلاع‌رسانی، گسترش خدمات پژوهشی، بهره‌گیری از کتابداران متخصص و ارائه برنامه‌های آموزشی تخصصی از جمله برنامه‌های توسعه کتابخانه‌های دانشگاهی است.

مقاله پژوهشی

تحلیل تأثیر مشارکت دانشکاران بر بهبود عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان فعّال در حوزۀ فناوری اطلاعات

سپهر خیبری؛ سید عبدالله صالح نژاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 آذر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.85765.1716

چکیده

با توجه به اهمیت مشارکت دانشکاران در تقویت نوآوری و بهره‌وری سازمان‌های دانش‌بنیان، این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر مشارکت دانشکاران بر عملکرد سازمانی در شرکت‌های دانش‌بنیان فعّال در حوزۀ فناوری اطلاعات انجام شد. این مطالعه به روش توصیفی–پیمایشی اجرا گردیده است. جامعۀ آماری شامل کارکنان 18 شرکت دانش‌بنیان در شهر تهران بود که ... بیشتر با توجه به اهمیت مشارکت دانشکاران در تقویت نوآوری و بهره‌وری سازمان‌های دانش‌بنیان، این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر مشارکت دانشکاران بر عملکرد سازمانی در شرکت‌های دانش‌بنیان فعّال در حوزۀ فناوری اطلاعات انجام شد. این مطالعه به روش توصیفی–پیمایشی اجرا گردیده است. جامعۀ آماری شامل کارکنان 18 شرکت دانش‌بنیان در شهر تهران بود که از میان آن‌ها، نمونه‌ای به حجم 210 نفر با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبی انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد "مشارکت کارکنان و "عملکرد سازمانی" بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن گردآوری شدند. روایی ابزار با نظر خبرگان تأیید و پایایی آن نیز مطلوب ارزیابی شد و داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری و رویکرد حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند که مشارکت دانشکاران تأثیر مثبت و معناداری بر نوآوری، کارایی عملیاتی و رضایت مشتریان در شرکت‌های دانش‌بنیان داشته است و این تأثیر در سازمان‌هایی با ساختار غیرمتمرکز قوی‌تر بوده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که توسعه سازوکارهای مشارکتی و تقویت فضای تصمیم‌گیری جمعی می‌تواند به ارتقای نوآوری، بهبود بهره‌وری و افزایش رضایت مشتریان در شرکت‌های دانش‌بنیان حوزۀ فناوری اطلاعات منجر شود.

مقاله پژوهشی

بررسی شکاف دانش و عملکرد در حوزه سواد تاب‌آوری دیجیتال: یک مطالعه کیفی با تمرکز بر استراتژی‌های فعال مقابله‌ای

مژگان عروجی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 آذر 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.89136.1749

چکیده

در عصر تحولات شتابان فناوری، توانایی کاربران در درک، تحلیل و بازسازی روابط فناورانه نقش بسیار مهمی در میزان تاب آوری دیجیتال دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی شکاف میان دانش و عملکرد در سواد تاب آوری دیجیتال و شناسایی استراتژی‌های فعال مقابله‌ای کاربران در مواجهه با بحران‌های محیط دیجیتال صورت گرفته است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر رویکرد ... بیشتر در عصر تحولات شتابان فناوری، توانایی کاربران در درک، تحلیل و بازسازی روابط فناورانه نقش بسیار مهمی در میزان تاب آوری دیجیتال دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی شکاف میان دانش و عملکرد در سواد تاب آوری دیجیتال و شناسایی استراتژی‌های فعال مقابله‌ای کاربران در مواجهه با بحران‌های محیط دیجیتال صورت گرفته است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر رویکرد نظریه زمینه‌ای است. داده‌های از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با جامعه آماری 25 نفر از فعالان (فعالان مدنی، کنشگران رسانه‌ای) شبکه اجتماعی اینستاگرام گردآوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد شکاف دانشی در حوزه سواد تاب آوری دیجیتال عمدتا ناشی از درک سطی از خطرات فناوری، وابستگی شناختی به پلتفرم و کمبود سواد الگوریتمی است، در حالی که شکاف عملکردی به ناتوانی در بازآفرینی رفتارهای فناورانه تطبیقی و ضعف در تنظیم هیجان دیجیتال است. 3 محور اصلی برای شکاف استراتژی‌های فعال مقابله‌ای بدست آمد: - یادگیری بازتابی و خودتنظمی، - بازسازی هویت دیجیتال در مواجهه با بحران داده‌ای و – بهره‌گیری از شبکه‌های حمایتی و همیاری فناورانه. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد توسعه مفهوم سواد تاب آوری دیجیتال به عنوان شایستگی کلیدی در زیست فناورانه مدرن کمک کرده و تجربه تاب آوری نه صرفا نتیجه آموزش، بلکه فرآیند پیوسته‌ای از یادگیری، بازاندیشی و بازسازی فناورانه افراد است.

مقاله پژوهشی

شناسایی و رتبه بندی موانع ارزش آفرینی از دانش در آموزش عالی ایران با رویکردی آمیخته

حمیدرضا محمودی؛ محمد حسن زاده؛ عاطف شریف

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 دی 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.84869.1700

چکیده

این پژوهش به بررسی چالش‌ها و موانع ارزش‌آفرینی از دانش در آموزش عالی ایران می‌پردازد. موانع مورد بررسی شامل فردی، سازمانی، ساختاری، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فناورانه هستند. هدف نهایی، شناسایی و رتبه‌بندی این موانع است. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی و در چارچوب پارادایم‌های تفسیرگرایی و اثبات‌گرایی انجام شده است. در مرحله ... بیشتر این پژوهش به بررسی چالش‌ها و موانع ارزش‌آفرینی از دانش در آموزش عالی ایران می‌پردازد. موانع مورد بررسی شامل فردی، سازمانی، ساختاری، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فناورانه هستند. هدف نهایی، شناسایی و رتبه‌بندی این موانع است. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی و در چارچوب پارادایم‌های تفسیرگرایی و اثبات‌گرایی انجام شده است. در مرحله اول، موانع با روش تحلیل مضمون شناسایی شدند و سپس با فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی رتبه‌بندی گردیدند. جامعه پژوهش شامل دانشجویان و اساتید آموزش عالی ایران است که از میان آن‌ها 40 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق جمع‌آوری و در مرحله رتبه‌بندی با پرسشنامه مقایسه زوجی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد موانع زیرساختی (0.21) بیشترین تأثیر را دارند. پس از آن، موانع سازمانی (0.175)، فناورانه (0.145)، فردی (0.12)، اقتصادی (0.095)، سیاسی (0.085)، اجتماعی (0.08) و مدیریتی (0.05) قرار دارند. این موانع شامل ضعف ارتباط دانشگاه و صنعت، کمبود منابع مالی، نبود سیاست‌های حمایتی، و تبعیض‌های اجتماعی و جنسیتی است. تقویت همکاری دانشگاه و صنعت، بهبود زیرساخت‌های آموزشی و پژوهشی، و توجه به نیازهای جامعه، می‌تواند ارزش‌آفرینی از دانش را در ایران ارتقا دهد.

مقاله پژوهشی

معادلات ساختاری مدیریت ارزش مبتنی بر دانش و پایداری سازمانی (با تاکید بر نقش میانجی مشارکت کارکنان

حمیدرضا محمودی؛ محمد حسن زاده؛ عاطفه شریف

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 دی 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2025.85014.1702

چکیده

در محیط رقابتی امروز، مدیریت ارزش مبتنی بر دانش نقش مهمی در ارتقای پایداری سازمانی دارد. این رویکرد با بهره‌گیری از دانش موجود، علاوه بر بهبود عملکرد، مزیت رقابتی پایدار ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری، تأثیر مدیریت ارزش مبتنی بر دانش بر پایداری سازمانی را بررسی کرده و نقش میانجی مشارکت کارکنان را ... بیشتر در محیط رقابتی امروز، مدیریت ارزش مبتنی بر دانش نقش مهمی در ارتقای پایداری سازمانی دارد. این رویکرد با بهره‌گیری از دانش موجود، علاوه بر بهبود عملکرد، مزیت رقابتی پایدار ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری، تأثیر مدیریت ارزش مبتنی بر دانش بر پایداری سازمانی را بررسی کرده و نقش میانجی مشارکت کارکنان را تحلیل می‌کند. جامعه آماری شامل شعب بانک گردشگری ایران و نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده (۱۶۵ نفر) انجام شده است. داده‌ها با سه پرسشنامه گردآوری و روایی و پایایی آن‌ها تأیید شده است. نتایج نشان داد که ابعاد مدیریت ارزش مبتنی بر دانش شامل شناسایی، ممیزی و سازماندهی دانش، رتبه‌بندی و بالفعل‌سازی ارزش‌ها، ۹۲ درصد از تغییرات پایداری سازمانی را پیش‌بینی می‌کنند. همچنین، رابطه مثبت و معناداری بین مدیریت ارزش مبتنی بر دانش و مشارکت کارکنان (r=0.935) و بین مشارکت کارکنان و پایداری سازمانی (r=0.938) مشاهده شد. مشارکت کارکنان از طریق فرهنگ مشارکت، فرصت‌های همکاری، پشتیبانی و انگیزه، تأثیر مدیریت ارزش مبتنی بر دانش را بر پایداری سازمانی تقویت می‌کند. در نتیجه، مدیریت ارزش مبتنی بر دانش سازمان‌ها را قادر می‌سازد تا از دانش موجود بهینه استفاده کرده و ارزش‌آفرینی را افزایش دهند. این رویکرد موجب رشد پایدار و ارتقای جایگاه سازمان در فضای رقابتی می‌شود و به‌عنوان یک استراتژی کلیدی، موفقیت سازمان را تضمین می‌کند.

مقاله پژوهشی

تحلیل الگوهای همکاری علمی پژوهشگران با تاکید بر تعاملات بین‌رشته‌ای

مژگان خوشنام؛ زینب جوزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 دی 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2026.90252.1757

چکیده

توجه به همکاری‌های علمی بویژه همکاری‌های علمی بین رشته ای سال‌هاست که مورد توجه و تاکید قرار گرفته است. جامعه ایران نیز از این امر مستثنی نبوده و در بروندادهای پژوهشی به ضرورت این‌گونه مطالعات بارها اشاره شده است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی همکاری علمی پژوهشگران و میزان تعاملات بین رشته‌ای آن‌ها است. پژوهش علم‌سنجی حاضر ... بیشتر توجه به همکاری‌های علمی بویژه همکاری‌های علمی بین رشته ای سال‌هاست که مورد توجه و تاکید قرار گرفته است. جامعه ایران نیز از این امر مستثنی نبوده و در بروندادهای پژوهشی به ضرورت این‌گونه مطالعات بارها اشاره شده است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی همکاری علمی پژوهشگران و میزان تعاملات بین رشته‌ای آن‌ها است. پژوهش علم‌سنجی حاضر از دسته مطالعات کاربردی بوده و جامعه آماری پژوهش شامل 4014 مقاله در سال‌های 1402 و 1403 (2022 و 2023) می‌باشد که در پنجاه و هفت نشریه در حوزه‌های علوم انسانی، هنر و معماری، فنی و مهندسی، علوم پایه، دامپزشکی و کشاورزی در نشریات ایرانی با بیشترین امتیاز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری منتشر شده‌اند. ابزار تجزیه و تحلیل داده‌ها نرم‌افزار اکسل و راور ماتریس و وی.اُ.اس ویور است. یافته‌ها نشان داد که شبکه هم‌نویسندگی در شش حوزه موضوعی براساس گروه‌های اصلی کوچک و همکاری‌های درون‌رشته‌ای بیشتر شکل گرفته است و تعداد کمی از نویسندگان به‌عنوان محور اصلی تولید علم عمل می‌کنند. علاوه بر این، الگوی تعداد نویسندگان و سطح همکاری بین‌رشته‌ای تحت تأثیر ماهیت رشته‌ها قرار دارد. بیشترین سطح تعامل بین رشته‌های علوم پایه، فنی مهندسی و کشاورزی مشاهده شد. ساختار همکاری‌های علمی در ایران به‌اندازه کافی متنوع یا گسترده نیست. همکاری‌های بین‌رشته‌ای سهم کمی دارند، در حالی که در سطح جهانی، این همکاری‌ها رو به افزایش است. برای ارتقای همکاری‌های بین رشته‌ای و بین دانشگاهی، بهبود زیرساخت‌های ارتباطات علمی، تقویت شبکه‌های تحقیقاتی پایدار و حمایت از سیاست‌ها ضروری است.

مقاله پژوهشی

آسیب‌شناسی نرم‌افزارهای کتاب‌خوان ایرانی بر پایه شناسایی معیارهای ارزیابی با رویکرد دلفی

مهیار همدمی کاشانی؛ زهره میرحسینی؛ سعید غفاری؛ محمدرحیم رسولی آزاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اسفند 1404

https://doi.org/10.22054/jks.2026.88042.1739

چکیده

هدف: امروزه توسعه و پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات و قابلیت‌های نرم‎افزارهای نوین، استفاده از انواع محمل‌های ارتباطی را در ابعاد، اشکال، زمان و مکان به‌طور اساسی توسعه داده است و مفاهیمی چون سواد، خواندن و مطالعه را به‌طور اساسی دگرگون ساخته است.روش: پژوهش حاضر از نظر نوع در زمره تحقیقات کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی می باشد ... بیشتر هدف: امروزه توسعه و پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات و قابلیت‌های نرم‎افزارهای نوین، استفاده از انواع محمل‌های ارتباطی را در ابعاد، اشکال، زمان و مکان به‌طور اساسی توسعه داده است و مفاهیمی چون سواد، خواندن و مطالعه را به‌طور اساسی دگرگون ساخته است.روش: پژوهش حاضر از نظر نوع در زمره تحقیقات کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی می باشد روش مورد استفاده در این پژوهش سندی و تکنیک دلفی است. جامعه آماری این پژوهش را 30 نفر از کارشناسان و اساتید تشکیل دادند. در این پژوهش ده مورد از پرکاربردترین نرم افزار های کتاب خوان مورد مطالعه قرار گرفته است.ابزار گردآوری اطلاعات این پژوهش یک پرسشنامه ۲ مرحله ای است که در مرحله اول معیار های ارزیابی نرم افزارهای کتاب خوان مشتمل بر 115 معیار به صورت گویه هایی در اختیار جامعه آماری قرار گرفت. پس از دریافت نظرات و اصلاحات جامعه پنل دلفی، 82 مولفه مورد تایید قرار گرفت سپس پرسشنامه ویرایش شده و در اختیار خبرگان پنل دلفی قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج حاصله نشانگرآنست که در کلیه مولفه های مورد بررسی نقصان مشهود و معناداری وجود دارد و ضرورت پیاده سازی استراتژی توسعه قابلیت ها و امکانات ، بهبود دسترسی، خلق جذابیت و شایستگی متمایز ضروری می نماید. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که نرم‌افزارهای کتاب‌خوان ایرانی در تمامی مؤلفه‌های مورد بررسی با کاستی‌های معناداری مواجه‌اند. این امر بیانگر آن است که توسعه این نرم‌افزارها بدون تکیه بر معیارهای استاندارد ارزیابی، امکان ارتقای مطلوب را نخواهد داشت.

مقاله پژوهشی

طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامه سنجش سواد مهندسی پرامپت: ویژه سنجش دانشکاران حوزه آموزش دانشگاهی

الهام امانی؛ مهدی علیپور حافظی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 خرداد 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.90210.1756

چکیده

هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی پرسشنامه‌ای برای سنجش مهارت مهندسی پرامپت در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی است. در این راستا، از رویکرد ترکیبی کیفی–کمی استفاده شد. در مرحله‌ی کیفی، متون علمی و پژوهش‌های مرتبط با مهندسی پرامپت در پایگاه‌های معتبر داخلی و خارجی با روش تحلیل محتوای ... بیشتر هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی پرسشنامه‌ای برای سنجش مهارت مهندسی پرامپت در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی است. در این راستا، از رویکرد ترکیبی کیفی–کمی استفاده شد. در مرحله‌ی کیفی، متون علمی و پژوهش‌های مرتبط با مهندسی پرامپت در پایگاه‌های معتبر داخلی و خارجی با روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی بررسی گردید. در نتیجه، ۱۷ اصل کلیدی پرامپت‌نویسی استخراج شد که چارچوب مفهومی پرسشنامه را شکل دادند. در مرحله‌ی کمی، بر مبنای اصول استخراج‌شده، پرسشنامه‌ای به‌عنوان ابزار پژوهش در قالب دو بخش طراحی شد: بخش نخست شامل داده‌های جمعیت‌شناختی و بخش دوم شامل ۴۰ گویه در قالب سؤالات بسته و باز. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط سه تن از متخصصان حوزه هوش مصنوعی و علم اطلاعات تأیید گردید. همچنین، به‌منظور بررسی پایایی، پرسشنامه میان ۳۰ نفر از اعضای هیئت علمی به‌صورت آزمایشی اجرا و مقدار آلفای کرونباخ برابر با 0/94 به‌دست آمد که بیانگر پایایی بسیار مطلوب ابزار است. نتایج پژوهش نشان داد که پرسشنامه طراحی‌شده علاوه بر دارا بودن روایی و پایایی مناسب، از جامعیت مفهومی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری علمی و کاربردی برای ارزیابی سطح آشنایی و به‌کارگیری مهندسی پرامپت در میان اعضای هیئت علمی مورد استفاده قرار گیرد.

مقاله پژوهشی

نقش کتابداران کتابخانه‌های عمومی و متخصصان در مستندسازی و بازیابی دانش بومی زعفران: یک مطالعه کیفی در خراسان جنوبی

لیلی سیفی؛ افسانه حفاظی؛ محسن آیتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 خرداد 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.92734.1773

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی نقش کتابداران کتابخانه‌های عمومی و متخصصان جهاد کشاورزی در مستندسازی و بازیابی دانش بومی زعفران در خراسان جنوبی، ایران انجام شده است.روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های غیر‌ساختاریافته با کتابداران کتابخانه‌های عمومی (20 نفر) و متخصصان جهاد کشاورزی ... بیشتر هدف: این پژوهش با هدف بررسی نقش کتابداران کتابخانه‌های عمومی و متخصصان جهاد کشاورزی در مستندسازی و بازیابی دانش بومی زعفران در خراسان جنوبی، ایران انجام شده است.روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های غیر‌ساختاریافته با کتابداران کتابخانه‌های عمومی (20 نفر) و متخصصان جهاد کشاورزی (10 نفر) در خراسان جنوبی و با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند گردآوری شد. مصاحبه‌ها بر شیوه‌های مستندسازی دانش بومی، سازوکارهای بازیابی، چالش‌های موجود و راهکارهای پیشنهادی تمرکز داشتند. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند.یافته ها: یافته‌ها نشان داد که دانش بومی زعفران عمدتاً از طریق روایت‌های شفاهی، مصاحبه با کشاورزان باتجربه، مستندسازی چندرسانه‌ای، منابع مکتوب و آرشیوهای محلی مستندسازی می‌شود. شیوه‌های بازیابی دانش شامل مخازن دیجیتال، نظام‌های اطلاعاتی، سازماندهی فراداده‌ها، کتابخانه‌های دیجیتال و میانجی‌گری اطلاعاتی بود. همچنین، پژوهش چالش‌های متعددی از جمله ضعف زیرساخت‌های فناورانه، محدودیت همکاری‌های نهادی، نبود مشارکت کافی و نابودی تدریجی دانش بومی به دلیل سالخوردگی دارندگان دانش را شناسایی کرد. نوآوری/ارزش: این پژوهش با تمرکز ویژه بر دانش بومی زعفران در خراسان جنوبی، به ادبیات محدود مدیریت دانش بومی کشاورزی در ایران کمک می‌کند. همچنین، نقش مشارکتی کتابداران و متخصصان جهاد کشاورزی را در حفاظت، سازماندهی و بازیابی دانش بومی کشاورزی برجسته می‌سازد.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر نتیجه‌گیری می‌کند که حفاظت و بازیابی پایدار دانش بومی زعفران مستلزم همکاری یکپارچه میان کتابخانه‌ها، نهادهای کشاورزی، جوامع محلی و نظام‌های اطلاعاتی دیجیتال است.

مقاله پژوهشی

نقش شکاف دیجیتال، خودکارآمدی فناورانه و تاب آوری دیجیتال بر سواد هوش مصنوعی در معلمان

جعفر بهادری خسروشاهی؛ لیلا خلیلی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 تیر 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.91959.1766

چکیده

هدف پژوهش حاضر نقش شکاف دیجیتال، خودکارآمدی فناورانه و تاب‌آوری دیجیتال بر سواد هوش مصنوعی در معلمان بود. روش پژوهش کاربردی و توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه معلمان مدارس مقطع ابتدایی شهر تبریز بودند که در سال تحصیلی 1405-1404 بودند که از این جامعه به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای تعداد 150 نفر انتخاب ... بیشتر هدف پژوهش حاضر نقش شکاف دیجیتال، خودکارآمدی فناورانه و تاب‌آوری دیجیتال بر سواد هوش مصنوعی در معلمان بود. روش پژوهش کاربردی و توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، کلیه معلمان مدارس مقطع ابتدایی شهر تبریز بودند که در سال تحصیلی 1405-1404 بودند که از این جامعه به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای تعداد 150 نفر انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های سواد هوش مصنوعی رودریگز-دیوس و همکاران (2016)، شکاف دیجیتال گاپتا و سریواتاوا (2011)، خودکارآمدی فناورانه ملائی (1404) و تاب‌آوری دیجیتال ملائی و همکاران (1403) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه همزمان انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که بین سواد هوش مصنوعی با شکاف دیجیتال و مؤلفه‌های شکاف فناوری، شکاف سواد اطلاعاتی و شکاف دسترسی به اطلاعات رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین بین سواد هوش مصنوعی با توانایی استفاده از ابزارها ، اعتماد به نفس در حل مشکلات نوآوری در استفاده از فناوری آموزشی و مدیریت کلاس رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (001/0≥P). از سویی نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که شکاف دیجیتال و خودکارآمدی فناورانه و تاب‌آوری دیجیتال پیش‌بینی کننده سواد هوش مصنوعی هستند. بر اساس نتایج پژوهش، ارتقای سواد هوش مصنوعی معلمان مستلزم توجه همزمان به بهبود دسترسی به زیرساخت‌های دیجیتال و تقویت توانمندی‌های فردی معلمان است؛ از این رو، کاهش شکاف دیجیتال در کنار برنامه‌های توانمندسازی حرفه‌ای با تأکید بر افزایش خودکارآمدی فناورانه و تاب‌آوری دیجیتال می‌تواند نقش مؤثری در توسعه سواد هوش مصنوعی در نظام آموزشی ایفا کند.

مقاله پژوهشی

تحلیل اثر ارزش خدمات و تعامل دیجیتال به‌عنوان سرمایه نامشهود در بهبود تجربه کاربران : تبیین نقش میانجی سهولت و سودمندی درک‌شده

مسعود بختیاری؛ سعید غفاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.90015.1755

چکیده

در عصر تحول دیجیتال، خدمات فناوری‌محور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع سرمایه نامشهود سازمانی شناخته می‌شوند که می‌توانند ارزش‌آفرینی و تجربه کاربری را در سازمان‌های خدماتی ارتقا دهند. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثر ارزش خدمات و تعامل دیجیتال به‌عنوان سرمایه نامشهود در بهبود تجربه کاربران کتابخانه‌های عمومی استان ایلام است و در ... بیشتر در عصر تحول دیجیتال، خدمات فناوری‌محور به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع سرمایه نامشهود سازمانی شناخته می‌شوند که می‌توانند ارزش‌آفرینی و تجربه کاربری را در سازمان‌های خدماتی ارتقا دهند. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثر ارزش خدمات و تعامل دیجیتال به‌عنوان سرمایه نامشهود در بهبود تجربه کاربران کتابخانه‌های عمومی استان ایلام است و در این راستا نقش میانجی متغیرهای سهولت استفاده و سودمندی درک‌شده در چارچوب مدل پردازش فناوری بررسی شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی–پیمایشی با رویکرد همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کاربران فعال کتابخانه‌های عمومی استان ایلام بوده و بر اساس فرمول کوکران 380 نفر به‌روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری شد و روایی سازه، همگرایی و واگرایی تأیید گردید. همچنین پایایی ابزار با آلفای کرونباخ بالاتر از 70% برای تمامی متغیرها مناسب تشخیص داده شد. تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزارهای SPSS25 و SmartPLS3.3 انجام گرفت.یافته‌ها نشان داد ارزش خدمات و تعامل دیجیتال اثر مثبت و معناداری بر تجربه کاربران، سهولت استفاده و سودمندی درک‌شده دارند. همچنین نتایج حاکی از نقش میانجی دو متغیر ادراکی است؛ به این معنا که خدمات با ارزش و تعاملات دیجیتال مؤثر از طریق افزایش احساس سودمندی و سهولت استفاده، تجربه کاربران را به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم تقویت می‌کنند. بر این اساس، توجه به سرمایه‌گذاری در توسعه خدمات دیجیتال و بهبود کیفیت تعاملات فناورانه می‌تواند بازده نامشهود سازمانی و رضایت کاربران کتابخانه‌های عمومی استان ایلام را افزایش دهد.

مقاله پژوهشی

رفتار جستجوی معنایی اطلاعات در پایگاه اطلاعاتی پاب‌مِد در زمینه کووید-19 براساس مدل شناختی اینگورسن

الهه حسینی؛ امیر غائبی؛ رقیه کاظمی اشلقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.92645.1772

چکیده

زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل رفتار جستجوی معنایی اطلاعات اعضای هیأت علمی بیمارستان شهید مدرس در پایگاه اطلاعاتی پاب‌مِد در زمینه کووید-19 بر اساس مدل شناختی اینگورسن است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد کمی و روش پیمایشی توصیفی-تحلیلی انجام شد. جامعه آماری شامل اعضای هیأت علمی بیمارستان شهید مدرس بود. ابزار پژوهش ... بیشتر زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل رفتار جستجوی معنایی اطلاعات اعضای هیأت علمی بیمارستان شهید مدرس در پایگاه اطلاعاتی پاب‌مِد در زمینه کووید-19 بر اساس مدل شناختی اینگورسن است.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد کمی و روش پیمایشی توصیفی-تحلیلی انجام شد. جامعه آماری شامل اعضای هیأت علمی بیمارستان شهید مدرس بود. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. برای تحلیل داده‌ها از نرم افزار اس.پی.اس.اس. (ورژن 25) استفاده شد.یافته‌ها : حدود ۵۲٪ پاسخگویان از پیشنهادهای خودکار کلیدواژه در پاب‌مِد رضایت دارند. ۶۷٪ با استفاده از فیلتر موضوعات اصلی مش موافقند، اما تنها ۴۴٪ از زیرعنوان‌های موضوعی به‌عنوان ابزار دقیق‌تر برای جستجوی معنایی استفاده می‌کنند. ابزار PICO با ۳۵.۲٪ موافق جایگاه ضعیفی در رفتار جستجویی کابران دارد. نزدیک به ۶۰٪ بر نقش مترادف‌ها در غنای جستجو تأکید دارند. ۶۸.۶٪ کلیدواژه‌های پیشنهادی را به‌عنوان ابزاری برای توسعه جستجوی معنایی خود مفید می‌دانند و ۷۹.۶٪ چکیده‌ها را کلید ارزیابی مرتبط بودن نتایج می‌شناسند.همچنین، تفاوت معناداری در رفتار جستجوی معنایی بر اساس رتبه دانشگاهی، سابقه خدمت، و رتبه تخصص و فوق‎تخصص وجود دارد. تفاوت بر اساس جنسیت معنادار نیست. نتیجه‌گیری: رفتار جستجوی کاربران علاوه بر ویژگی‌های سامانه بازیابی، تحت تأثیر عوامل شناختی فردی و نیز بسترهای اجتماعی و سازمانی قرار دارد. بنابراین تقویت آموزش مهارت‌های جستجوی پیشرفته و آشنایی با ابزارهای مفهومی پاب‌مِد می‌تواند به بهبود کیفیت جستجوهای معنایی، افزایش کارایی بازیابی و حمایت مؤثرتر از تصمیم‌گیری‌های علمی و بالینی منجر شود.

مقاله پژوهشی

طراحی مدل توسعه سواد علم داده مبتنی بر هوش مصنوعی در دانش آموزان - رویکرد فراترکیب نظریه ساز

فرزانه دیمه کار حقیقی؛ علیرضا حیدری؛ پریسا یزدان دوست؛ بهاره خیاطی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.89092.1747

چکیده

هدف کلی از این پژوهش، ارائه مدل توسعه سواد علم داده با استفاده از هوش مصنوعی در دانش آموزان مبتنی بر پیشایند، فرایند و پیامد با رویکرد سنتزپژوهی و روش فراترکیب نظریه‌ساز بود. بر این اساس، واژه های کلیدی «علم داده»، «سواد علم داده»، «سواد داده»، «هوش مصنوعی»، «هوش ماشینی»، «پشتیبانی هوشمند» «واقعیت ... بیشتر هدف کلی از این پژوهش، ارائه مدل توسعه سواد علم داده با استفاده از هوش مصنوعی در دانش آموزان مبتنی بر پیشایند، فرایند و پیامد با رویکرد سنتزپژوهی و روش فراترکیب نظریه‌ساز بود. بر این اساس، واژه های کلیدی «علم داده»، «سواد علم داده»، «سواد داده»، «هوش مصنوعی»، «هوش ماشینی»، «پشتیبانی هوشمند» «واقعیت مجازی» در مطالعات مرتبط در پایگاه‌های لاتین مانند Wiley، Science Direct، Taylor & Francis، Pro-Quest، Scopus، Emerald و فارسی مگیران، نورمگز و SID، شناسایی و پس از ارزیابی و غربالگری مقالات، نهایتاً تعداد 77 مقاله برای استفاده در پژوهش انتخاب تحلیل شدند. شیوه تحلیل داده‌ها بر مبنای نظریه داده‌بنیاد و شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. یافته‌های پژوهش نشان داد که پیشایندهای توسعه سواد علم داده مبتنی بر هوش مصنوعی در دانش‌آموزان در سه کد محوری چارچوب‌های نظری و راهبردی برنامه درسی، شایستگی‌های معلم و شایستگی‌های دانش‌آموزان و 59 کد باز دسته‌بندی می‌شوند. فرآیند توسعه سواد علم داده در دانش‌آموزان نیز در هشت کد محوری از طریق 13 کد باز (ابزارها و پلتفرم‌های دیجیتال) پشتیبانی می‌گردند، همچینن پیامدهای توسعه سواد علم داده مبتنی بر هوش مصنوعی در دانش‌آموزان در سه کد محوری پیامدهای تحصیلی، فرامعرفتی و عاطفی، و اجتماعی دسته‌بندی می‌شود که در 15 کد باز گسترش یافته‌اند. نتایج بیانگر آن است که توسعه سواد علم داده مبتنی بر هوش مصنوعی دانش‌آموزان را برای مشارکت آگاهانه و مسئولانه در جامعه داده‌محور توانمند می‌کند و ضرورت طراحی برنامه‌های درسی داده‌محور و حمایت از توسعه حرفه‌ای معلمان برای تحقق سواد علم داده مورد تاکید قرار می‌گیرد.

مقاله پژوهشی

اثربخشی آموزش مدیریت اطلاعات شخصی به روش کلاس معکوس بر کاهش اضطراب اطلاعاتی و اهمال‌کاری تحصیلی دانشجویان

علی ایمان زاده؛ کیومرث تقی پور؛ مهدیه محمدزاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 تیر 1405

https://doi.org/10.22054/jks.2026.89112.1748

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مدیریت اطلاعات شخصی به روش کلاس معکوس بر کاهش اضطراب اطلاعاتی و اهمال‌کاری تحصیلی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بود. پژوهش حاضر بر حسب هدف، کاربردی و بر اساس شیوه گردآوری اطلاعات از نوع تحقیقات نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه فرهنگیان ... بیشتر هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مدیریت اطلاعات شخصی به روش کلاس معکوس بر کاهش اضطراب اطلاعاتی و اهمال‌کاری تحصیلی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بود. پژوهش حاضر بر حسب هدف، کاربردی و بر اساس شیوه گردآوری اطلاعات از نوع تحقیقات نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه فرهنگیان شعبه الزهرای شهر تبریز تشکیل دادند که 30 نفر از آنها با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی15 نفر و کنترل 15 نفر جایگزین شدند. از ابزار پرسشنامه ایمان زاده و مرندی حیدرلو (1403) و مقیاس اهمالکاری تحصیلی سولومون و راثبلوم(1984) به عنوان پیش آزمون- پس آزمون استفاده شد. بسته اموزشی طراحی شده پس از تایید اساتید محترم راهنما و مشاور و متخصصان حوزه علم اطلاعات، از نظر روایی محتوایی مورد تایید قرار گرفت. بسته آموزشی طراحی شده در 10 جلسه 60 دقیقه ای به گروه آزمایشی آموزش داده شد. در بخش آمار توصیفی شاخص هایی نظیر فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد نمرات و در بخش استنباطی برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کواریانس چند متغیره استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین میانگین نمرۀ پس آزمون دو گروه آزمایش و کنترل در متغیرهای اضطراب اطلاعاتی و اهمالکاری تحصیلی دانشجویان تفاوت معناداری وجود دارد و آموزش مدیریت اطلاعات شخصی به روش کلاس معکوس بر کاهش اضطراب اطلاعاتی و اهمالکاری تحصیلی دانشجویان تاثیر گذار بوده است. ب

تعداد دوره‌ها	13
تعداد شماره‌ها	46
تعداد مقالات	354
تعداد نویسندگان	637
تعداد مشاهده مقاله	552,127
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	356,344
نسبت مشاهده بر مقاله	1559.68
نسبت دریافت فایل بر مقاله	1006.62
---------------------------
تعداد مقالات ارسال شده	779
تعداد مقالات رد شده	321
تعداد مقالات پذیرفته شده	349
درصد پذیرش	45
درصد عدم پذیرش	41
زمان پذیرش (روز)	132
تعداد پایگاه های نمایه شده	13
تعداد داوران	535

دوره 13 (1405)

دوره 12 (1404)

دوره 11 (1403)

دوره 10 (1402)

دوره 9 (1401)

دوره 8 (1400)

دوره 7 (1399)

دوره 6 (1398)

دوره 5 (1397)

دوره 4 (1396)

دوره 3 (1395)

دوره 2 (1394)

دوره 1 (1393)

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

بانک ها و نمایه نامه ها

ابر واژگان